fríggjadagur 12. august 2005síða 6

6 Nr. 151 - 12. august 2005 Fyrrverandi norski sendimaðurin hjá Noregi í EFTA, Knut Almestad, væntar ikki, at nakað lima- land í EFTA fer at seta seg ímóti, at Føroyar gerast limur í felags- skapinum. Hann heldur, at føroyskur limaskapur er eitt gylt høvi hjá Noregi, Ís- landi og Føroyum at styrkja fiskivinnu- samstarvið EFTA LIMASKAPUR Páll Holm Johannesen pall@sosialurin.fo -Eg trúgvi ikki nøkur tjóð í EFTA fer at seta føtur í spenni, um Føroyar velja at senda eina almenna um- sókn til EFTA um lima- skap. Fyriuttan møguligar trupulleikar av ríkisrættar- ligu støðuna millum Føroy- ar og Danmark, síggi eg ikki, at Føroyar fara at hava nakrar trupulleikar at gerast limur. Løgfrøðingurin og fyrr- verandi norski sendimaður- in, Knut Almestad, heldur ikki, at føroyingar skulu bera ótta fyri, at limalond- ini í EFTA fara at ganga móti eini møguligari før- oyskari umsókn um EFTA- limaskap. Styrkt fiskivinnu- samstarv Knut Almestad hevur drúgvar royndir sum sendi- maður fyri norska uttan- ríkisráðið. Hann hevur í fleiri ár arbeitt fyri EFTA, og hann hevur eisini havt tilknýtið til norsku ES- sendistovuna í Brússel. Fyrrverandi norski sendi- maðurin sær gyltar møgu- leikar fyri einum sterkum íslendskum, norskum og føroyskum fiskivinnusam- starvi, um Føroyar gerast limur í EFTA. -Tað er einki dulsmál, at gerast Føroyar limur av EFTA, fer EFTA at standa munandi sterkari á fiski- vinnuøkinum. Tú mást minnast, at Noreg, Ísland og Føroyar umsita hvør sær nógv størsta partin av fiski- vinnuni í Norðuratlants- havi. Velja tey trý londini at ganga saman í EFTA, verður støðan munandi sterkari mótvegis ES, sigur hann. Spurdur, um hann vænt- ar, at Sveis og Liktenstein fara at seta spurning við føroyskan limaskap í EFTA, tá hugsað verður um, at ein fiskivinnutjóð kemur afturat Noregi og Ís- landi í felagsskapinum, er stutt og greiða svarið hjá fyrrverandi norska sendi- manninum: -Nei tað rokni slettis ikki við. Eg vænti, at báðar tjóð- irnar taka gleðiliga undir við føroyskum limaskapi. Eingin deyður hestur Síðan løgmaður gjørdi greitt undir røðuni á ólav- søku, at Føroyar í næstum fara at søkja um limaskap í EFTA, hava røddir verið frammi um, at EFTA sum felagsskapurin ikki hevur stórvegis framtíð. Bæði búskaparfrøðingur- in, Óli Samróð, og formað- urin í uttanlandsnevndini í løgtinginum, Johan Dahl, hava verið frammi í fjøl- miðlunum, og gjørt vart við, at teir ikki meta, at limaskapur í EFTA er nøk- ur loysn fyri føroyska sam- felagið, tí eingin framtíð liggur í felagsskapinum. Teirra sjónarmið bygdi ser- liga á, at tað er bert spurn- ingur um tíð, áðrenn Noreg og Ísland velja at fara úr EFTA, og gerast limir í ES. Knut Almestad er ikki so svartskygdur. Hann ásann- ar, at EFTA í altjóða høpi er ein lítil felagsskapur, men hann sær hinvegin ikki fyri sær, felagsskapurin fer at detta niðurfyri í næstum. -Hóast kjakið um norsk- an og íslendskan limaskap í ES er javnan uppi og vend- ir, so síggi eg hvørki Noreg ella Ísland gerast limir í ES í nærmastu framtíð. Megna EFTA londini at halda fast í EBS samstarvinum (bú- skaparligt samstarv millum EFTA og ES, blðm), so trúgvi eg, at EFTA heldur fram í sama mun, sum sein- astu árini, sigur Knud Almestad. Føroyar eru vælkomnar í EFTA Næstformaðurin í norsku uttanríkis- nevndini, Inge Lønn- ing, heldur ikki, at Føroyar