fríggjadagur 29. september 2000síða 7
‹ fyrra síða allar 17 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
12
13
tíðindablaðið sosialurin
tíðindablaðið sosialurin
Nr. 187 - 29. september 2000
Nr. 187 - 29. september 2000
Endamálið við felagnum
er at samla motorsúkklu-
koyrarar og motoráhug-
aði í einum felag fyri at
røkja felags áhugamál, at
arbeiða fyri skilakoyring
og at skipa fyri felags-
túrum og ítróttarkapping-
um.
Á fundinum vórðu 8
fólk vald í nevndina, sum
hevur skipa seg soleiðis.
Formaður Niels Kári
Nielsen.
Næstmaður
Jan Stenberg. Skrivari
Maika L. Dahl. Kassa-
meistari Petur Jacobsen
Jensen.
Nevndarlimir
eru:
Agnar Dahl, Torkil Han-
sen, Hugin Janusarson
og Sjúrður Eldevig.
Nevndin er longu farin
til verka, tað fyrsta verð-
ur at finna eitt høli at vera
í, sum bæði kann brúkast
til at møtast í og kanska
eisini til felagsverkstað.
Ein føðingardags-
heilsan
Til gummu í Hoydølum,
sum bleiv 40 ár 18. sept.
Hjartaliga tillukku «góða
gumma« soleiðis siga vit
her heima hjá okkum. Tú
eitur eftir ommu, Marin
Katrina og tað kann tú
vera errin av.
Gumma er nakað heilt
fyri seg, tí eigur hon hesa
heilsuna. Tað er bara so
nógv, ein kundi sagt um
hana. Hon er so livandi
og virkin, altíð til dystin
fús. Tað er líkamikið
hvat, men best dámar
henni at fara til fjals ella
í hagan, at reka seyð, er
lívgevandi fyri hana, vit
hava verið nógvar góðar
og ríkar løtur saman við
gummu, hon er bara so
góð við okkum, øll
børnini er hon líka góð
við.
Góða gumma, stóra
tøkk fyri at vit altíð
kunna koma í Hoydalar
til tykkum, har er so gott
at vera.
Í summar vóru vit túr í
tjaldi við henni, ja eitt er
vist, at var tað ikki bara
gumma, ið var við okk-
um, so fóru vit heimaftur
fyrr enn ætlað, tí tað
regnaði heilt illa, men
treisk er hon, og gevst
ikki, tað skal fullførast,
stóra tøkk fyri túrin ta
ferðina.
Altíð tá vit ferðast í
hoydølum og vit skulu
fara heimaftur til Velba-
staðar til okkara, endar
ferðin altíð oman í
svimjihøllina at svimja,
tað veit hon er so gott fyri
heilsuna, tað er so deiligt
at enda eina góða ferð
við.
Svarið skuldi verið sjálv-
sagt.
Fara vit í huganum eini
8-10 ár aftur í tíðina, vita
vit, at støðan hjá landi og
kommunum var út av lagi
vánalig, men so væl hevur
viljað til, at vit eru rættiliga
komin fyri okkum aftur,
hóast ikki allar súðir eru
syftar enn. Byrurin hevur
verið heilt góður, men sam-
stundis hava tey allarflestu
fólkini, ið hava staðið á
odda, víst ábyrgd og ásann-
að, at vit mugu ikki koma
okkum aftur sama díki.
Hetta er eisini galdandi fyri
Tórshavnar
kommunu.
Sitandi býráð kann vísa á
framúr góð úrslit at leggja
fyri fólksins dóm, og sjálv-
andi eigur hesin politikkur
at fáa eitt valskeið afturat;
við sama skipara!
Kommunan er væl á veg
at berja øll fíggjarlig fjøtur
av sær og er vorðin mun-
andi størri, sterkari og ríkari
hesi fýra árini. Henda góða
kósin skal haldast. Landsins
høvuðsstaður má hava so
mikið stórt fíggjarligt rása-
rúm, at møguleikar eru at
endurnýggja seg og hyggja
frameftir. Sum bygdaráðs-
limur í Argja kommunu
1993-96 veit eg, hvussu
Mc- Føroyar
er nú stovnað
Sunnudagin 3 september var stovnandi
fundur av felag fyri øll sum koyra
motorakfør á 2 hjólum og øðrum
motoráhugaðum. Eini 30 fólk vóru møtt.
