mikudagur 27. juli 2005síða 10

Finnur Helmsdal, tjóðveldismaður Edmund Joensen, løgtings- formaðurin tykist viðhvørt gloyma, hvør tign helst eigur at vera knýtt at bæði løgmansembætinum og somuleiðis persóninum, sum situr í tí. Edmund hevur skrivað nøkur lesarabrøv, síðan hann settist í sessin 2002, og er einki teirra einum løgtings- formanni verdugt. Feskasta dømi er, nú hann nýtir Vagn Mikkelsen og Hera Ziska sum umbering fyri enn eina ferð at hunddálka Tjóð- veldisflokkin. Lesara- brævið er sum so ikki so galið orðað, so kanska hevur løgtingsformaðurin leitað sær hjálp í so máta. Hin vegin man hann sjálvur hava staðið fyri innihald- inum, sum er ófantaliga persónligt og niðurgerandi. Sær sjálvum líkt, viðgerð løgtingsformaðurin ikki boðskapin hjá Vagni og Hera, men nýtir høvi til at spæla gomlu vinylplátu sambandsins, um at einki ber til uttan danska peningin. Vit føroyingar kunnu ikki fara fram uttan danskan pening, vit kunnu ikki fara undir dagsins gerning uttan danskan pening, vit kunnu ikki fara til songar uttan danskan pening. Fari við hesum at skjóta upp, at Edmund, so skjótt til ber, endurinnspælir sangin: Give me more, og at hann nýtir Marius og Helga sum ju-hu dreingir. Maðurin er vinnulívs- maður Edmund Joensen, er ikki bara ein vanligur sam- bandsmaður. Nei, hann hevur verið løgmaður, hann er løgtingsformaður, og so er hann av fleiri mettur, sum tann veruligi sam- bandski sjefideologurin. Ikki tí tað júst stendur nakar odeologiskur odeurur av flokkinum júst nú, men tað man tað heldur ikki hava gjørt nakrantíð. Um- framt øll tey tungu politisku álitisstørvini, so telist Edmund Joensen millum okkara stóru vinnu- lívsmenn. Hann er løg- tingsformaður fyri sam- gonguni, sum skal bjarga Føroyum burtur úr stagna- tiónini og ikki minst nagga- tódnini á vinnuliga økinum. Men hvør er uppskriftin sambært løgtingsformanni okkara. Stutt og greitt, øktan blokkstuðul úr Danmark. Í lesarabrævinum spei- rekur Edmund teir báðar Vagn og Hera fyri at endurtaka orð og hugtøk, sum formaður tjóð- veldisfloksins skal hava funnið uppá. Tað skal ikki undra, um ein fyrrverandi løgmaður og verandi løgtingsformaður ikki hevur hoyrt orðið rað- festing grett fyrr, enn Høgni Hoydal sum and- støðuleiðari á tingi sera viðkomandi hevur nýtt hetta orðið og fyribrygdið nakrar ferðir. Men eg kann upplýsa fyri Edmundi Joensen, at orðið ikki er nýtt, og at bæði Vagnur Michelsen og Heri Ziska hava kent orðið og arbeitt sambært tí í nógv ár. Tað er nevniliga soleiðis, at rað- festingar og ábyrgd er sera nær knýtt hvørt at øðrum. Men tit, sum bara vilja loysa alt við pengum frá øðrum, tit kenna ikki til sambandið millum hesi oðrini. Meðan vit eru við hugtøk og orð, sum politisku vengrirnir hava nýtt ella fjalt seg undir, so hevur verandi samgonga nýtt og misnýtt orðið privatisering mest sum út í eitt, síðan samgongan sá dagsins ljós. Og nú fingu vit so at síggja, hvat veruliga liggur aftan fyri hesa privatiserins- psykosuna. Á náttar tíð selja almennu Føroyar fiskiveiðurættindi, sum framhaldandi skulu verða alment fíggjað við svart- kjafti, sum er ogn Føroya fólks, til privatar persónar. Sjálvandi skulu vit privati- sera, men skal hetta fara fram í dagsljósi og sambært ætlanum, sum helst alt tingið er samt um. Vit trúðu, at tíðin var farin frá, at gulleggini rulla út mill- um fingrarnar á okkum. Men kanska er tað ikki so løgið allíkavæl, tí løgtings- formaðurin, veruligi sam- bandski sjefideologurin og vinnulívsmaðurin, Edmund Joensen, avdúkar í lesarabrævi, at grund- stuðulin undir føroyska samfelagnum er ikki vinnu- lívið men danskir pengar. Føroyskt vinnulív skal nú sum áður bert byggjast á eitt, nevniliga at bíða eftir hægri fiskapísum. Tá prísurin er í lagi fyllir fyritøkan lummarnar, tá prísirnir eru lágir, tá verður fólkið sent til hús so at siga uttan lønartrygd. Vinnu- lívsmaðurin hevur talað. 10 Nr. 141 - 27. juli 2005 Hóast nógv tos so hava so at siga ongar einskiljingar av almennum ognum enn verið. Fyrrverandi stjórin í Føroya Banka helt fyri, tá ið tað varð tosað um at einskilja bankan, at tað bar ikk til bæði at vera upp á vegin og ikki upp á vegin. Tað var antin ella, og tað hevur ivaleyst verið stórur trupulleiki, at politiska skipanin hevur havt so ilt við at gera upp við seg sjálva, hvat hon hevur viljað viðvíkjandi einskiljingunum. Í fólkaræðinum eru tað tíbetur mong, sum spæla við. Tað snýr seg um at ávirka politisku avgerðirnar. Politikararnir eiga at taka avgerðir, eftir at teir hava fingið tilmæli úr ymsum herðashornum. Tilmælir, sum eru fakliga grundað, men sum kortini eru litað av ymsum útgangsstøðum og áhugamálum. Soleiðis eigur tað at vera. Men soleiðis er tað ikki í Føroyum. Her eru tað mong dømi um, at politikararnir tøva. So kemur tað aftur og aftur fyri, at veruleikin yvirhálar politisku