týsdagur 12. juli 2005síða 12

12 Nr. 131 - 13. juli 2005 Alternativ gransking við føroyskum íblástri skal hjálpa kreppuraktari fiskivinnu í Norður Írlandi, í einari ES- stuðlaðari verkætlan sum setir fiskimenn í miðdepilin FISKIVINNA Búi Tyril tyril@PRnewsMedia.com Fiskifrøðingurin Jón Kristjánsson er biðin um at hjálpa fiskivinnuni í Norð- ur Írlandi í tí sum helst er fyrsta ES-stuðlaða ‘alter- nativa’ granskingar ætlan á fiskivinnu økinum. Sum skilst hevur ein illa fyri- komin norður írsk fiski- vinna tikið stig til at granska selektivitetin í rækjutrolum umframt alter- nativ til siðbundna fiski- frøði, ein fiskifrøði sum ein fánað vinna og fleiri vón- brotin fiskivinnu samfeløg hava mist álitið á í takt við at veiðirættindi altsamt meira eru skorin niður við grundgeving í vernd av fiskastovnum. Sambært Fishing News hava limir í ANIFPO (Anglo North Irish Fish Producers’ Organisation) nýliga fingið stuðul játtað- an úr Europeiska Samveld- inum, DARD (norður írska Fiskimálaráðnum), Seafish (bretska Sea Fish Industry Authority) og vísindafólk- um, fyri at seta í verk hvat ið eftir øllum at døma er fyrsta verkætlan av sínum slag í Europa at verða sett í gongd av einum fiski- manna felagsskapi. Annar parturin av granskingar ætlanini snýr seg um at kanna selektivit- etin í rækjutrolum uttan at taka yvirpartin omanav, sum tað seinasta Seafish designið annars inniber; hin parturin sýr seg um at hyggja at øðrvísi mátum at meta um stórar fiskastovn- ar og at stýra fiskivinnu, við fiskimonnum »centralt involveraðum,« sum tikið verður til. Síðstnevndi partur í verkætlanini hevur við sær at ein rannsóknarstova verður sett upp í Kilkeel í samstarvi við vísindafólk hjá DARD; ein stór ráð- stevna um tiltakið skal eftir ætlan haldast á vári 2006, og tann óhefti íslendski fiskifrøðingurin Jón Kristj- ánsson er ein teimum leið- andi ráðgevunum í verkætl- anini, saman við einum ICES fiskifrøðingi. Jón Kristjánsson meinar at tær siðbundnu stovns- metingarnar hjá ICES vís- indafólkum innihalda stór- ar skeivleikar og at fiska- stovnar í veruleikanum mennast av fiskiveiði av tí at hendan skapar eina betri javnvág millum fiskin og ta føðslu ið er tøk og skjótari fiskavøkstur. Tørvar tætt samstarv Herfyri tók Jón Kristjáns- son, saman við millum ann- að Jørgen Niclasen, fyrr- verandi fiskimálaráðharra, og Sigurjón Þórðarson, limi í Altinginum, lut á einum verkskeiði í Norður Írlandi har evnið var alternativ fiskifrøði. Sum skilst gjørdust norður írar og bretar sera hugtiknir av fiskivinnuni í Føroyum, ið fleiri ferðir júst hevur fingið ráðgeving frá Jón Kristjánssyni. Tað sum eftir øllum at døma imponerar er at føroyingar hava staðið ímóti trýstinum um at skera niður í veiðini, samstundis sum alt bendir á at før- oyskir fiskastovnar sum heild eru væl fyri. »Írarnir hava innsæð at tann ráðgeving teir hava fingið frá ICES kemur neyvan at hjálpa teimum,« segði Jón Kristjánsson við Sosialin. »Sjálvt nú ið so lítið er eftir av tí fyrr so stoltu fiskivinnuni í Norður Írlandi, vil tann tradition- ella fiskifrøðin halda fram við at skera enn meira niður í veiðini, hóast mangt bendir á at ríkiligt er til av fiski í Írska Havinum.« Hin leiðandi vísindamað- urin í verkætlanini er Nor- man Graham, formaður í ICES arbeiðsbólkinum fyri veiðitøkni og fiskaatferð. Norman Graham er skoti og hevur arbeitt nógv sam- an við fiskimonnum, fyrr við Marine Institute í Aber- deen og seinni við Hav- forskningsinstituttet í Berg- en, har hann framvegis ar- beiðir. Norman Graham vil vera við at hetta slagið av alter- nativum verkætlanum er nakað ES Kommissiónin vil birta uppundir og sigur sambært ANIFPO at ES ætlar at lurta eftir teimum ráðum ið fara at spyrjast burtur úr granskingini í Kilkeel. »Hetta er fyrstu ferð í Europa at ein fiskivinnu felagsskapur hevur tikið stig til og drivið eitt slíkt mál frá grasrótunum og allan vegin fram upp á hendan mátan,« segði Alan McCulla, ANIFPO formað- ur. »Okkara limir eru de- speratir eftir at síggja eitt øðrvísi ástøði fyri fiski- vinnu stýring, eitt sum letur teir vera centralt involver- aðar. Okkum tørvar at sam- starva tættari við vísinda- fólk og enn meira týðandi, teimum tørvar okkum, so tey kunnu fáa eitt betri innlit í hvat sum veruliga hendir á sjónum, nakað sum vónandi fer at føra til betri kvotur og meira løn- andi vinnu.« ES játtar stuðul til gransking hjá Jón Kristjánssyni at hjálpa írskari fiskivinnu Jón Kristjánsson hitti í juni mánað umboð fyri fiskivinnuna í Føroyum Foto: Maria Olsen / PRnewsMedia.com Forsíðan á bretska fiskivinnu blaðnum Fishing News tann 8. juli