Annars verður arbeitt við
at kanna møguleikarnar
fyri at gera ein bana, sum
kann brúkast bæði til
kappingar og koyrifrá-
læru. Felagið hevur fing-
ið samband við feløg í
Danmark fyri at kanna
fyrimunir og vansar við
slíkum koyribreytum.
Eisini er ætlanin til
næsta ár at fáa meira
samskipaða koyring, til
dømis við telefonketu og
nøkrum føstum felagstúr-
um um árið. Nevndin
miðar eftir at vera komin
væl ávegis við arbeiðin-
um tá næsti limafundur
verður í November. Nú
nakrar vikur eftir stovn-
andi fundin er limatali
longu komi uppá 50.
E-mail
nkn@post.olivant.fo
Vit hava jarðabrúk og
tað kennir hon alt til, er
sjálv vaksin upp har, hon
er so góð við heimbygd
sína og hevur givið
børnum sínum henda
dýra arv, at vera góð við
alt tað, hon sjálv fekk við
sær í uppvøkstrinum, tað
er ein góð fyrimynd at
eiga, og geva frá sær.
Hjarta hevur gumma á
røttum stað. Hon eitur
eftir
ommu
síni
á
Velbastað, sum eisini var
nakað fyri seg, so hon
kann vera errin av tí,
«hon kundi væl brúka
hendurnar«.
Nú stendur heystfjalli
fyri durðum «at tú ert væl
fyrireika« tað vita vit øll,
tí tað elskar hon. Vaska
vembur og fáa alt so gott
frá hondini, tað er bara
tað besta hjá henni, vit
gleða okkum at verða
saman við tykkum øllum,
tað er kjarnan í lívinum.
Vit hava so brúk fyri
hvørjum øðrum – stór og
smá –.
Vit takka fyri frálíkan
blíðskap fríggjakvøldið,
blíðskap og at føla seg
væl, tað duga tit bæði
sera væl. Gumma er trú-
føst og álítandi, er altíð
at heita á. Stóra tøkk fyri
alt tú ert fyri okkum og
so livandi eitt menniskja,
tað hava vit brúk fyri.
Vit
ynskja
happa-
drúgva framtíð fyri teg og
húski títt. Bestu kvøður
nú
Mikkjalsmessan
nærkast og fjøllini verða
givin.
Frá okkum
Ingeborg
Kommunuval 2000:
Kommuna við samábyrgd
Hvat skal kommunuvalið í Tórshavnar kommunu, ið telur meira enn ein triðing
av Føroya fólki, snúgva seg um? Skal valið hava eitt veruligt innihald um
framtíðina hjá øllum borgarunum í kommununi, ella skal hvørt valevnið í sínum
lagi bara egna fyri seg sjálvan?
støðan var. Ta ferðina var
tað lítið lokkandi at stilla
upp til bygdaráðsval. Vit
funnu so fram til - saman
við tí tá sitandi býráðnum
til eina varandi og haldgóða
loysn fyri borgararnar í
Argja kommunu. Fáur man
í dag muta ímóti tí avgerð-
ini, og ein onnur rættiliga
stór kommuna við nógvum
møguleikum, Kollafjarðar
kommuna, hevur tikið somu
avgerð, men ivaleyst av eitt
sindur øðrvísi orsøkum. Tað
kennist væl nú at síggja, at
handa avgerðin var tann
rætta, hóast okkurt smáveg-
is kann vera at seta fingurin
á, men tað hevur einki at
siga í longdini. Nú er „til-
lagingartíðin“ farin afturum
í øllum góðum, og vit í
gomlu Argja kommunu
kunnu við góðum treysti líta
frameftir. Eg ynski eisini
kollfirðingum vælkomnum
í Tórshavnar kommunu og
vóni, at teir fara at trívast
væl og fáa nógv burturúr.