skipanina. Harvið verður politiska skipanin noydd at fyrihalda seg til tað, sum er farið fram, og sum politikararnir áttu at havt ávirkað, men sum teir ikki hava megnað, og sum onnur tískil hava trýst ígjøgnum. Og so hava politikararnir meiningar, men ongan møguleika at ávirka! Nú hava tvær nevndir, sum politiska skipanin hevur valt, sjálvar roynt at gera hol í sjógvin. Fyri nakað síðani bjóðaðu fólk í fyritøk- uni upp á Fiskasøluna. Tá var nógv rumbul. Framtaksgrunnurin, sum landsstýrismaðurin hevur mannað, syrgdi fyri, at høvd ruku, og tað varð sligið fast, at soleiðis skuldi tað ikki ganga fyri seg. Nú hendi so tað, at Føroyagrunnurin, sum átti og umsat gomlu Kjølbro fyritøkuna í Klaksvík, í knappari vend einskildi. Aftur uppliva vit, at alt er á gosi. Spurningarnir flúgva um oyruni, og ákærurnar um bæði líkt og ólíkt stinga seg fram, tí nevndin, sum hevur selt, er sett av landsstýrismanninum í vinnumálum. Tað er lætt at skilja, at klaksvíkingar eru ovurfegnir. Lokali og henti sparikassin hevur saman við óføra JFK stjóranum tryggjað, at samfelagsvirðini, sum teir so framúr væl hava umsitið, verða verandi har norðuri. Tey fara ikki aðra staðni í landinum, og tey fara ikki av landinum. Ikki í fyrstu syftu í hvussu so er. Tað er eisini lætt at skilja, at onnur kenna seg standa sum ryssa yvir deyðum fyli. Nú skuldi gjøgnumskygnið verða so stórt, og nú skuldi alt handlast og vigast á vágskálini, sum eitur marknaðarkreftirnar. Brádliga smuttaði eitt tað størsta almenna aktivið. Tað fer ongantíð at bera til at fáa at vita, um Føroyagrunnurin seldi fyri rætta prísin, og ákærurnar um, at tað almenna ikki fekk tað, sum tað skuldi havt fingið og um, at privatpersónur og norðoyingar hava fingið fiskiloyvir, virkir og skip bíligari, enn onnur kundu havt keypt tey fyri, verða torførar at berja niður. Almenningurin stendur sum kánus. Her hongur ikki saman. Tvær nevndir, settar av tí almenna, hava undir sama landsstýrismanni og somu samgongu handlað. Í tí fyrra førinum varð einskiljng steðgað, tí mannagongdin var skeiv. Føroyagrunnurin hevur eygu og oyru og eigur at hava skilt politisku signalini. Men kortini hava teir tikið avgerð, sum er í andsøgn við tað, sum fyri stuttari tíð síðani varð staðfest skuldi gerast. Spurningurin er so, um tað var rætt at steðga ætlanini at selja Fiskasøluna. Um tað var tað, so hevur Føroyagrunnurin borið seg skeivt at. Um Føroyagrunnurin hevur borið seg rætt at, so var tað skeivt av Framtaksgrunninum at steðga ætlaðu søluni av Fiskasøluni. Her hongur tað ikki saman í skipanini. DAGSINS MEINING Sosialurin Skipanin og einskiljingarnar VIÐMERKINGAR Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Fíggjarleiðari: Tóki Højgaard toki@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Teresa Jensen teresa@sosialurin.fo Finnbjørg Nattestad finnbjorg@sosialurin.fo Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Snorri Brend snorri@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Terji Nielsen terji@sosialurin.fo Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Eydna Skaale eydna@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Terji Nielsen terji@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Postsmoga 231 Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e-post: aki@sosialurin.fo e-post: dagfinn@sosialurin.fo Uppseting/prent: Uppseting: Føroyaprent Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blaðleiðsl- an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Tíðindaskriv frá Sambandsflokkinum Samstundis sum Sam- bandsflokkurin fegnast um, at gongd er komin á at ein- skilja almennar vinnu- fyritøkur, má flokkurin staðfesta, at framferðarhátt- urin ið nýttur er í sambandi við søluna av JFK, er óvirðiligur fyri eitt nútíðarsamfelag. Tað eru fá lond í heiminum, hvar ið tað almenna er við í so stórum parti av vinnufyritøkunum sum í Føroyum. Sambands- flokkurin hevur staðiliga mælt til at vit sleppa okkum burturúr hesi støðu sum skjótast, men tað sum nú er hent viðvíkjandi søluni av JFK er ikki tann einskiljingartilgongdin, sum Sambandsflokkurin vil virka fyri. Tað er Sambandsfloksins áskoðan, at allar vinnufyri- tøkur og grunnar, sum virka undir vanligum marknaðartreytum, eiga at verða einskild. Men hetta skal gerast á einum fríum marknaði, har øll hava sama møguleika at keypa. Tað kann ikki góðtakast at landsins virðir verða seld útvaldum persónum fyri ein ógvuliga ivasaman kurs, sum eingin hevur møgu- leika at eftirkanna. Sølur av slíkum slag eiga at verða gjørdar við fullum gjøgn- umskygni. Sambandsflokkurin legg- ur dent á, at spurningurin er ikki um persónar ella lokalsamfeløg, men at talan er um at varðveita tað grundstøði, at øll skulu hava somu rættindi til landsins ognir. Søluhátturin av JFK ikki nøktandi Og so er hann vinnulívsmaður