fáá stórvegis vinning við at gerast limur í EFTA, tá Før- oyar ikki kunnu knýt- ast at EBS samstarvi- num EFTA LIMASKAPUR Páll Holm Johannesen pall@sosialurin.fo -Uttan at gerast partur av EBS samstarvinum, síggi eg ikki stórvegis vinning í at gerast limur í EFTA. EBS avtalan er uttan iva tað berandi í EFTA í dag. Uttan hana er felagsskapurin lítið verdur. Norski stórtingslimurin og næst formaðurin í uttan- ríkisnevndini í Stórtingi- num, Inge Lønning, skilir ikki, at Føroyar ynska at gerast limur í EFTA, tá før- oyingar ikki kunnu gerast partur av EBS samstarvi- num. -Parturin av EFTA, sum ikki fevnir um EBS sam- starvið, vigar ómetaliga lít- ið politiskt. Eg skal ikki leggja meg út í føroyska ynskið um limaskap, tí tað er nakað tit sjálvir mugu gera av, men eg havi ringt við at fáa eyga á stórvegis fyrimunir at vera limur av EFTA uttan EBS samstarv- ið, sigur Inge Lønning. Løgmaður Jóannes Eidesgaard hevur í sam- band við umrøðuna av før- oyskum EFTA limaskapi fleiri ferðir gjørt vart við, at hóast Føroyar gerast limur í EFTA, kunnu vit ikki gerast partur av EBS samstarvi- num. Gerast Føroyar limur í EFTA, verða Føroyar for- melt nevndar "Kongeriget Danmark på vegne af Fær- øerne" og tá Danmark eis- ini er limur í ES, kemur Danmark at sita báðumegin borðið, tí EBS er nevnliga heitið á eini búskaparligari samstarvsavtalu millum EFTA londini og ES. Í stuttum fevnir avtalan um, at kapitalur, arbeiðs- megi, vørur og tænastur hava frítt at fara millum limalondini í ES og lima- londini í EFTA. Umframt tey fýra frælsini fevnir EBS samstarvið um gransking, mentan og útbúgving. Noreg, Ísland og Likten- stein eru í dag partur av EBS samstarvinum, meðan Sveis hevur valt at halda seg uttanfyri. Svartskygdur Stórtingslimurin hjá Høgra flokkinum, Inge Lønning, heldur ikki, at EFTA sum felagsskapur hevur nakra bjarta framtíð. Felagsskap- urin livir í dag upp á yvir- tíð, sum hann málber seg. Inge Lønning væntar ikki, at fleiri limalond fara at leggjast afturat felag- skapinum í framtíðini. -Fyri nøkrum árum síðan var EFTA eitt alternativ til ES, men so er slettis ikki longur. Eg havi ótrúliga ringt við at fáa eyga á, at felagskapurin skal veksa í framtíðini. Møguliga fara lond sum Turkaland og onnur lond á Balkan, sum ynskja at gerast limir í ES, men sum uppnáa ES-krøv- ini , at leita sær til EFTA, men tað trúgvi eg lítið upp á, sigur Inge Lønning. Áhugi Inge Lønning sigur seg ikki hava hoyrt stórvegis før- oysku ætlanina at gerast limur í EFTA. Hann væntar kortini, at Noregi í útgangs- støðinum eru áhugaðir at fáa Føroyar upp í felags- skapin. Hann vísir á, at kemur ein umsókn úr Føroyum um limaskap, verður tað fyri fyrstu ferð, at ein tjóð, sum ikki hevur fullveldi, søkir um limaskap. -Tá tit ikki hava fullveldi, eru tað óivað nakrar løg- frøðiligar forðingar, sum skulu fáast av vegnum, um limaskapurin skal gerast veruleiki. Fáa tit loyst hesar forðingar og fáa stuðul úr Danmark, eri eg fullvísur í, at Noreg vil stuðla eini før- oyskari umsókn, sigur Inge Lønning. Stórtingslimur: EFTA er einki uttan EBS -Tá tit ikki hava fullveldi, eru tað óivað nakrar løg- frøðiligar forðingar, sum skulu fáast av vegnum, um limaskapurin í EFTA skal gerast veruleiki. Fáa tit loyst hesar forðingar og fáa stuðul úr Danmark, eri eg fullvísur í, at Noreg vil stuðla eini før- oyskari umsókn, sigur Inge Lønning