Grundarlagið undir fíggj-
arorkuni hjá kommunum er
hvør einstakur skattgjaldari,
sum tí hevur bæði rætt og
skyldu at fylgja við býráðs-
arbeiðinum.
Kommunu-
skatturin fyri alt landið er
upp ímóti 90% av lands-
skattinum, so her er talan
um eina tunga byrði fyri
hvønn borgara. Øll vildu vit
havt hesa byrði eitt sindur
lættari, og tað kunnu vit
helst eisini fáa, um skil og
samvitska vera sett í hásæti
í staðin fyri skilaloysið frá
áttati árunum, tá ið komm-
unurnar fingu - við loyvi frá
landsstýrinum - at læna seg
út á sjógv, og skattaprocent-
ið var ósambæriliga lágt.
Innan fyri hendan av-
markaða
fíggjarkarmin
skulu vit búleikast, men
summi valevni hava ikki
altíð hetta fremst í hugan-
um. Tað er ólíka lættari at
spyrja (tilvildarlig?) fólk í
busskýlum, um tey keða
seg, og síðani blása hetta
upp til tann stóra tørvin. Vit
kunnu vera og hava eisini
loyvi at vera ymisk á máli
um mangt og hvat í komm-
ununi, men at halda fast um
fíggjarliga førleikan og
sjálvbjargnið kommun-unn-
ar eiga vit at hava fremst í
huganum!
Orðið kommuna merkir
felagsskapur, og tað er júst
felagskensluna vit skulu
styrkja í hesum tíðum. Ein
samhaldsfastur og solidar-
iskur felagsskapur, sum er
førur fyri at fremja muna-
góðar loysnir skjótt, t.d eitt
nú tað átrokandi ansingar-
málið. Henda samábyrgdin
er eisini neyðug, tí at
kommunan eftir fáum árum
er munandi vaksin bæði í
stødd og fólkatali, men um-
boðini lutfalsliga fækkað.
Regin av Steinum
valevni í
Tórshavnar kommunu
fyri Tjóðveldisflokkin
Regin av Steinum
Tíverri fekk eg ikki verið á
øllum almenna fundinum
hjá
Foreldrafelagnum
mikukvøldið. Heðin Mort-
ensen nevndi stutt í sínum
uppleggi møguleikan fyri
forskúlaflokkum, men meir
var ikki sagt, meðan eg var
har. Helst hevur onkur tó
umrøtt málið seinni. Av og
á fái eg varhugan av, at for-
skúla- ella barnagarðsflokk-
ar er eitt ljótt orð. Tað kann
ikki vera rætt at senda børn
í skúla 5-6 ára gomul, siga
summi. Men hví skulu for-
eldrini ikki sjálv hava loyvi
at velja tað, sum tey halda
er best fyri barnið? Loyvi
eg mær her at seta fram
mína áskoðan um málið.
Tað, sum tey atfinning-
arsomu tykjast at ræðast, er,
at forskúlin gerst eitt
goymslustað, og ikki á sama
hátt mennandi fyri børnini
sum okkara dagsstovnar. Eg
skilji ikki reiðuliga hesa
ræðslu. Sjálvsagt mugu ger-
ast neyðugar fyriskipanir og
setast neyðug krøv, ið
tryggja góðskuna. Einki er,
sum forðar fyri hesum. Har-
afturat kemur, at ein for-
skúlaskipan ikki verður
kravd. Tað verður sjálvboð-
ið, um foreldur ynskja barn-
ið í forskúla, ella tey vilja
lata tað ganga eitt ár afturat
í barnagarði.
Skulu skúlarnir hava for-
skúlaflokkar (tað verði seg
á skúlunum sjálvum ella í
tilknýti til teir), setur hetta
sjálvsagt krøv til m.a. høli.
Sum er, stendur tíverri illa
til, tí skúlarnir eru um at
bresta. Men tá ið hetta er
sagt, kann tó leggjast aftur-
at, at tað kemur næstan ikki
fyri í dag, at ein flokkur ikki
hevur sína egnu stovu. Fyrr
var hetta vanligt.
