týsdagur 19. juli 2005síða 15

Suðuroyar Sparikassi vann ikki pening fyrstu seks mánað- irnar í ár. Ómaksgjøld skulu nú skapa størri inntøkur ROKNSKAPUR Heri á Rógvi heri@sosialurin.fo Á rættari kós. Soleiðis stendur við stórum stavum skrivað á vindeyga hjá Suðuroyar Sparikassa í Havn. Um kósin er røtt mugu lesararnir sjálvir meta um, men Suðuroyar Sparikassi hevði fyrstu seks mánaðirnar í ár undirskot áljóðani 91.000 krónur. Ikki í sjálvum sær nakað stórt tap, men í øllum før- um Norðoya Sparikassi av hinum føroysku peninga- stovnunum hevur vunnið pening fyrstu seks mánað- irnar. - Eg kundi hugsað mær, at úrslitið var betri. Men eg rokni við, at tað fer at geva yvirskot fyri alt árið, sigur Søren L. Bruhn, stjóri fyri Suðuroyar Sparikassa. Burturlegginar og øktar starvsfólka og umsitingar- ligu útreiðslurnar eru høv- uðsatvoldirnar til vánaliga úrslitið. Øktar burturlegg- inar eru eitt tekin um, at tað gongur skeiva vegin í sam- felagnum, og sparikassin væntar at missa pening. - Nógvar av øktu út- reiðslunum eru størri útreiðslur, ið bert verða rindaðar einaferð. Eitt nú hava vit fingið nýggja teldu- skipan og keypt aðra útgerð, sigur Søren L. Bruhn. Tungt Fíggjarstøðan hjá Suður- oyar Sparikassa er góð. Solvensurin, t.e. sambandið millum eginpening og skyldur, er 19,0%. Sol- vensurin var tó 22,7% sama tíðarskeið í 2004. Verandi lóggáva ásetir eitt minsta- mark upp á 8%. Men eitt negativt úrsliti fyri fyrstu seks mánaðirnar av 2005 kann ikki tulkast positivt. Upphæddirnar eru tó smáar, men tað er eisini eitt sereyðkenni fyri Suður- oyar Sparikassi, støddin. Suðuroyar Sparikassi er nakað heilt fyri seg í føroyskum høpi. Ein pinku- lítil peningastovnar, sum ikki kann loyva sær somu útreiðslur. Eginpeningurin er bert knappar 38 mió. Til sammetingar átti Føroya Banki 1.557 milliónir í eginpeningi við árslok 2004. Suðuroyar Sparikassi gav eitt nú Vágs bóltfelag 100.000 krónur í gávu. Skuldi Føroya banki givið eftir sama lutfallið við eginpening, so skuldi bank- in givið 4,1 millión. Tær 100.000 til VB høvdu eisini kunnað givið sparikassan- um eitt yvirskot. Krevja ómaksgjøld Ein máti hjá Suðuroyar Sparikassa at betra um fíggjarstøðuna er við at fara undir at krevja ómaksgjøld. Ì egnum tíðindaskrivi skrivar Suðuroyar Spari- kassi, at nú rinda øll fyri sítt. Àður hava øll goldið fyri øll. Men tað er einki yvir at dylja, at ómaksgjøldini hava til endamáls at fáa til vega fleiri inntøkur. Nú skulu fólk eitt nú rinda fimm krónur fyri eina vanliga flyting innanlands. - Áður hava vit livað av rentumarginalinum, (t.e. munurin millum útláns- og innlánsrentuna, blðm,), men nú kenna vit okkum noydd til at krevja ómaks- gjøld fyri tænastur, sigur Søren L. Bruhn. Men ger hetta ikki, at Suð- uroyar Sparikassi missir sína serstøðu og fyrimunir? - Eg veit ikki, hvussu nógv fólk hyggja eftir ómaksgjøldum, tá tey velja millum peningastovnar. Sum oftast verður hugt eftir rentuni, og hon er