Givið er tó, at byggjast
má afturat á flestum skúl-
um. Og neyvan kann alt ger-
ast í senn. Við einum góðum
vilja átti tað tó at verið møg-
uligt at sett forskúlaflokkar
á stovn longu komandi ár á
teim flestu størri skúlunum
í kommununi. Hetta við ein-
um lyfti um, at hølisviður-
skiftini verða loyst sum
skjótast.
Somuleiðis má frítíðar-
skúlin víðkast. Øllum for-
skúlabørnum má standa í
boði at sleppa í frítíðar-
skúla. Eisini her verður
neyðugt við íløgum. Í
ávísan mun er tó møguligt
um morgunin at nýta frítíð-
arskúlan til forskúlabørnini
(tey kunnu so ganga í skúla
seinnapart). Men einki er at
ivast í, at frítíðarskúlin má
hava betri hølisviðurskifti.
Ein forskúli er longu í
kommununi, og mær vit-
andi virkar hann væl. Í øll-
um førum er hann vælum-
tóktur. Nógv børn verða á
hvørjum ári avvíst, tí ov fá
pláss er. Hetta hóast nógv
kanska ikki vita um møgu-
leikan ella hvussu søkt
verður. Men Sankta Frans
skúli hevur eisini ein væl-
virkandi frítíðarskúli, og tað
er neyðugt.
Eg eri vísur í, at hevði
sama tilboð verið á øllum
skúlum, so hevði helvtin av
foreldrunum valt at sent
barn teirra í forskúla. Hetta
er eisini vorðið tað vanliga
í okkara grannalondum. Eru
vit so nógv klókari ella øðr-
vísi enn tey? Kanska, men
tilboðið eigur í øllum førum
at vera har. Foreldrini eiga
sjálv at kunna velja.
At enda aftur til fundin
hjá Foreldrafelagnum. Hví
alt hetta um forskúlar? Hvat
hevur tað við vantandi
stovnspláss at gera? Hóast
evnini kunnu tykjast ymisk,
so hava tey tó børnini í fel-
ag. Fer ein hálvur árgangur
av børnum í forskúla, so
verða kanska 150 pláss tøk
á stovnunum. Hetta hevði
munað
á
bíðilistanum.
Eisini trúgvi eg, at tað er
dýrari at gera stovnspláss,
bæði tá ið tað snýr seg um
rakstur og íløgur.
Men hví koma so eingir
forskúlaflokkar? Hetta er
ein góður spurningur, ið
krevur eitt longri svar. Og
tað má bíða til næsta umfar.
Klæmint Olsen
býráðslimur
Forskúlaflokkar — ein viðmerking
Klæmint Olsen
Siti júst nú við Dagblaðn-
um frá 25. september.
Hetta blað, sum sigst
verða málgagn hjá Fólka-
flokkinum.
Trúði,
at
Fólkaflokkurin var ein
liberalur flokkur, men á
síðu tvey síggi eg, at les-
arabrøv og innsent tilfar
bert verður tikið við eftir
nærri avtalu. Hetta er væl
ein prentvilla, ella er Dag-
blaðið kanska føroyska
útgávan av Pravda.
Varð einaferð á almenn-
um fundi. Tá undraðist
ein áhoyrari á, at tað bert
vóru fólkaflokspolitikarar
við almennum starvi, og
helst fleiri. Og satt at siga,
so dugi eg heldur ikki at
skilja, hví so er. Hetta er
kanska orsøkin til, at hug-
flogið hjá býráðsvalevn-
inum Jan Christiansen á
síðu 3 ikki røkkur til at
síggja, at fyri at Tórs-
havnar Kommuna skal
sleppa at gera allar tær
íløgur sum kommunan
hevur hug til, skula teir
gera avtalu við onkran,
PRIVATAN
VINNU-
LÍVSMANN
um
at
byggja tað, sum byggjast
skal, fyri síðan at leiga
bygningin frá viðkom-
andi. Tá verða leiguút-
reiðslur at bóka undir
rakstur, og har er einki
loft. Hetta havi eg ført
fram á fundi hjá Komm-
unufelagnum, við lands-
stýri men teir skiltu hetta
ikki. Tá liberalur hugsun-
arháttur manglar í flokk-
inum, var kanska eitt hug-
skot
at
Tórshavnar
Kommuna søkti um lima-
skap í Føroya Kommunu-
felag.
Síðani lesi eg um stat-
estikk og skattapolitik frá
yvirvísmanninum
ÓB.
Sum vanligt verður rams-
að upp um hagtøl. Síðan
er ein heil síða um Jersey
og lágan skatt. Men út-
reiðslusíðan er eins stór
og føroyska fíggjarlógin.
Á Jersey er einki vinnulív.
Tí eru nærum øll í arbeiði
hjá landinum. Út frá hes-
um komi eg til, at ÓB vil
hava, at vit í Føroyum
skulu hava lágan skatt, og
at helst øll skulu arbeiða
fyri land og kommunur.
Tá kunnu vit hava lágan
skatt og lága løn. Tí alt
fer tá um sama kassa.
Harumframt tosar hann
um, hví Ongland leggur
trýst á Jersey viðvíkjandi
skatti v.m. ÓB veit helst,
men um hann ikki veit,
Skemtilig við-
merking til eina avís
Svarti oktober grør
Tey ymsu dagsins mál
krevja dagliga sítt, og tá er
skjótt at missa sambandi
aftureftir. Nógv mál, sum
liggja frammaliga nú, ganga
aftur til 6. okt. 1992 og tíð-
ina aftaná.
Danskir politikkarir og
fjølmiðlafólk
viðgjørdu
Føroyar dagliga. Enntá út-
lendskir serfrøðingar vóru
sendir higar at siga okkum,
hvat vit skuldu gera.
Danskir
serfrøðingar
høvdu eisini nógv uppá
hjarta. Allir hesir serfrøð-
ingar visti ráðini, meðan
flestu føroyingar tóktist
ráðaleysir, men lív og
stríðsvilji var eisini at hóma
hjá fleiri. Sum skotin Mont-
gomery segði í Sahara: »We
will never surrender«.
Men vit mugu ikki
gloyma, at tey størstu og
mest tíðandi dagsins mál
fara langt aftur um 6. okt.
tey hoyra allari øldini til.
Onkur heldur, serliga
leiðarin í sambands-flokk-
inum og javnaðarflokkin-
um, at hesi mál eru tikin
fram aftur til stuttleika.
Leiðarin fyri javnaðarflokk-
in sigur upp í saman, at tað
er persónlig forfeingiligheit
at vilja fáa Merkinum al-
tjóða viðurkenning, so tað
kann veitra millum hini
merkini á ST borgini. Tosið
um frælsið verður svarað
við: »Arbeit macht frei«,
sum nazistarnir skammu-
liga misbrúkti í týningarleg-
unum.
At vit vilja hava málið
viðurkent sum tjóðarmál er
bara møsn.
Tað
føroyska
málið,
sjálvstýrisrørslan og Merk-
ið eru saman við stríðnum
fyri sosialari rættvísi høv-
uðsmálini í allari farni øld-
ini.
Tann demokratiska tilvit-
anin hoyrir eisini saman við
farnu øld, men fult demo-
krati er ikki her fyrr enn vit
hava, í hvussu so er full-
veldi, helst republik.
Fyri Kristi føðing funnu
grikkar upp á demokratiið,
og teir sóu tíðliga vansarnar,
sum kundu vera við tí. Eitt
teir serliga ávaraðu ímóti
var, at politikkarnir bara tos-
aðu fólki eftir munni, ella
at teir snaraðu tí sagda á hjá
mótstøðumanninum, mis-
skiltu evnið við vilja.
Satt demokrati kravdi
høgan politiskan moral, og
síðst, en ikki minst, at av-
gerðirnar vóru tiknar, tí tær
tæntu samfelagnum best.
Fleiri dømir eru um, at
griskir politikkarir fyri egn-
an vinnings skuld tosaðu til
frama fyri onnur fólk, men
lótust sum um teir gjørdu
tað fyri at tæna sínum fólki.