rættiliga lík hjá øllum peninga- stovnum. Tú kanst siga, at tað eisini skal vera ein fyri- munur hjá tí, ið ger síni ør- indi á internetinum heldur enn í avgreiðsluni, sigur Søren L. Bruhn Sama profil Hóast gongdin er negativ higartil í ár, so ætlar Suðuroyar Sparikassi ikki at broyta sítt býti millum privat- og vinnufígging. - Tað er ein øgiliga stórur váði við at fíggja nógv vinnulív. Vit hava ikki ráð til at missta tíggju milliónir upp á eina verkætlan á sama hátt sum aðrir før- oyskir peningastovnar hava, sigur Søren L. Bruhn. Sparikassin hevur deildir í Havn og á Tvøroyri, men annars hevur virksemið fyri tað nógva verið í og rund- anum syðra part av Suður- oynni. Tølini Suðuroyar Sparikassi sigur í tíðindaskrivi, at betto rentu- og kostnaðarinntøk- urnar fyrra hálvár 2005 vóru 7.854.000 kr. Hetta er umleið tað sama sum fyrra hálvár 2004. Sparikassin hevur avsett og burturlagt 995.000 kr. uppá skuldarar samanborið við eina afturflyting uppá 2000 tús. kr. fyrra hálvár 2004. Sparikassin hevur av- skrivað 130.000 kr. uppá fastar ognir, maskinur og innbúgv fyrra hálvár 2005. Fyrra hálvár 2004 vóru av- skrivaðar 77 tús. kr. Hækk- ingin er orsakað av nýggj- um tólbúnað og nýggjari deild á Tvøroyri. Fíggjarstøða spari- kassans javnvigar við 367 mió. kr. ultimo juni 2005 ímóti 369 mió. kr. ultimo juni 2004. Eginpeningur spari- kassans er nú 37,9 mill- iónir. Innlánini eru 324 millónir, og útlánini eru í alt 276 milliónir. Skeiv gongd í Suðuroyar Sparikassa Mink- andi BTÚ Í krónum minkaði Bruttotjóðarúrtøka n í 2003 í mun til undanfarin ár BÚSKAPUR Heri á Rógvi heri@sosialurin.fo Meðan føroyskir pen- ingastovnar eru farnir at kunngera roknskapir fyri fyrstu seks mánaðirnar í ár. So er Hagstovan klár við tjóðarroknskapinum fyri 2003. Í hesum roknskapi sæst millum annað, at brutto- tjóðarúrtøkan, BTÚ, í 2003 var 9,7 milliardir. BTÚ er samlaða virk- semið í landinum. Hetta er 300 milliónir minni enn í 2002. - Beinleiðis samanburð- ur við árini framman- undan ber ikki til, av tí at uppgerðin hvørt árið er í teimum prísum, sum vóru galdandi í árinum. Vit kunnu tí einans siga, at í krónum var ein minking upp á 300 milliónir, skrivar Hagstovan. Negativa gongdin stavar stavar øll frá privata vinnuliga virkseminum og har í mestan mun frá alivinnuni, sum hevði munandi hall í 2003, skrivar Hagstovan. Verða viðurskifti við umheimin rokna uppí, so fæst tøka bruttotjóðarinn- tøkan, tBTI. Hagstovan skrivar, at hetta talið er m.a. tald ríkisveitingin, lønir og kapitalinntøkur til føroy- ingar úr útlondum. Tøka bruttotjóðarinn- tøkan var 10,9 milliardir í 2003 - slakar 1,2 miljard størri enn BTÚ. - Áhugavert er, at hóast ríkisveitingin minkaði meira enn 300 miljónir í 2002, var framvegis vøkstur í tBTI. Orsøkin var, at vøksturin í BTÚ var meira enn minkingin í ríkisveitingini, skrivar Hagstovan. Søren L. Bruhn, stjóri fyri Suðuroyar Sparikassa. Mynd: Àki Bertholdsen Nr. 135 - 19. juli 2005 15