Søgunar dómur yvir hesi
fólk er ikki mildur, tað var
samtíðir dómurin nú heldur
ikki.
Formaðurin í fólkaflokk-
inum, sum eisini er fólka-
tingsmaður, hevur sagt, at
tað sjálvandi var løgið fyri
hann at krevja eina skipan,
sum kappaði greinina, hann
sjálvur sat á.
Hann viðgekk hesa tví-
støðu, men sami flokkur
eigur løgmann og onnur,
sum kunnu mynda tjakinum
fyri føroyskum fullveldi. At
so sami maður viðhvørt
roynir at finna sær løgir, so
ella so, at leggja fót fyri
fullveldis ætlanunum, fær
teg at spyrja, um hann ger
tað fyri at tæna egnum
áhugamálum ella samfel-
agsins.
Formaðurin í javnaðar-
flokkinum er í einari sera
óhepnari støðu. Hann skal
ikki bara tæna tveimum
harrum heldur trimum:
Løgtinginum, Fólkatingin-
um og so er hann eisini
sjálvur grundarsteinurin,
sum danska stjórnin byggir
á.
Her heima er hann so gott
sum einsamallur at mynda
flokkin (soleiðis hevur tað
altíð verið í flokkinum).
Hvat so enn danska stjórnin
sigur ella ger viðvíkjandi
Føroyum, er hann altíð í
parti við teimum. Herfyri
spurdi Per Højgård hann í
Útvarpinum, um ikki okkurt
var at finnast at í danska
politikkinum mótvegis Før-
oyum, men hann svaraði
ikki, og Per spurdi ikki upp-
aftur, tó sami tíðindamaður
plagdi spyrja og spyrja upp
í saman.
Tá ið tú undrast um hesa
ótrúligu
semju
millum
danska og føroyska javnað-
arflokkin, fært tú tað fjákuta
svarið: »Tað er okkara
demokratiski rættur at hava
ta meiningina« ið altíð er
tann sama, sum tann hjá
Nyrup. Hvat svarast til tíl-
íkt. Tosar nakar um demo-
kratiska rætt Haiders í Eyst-
urríki til at hava sínar polit-
isku meiningar t.d. Funnist
verður at hansara politikki,
og tað er tað, sum hevur
verið gjørt viðvíkjandi javn-
aðarflokkinum. Men hetta
neyðarsliga og hjálpars-
leysa svarið sigur ógvuliga
nógv um, hvussu burtur av
allari leið javnaðarflokkurin
er dreivaður.
Javnaðarflokkurin hevur
havt siðvenju at sita í fólka-
tinginum og stemma tað
sama sum danski javnaðar-
flokkurin, men støðan er
broytt. Nú er tað dagligur
kostur, at donsk og føroysk
áhugamál
standa
móti
hvørjum øðrum. Tú noyðist
at velja síðu, og tað ger, at
javnaðarflokkurin hvørja
ferð er fyri donskum áhuga-
málum og móti føroyskum.
Skilja javnaðarfólk veruliga
ikki tann vandasjógv flokk-
urin er komin í? Ella er har
fullkomið einaræði. Sum
danir siga: »Kæft trit og ret-
ning«. At formaðurin í javn-
aðarflokkinum t.d. altíð
brúkar orðið loysing ístaðin
fyri fullveldi er hvønndags-
kostur.
Við vilja at misskilja mót-
støðupartin og so látast sum
um tað var tað hann segði,
er sera vanligt í politikki,
men fyri tí eins skaðiligt fyri
demokratiið.
Tað er nú ikki bara í sam-
bandi við politikkin millum
Føroyar og Danmark, at
javnaðarflokkurin vinglar
aftan á dønum, men henda
vinglan ger hann púra í ør-
viti.
Allir hinir javnaðarflokk-
arnir í hinum Norðurlond-
unum ikki bara aksla seg av
nýggjum, onkur sigur, at teir
hava lagt kósina 180 stig
um, men rættast er nokk at
siga, at teir royna at finna
eina nýggja kós. »Stå aldrig
til søs, lad de andre står/så
får du stribevis af kors og
bånd med mange stjerner
på« havi eg fyrr sagt um
javnaðarflokkin, tó tíðir
broytast.
Men aftur til hin svarta
dagin í oktober, tá fór aftur
okkurt at kvaklast við í Før-
oyum. Við rygginum móti
bakkatromini ella bládýpin-
um var bara ein vegur og
farið var til gongu. Fyri
hvørt árið og nú tey sein-
astu árini fyri hvønn mánað
eru fleiri og fleiri, sum vilja
hava skipaði viðurskiftir við
danir og hesi fólk vera bara
meiri sannført sum tíðin
gongur.
Andstøðuflokkarnir látast
at hava gloymt, at danir
søgdu »Nu er sandhedens
time kommet til Færøerne«
og Nyrup legði høvdi á skák
og segði alfaðirliga: Jamen
er det det i ønsker, so vil vi
ikke hindre jer i det. Valget
er jeres.
Hvussu hevur hann so tik-
ið móti hesum landsstýrin-
um, sum hevur meirilutan
av fólkinum aftanfyri seg.
Minst til at hesin meiriluti,
tey nógvu av teimum, um
tey ikki á bíbilskan hátt
hava sæð ljósið ella eru um-
vend, eru tey vaknað og tosa
nú heilt annarleiðis um pol-
itikk, ikki minst tann pol-
itikk, sum viðkemur sam-
bandinum millum Føroyar
og Danmørk.
Sum ein dani tók til
»Færøsagen har samlet dan-
skerne« eg legði afturat, tað
ger hon eisini í Føroyum.
Minnist tá aftur á tosið bara
fyri einum ári síðani ella
undan valið er tað, sum um
eitt nýtt fólkaslag hevur tik-
ið búgv í oyggjunum.
Allastaðni, kanska und-
antikið fundamentalistiskar
kjarnuveljarar hjá javnaðar-
flokkinum og sambands-
flokkinum, merkir tú ein ar-
beiðshug
og
lívsfýsni.
Fólkatalið økist. Nógv g
fólk í besta aldri flytur aftur.
Nakað herfyri segði ein
skilamaður mær, at eg ánaði
ikki, hvussu nógv vællærd
fólk, sum sótu í góðum
størvum aðrastaðni, vildi
koma aftur itl Føroyar. Men
javnaðarflokkurin heldur
áfram við at spáa fólkaflyt-
ing, tí tey skulu eitast at fáa
fleiri pengar aðrastaðni.
Fyrr sum nú eru pengar
hóast alt ikki alt.
At samráðingarnar við
danir blivu truplar var altíð
væntandi. Eg plagdi at
minna á, hvussu drúgvar
samráðingarnar vóru hjá
íslendingum bara at fáa tey
íslendsku handritini til
Ísland, men tú kanst aldrin
siga nakað við fullari vissu
frammanundan.
Tað lá har og spøkti aftan
fyri alt. Júmen um nú danir
skilja henda søguliga møgu-
leika til at geva okkum
somu sømdir, sum Ísland
fekk í 1918. Hetta hevði
verið nakað fantastiskt. Ein
glógvandi hending, sum
hevði sæst í øllum londum
og øll Norðurlond høvdu
voksið við tað. Soleiðis gera
rættir norðbúgvar.
Og landsstýrið hevur nak-
að roynt at visa og rætta so
javnaðarflokkurin
kundi
taka undir við áheitanini,
men alt til onga nyttu. So
far so good, sum bretar siga.
Ikki nyttar at gráta um spilta
mjólk. Vit eru komin langt.
Vit standa sterk. Vit hava
eina góða søk. Eitt rættvísir
krav, sum altjóða samfelag-
ið tekur undir við og virðir.
At formaðurin í javnað-
arflokkinum kundi søkka so
djúpt og vera so fjákutur, at
hann roynir at billa fólki inn
at flent verður at okkara hátt
virda landsstýri. Hevur
maðurin gloymt, at føroy-
ingar fylgja væl við í al-
tjóðatíðindum, og at netið
er atkomiligt hjá nógvum
føroyingum.
Orðatakið
»Ofta etur hundur, tað hann
havnar« er longu við at
ganga út.
Steinbjørn B. Jacobsen
skal eg fortelja honum at
hetta trýst kemur úr ES
og Bretlandi, og orsøkin
er, at Jersey verður brúkt
at vaska pengar hvítar og
annars er nærum øll
mafia í Italia, og Europa
annars umboðað á Jersey.
Men hetta hevði helst
verði rætta fólkaslagið at
fingið til Føroya. Ella
fleiri stemmur til lista A
sum onkur hevði sagt.
Kann í hesum sam-
bandi nevna eina skemtil-
iga útsøluferð, eg gjørdi
fyri tveimum árum síðan.
Kendi handilsmannin, og
hann bjóðaði mær sera
fínar handskar fyri hálvan
prís. Fólkaflokshandskar
kallaði hann teir. Spurdi
síðan, hvar navnið kom
frá. Hann hevði lítlan hug
at fortelja, men eg fekk
úr honum, at veruliga or-
søkin
var,
at
hesir
handskar høvdu serliga
langar fingrar.
Á baksíðuni sæst Jør-
gen Niclassen siga sína
hugsan um blaðgrein fyrr
í vikuni. Her verður greitt
frá, at vinnan fyrr fekk
stuðul, men nú er eingin
stuðul. Eisini konstaterar
hann, at hóast sanering,
megnar flotin ikki at end-
urnýggja seg. Men tað
sæst ikki í greinini at
Jørgen metir hetta sum
ein trupulleika.
Men ikki er lætt hjá øll-
um at síggja trupulleika
við at tað manglar í. Vit
aðrir, sum eins og Jørgen
og hansara menn royna
okkara besta, máta okk-
ara avrik eftir úrslitinum.
Eingin kann annað enn at
royna sítt besta. Men um
tað ikki gevur úrslit, so
er tað ikki gott nok.
Manglar í er neyðugt at
gevast. Okkara moralur
forbjóðar okkum at fara í
fólkaflokshandskar, fyri
at finna tað seinastu krón-
urnar, sum mangla í.
Á baksíðuni sæst eisini
Per í Leysari Luft. Nógv
fyri, at summi ikki kunnu
siga sína hjartans meining
uttan at tað skal sigast
sum skemt.
Hervið hava vit gjørt
líkasum
Eivind Jacobsen
Strendur
Kreativ skriving
Skeiðið snýr seg um at
arbeiða við hugskotum, at
finna háttir at fáa hugskot
og ymisar háttir at arbeiða
hesi hugskotini. Hvussu
kanst tú burturúr einum
Aftur í vetur verður høvi at ganga til skeið í
kreativari skriving hjá Rakel Helmsdal á
Tórshavnar Kvøldskúla.
orðið skapa eina heila søgu?
Ella úr eini mynd, einum
huglagið? Hví riggar ein
tekstur og ikki ein annar?
Hvussu byggir man upp
eina søgu, eina frásøgn. Ar-
beitt verður nógv við skrivi-
improvisatiónum og „non-
stop-writing“.
Líkamikið hvussu tú h-
evur tað við at skriva, um
tú ikki hevur gjørt annað við
tað enn stílaskriving og
onkran hendinga teldupost,
ella um tú elskar at sita og
skriva tankar og hugleið-
ingar niður, ella um tú longu
hevur skrivað søgur ella
yrkingar ella annað, tú
kundi hugsa tær at víst øðr-
um ella fingið uppá prent,
so er hetta skeiði eisini fyri
teg.
Afturat skrivingini verður
eisini nomið við tað óskriv-
aðu frásøgnina, forteljing-
ina. Vit fara at royna okkum
í hesi aldargomlu listini,
sum í hesum døgum er við
at verða endurfødd í okkara
parti av heiminum, hóast
kynstri næstan var um at
doyggja út.
Skeiði er hvørt hóskvøld
allan vetur, byrja verður
hásdagin í komandi viku
tann 5. oktober. Í vetur
verða tveir bólkar, ein fyri
nýggjar luttakarar, og ein
fyri tey, sum ætla sær at
halda fram har, vit sleptu
seinasta vetur.
Rakel Helmsdal