leygardagur 13. august 2005síða 11

Nr. 152 - 13. august 2005 11 VIÐMERKINGAR Marjus Dam løgtingsmaður Ólavsøkurøðan hjá sam- gonguni í ár rúmar hug- sjónir. Stungið verður út í kortið av samgonguni. Fullveldiskósin "breyt hálsin" viðgekk ein spakur Tjóðveldismaður á løgting- sins røðarapalli undir við- gerðini av røðuni. T.v.s. at Tjóðveldisfólk meira og minni heilhjartað viðganga, at fullveldi í veruleikanum er hálsbrotið og deytt. Í hvussu so er ímillum van- ligar føroyingar. Vit hava ídag brúk fyri eini HUGSJÓN IÐ HELD- UR OG IKKI HEVUR BROTIÐ HÁLSIN. Tí var neyðugt við 2015 hugsjón- ini í ár. Vit hava ídag ávísar fíggjarligar trupulleikar. Hesar trupulleikar høvdu vit ikki havt, um katastro- fala samgonguskjalið ikki varð skrivað í 1998. Alt tað sum blokkurin var niðurskorin við tá, tørva vit nú. Tað er ein próvfastur veruleiki. Leiðarin fyri andstøðuni hevði eina fullveldisvisión. Hana bløða vit fyri ídag. Var hendan fatala ætlan komin longur áleið, so høvdu vit kanska bløtt út sum tjóð. Ein kundi taka hattin av fyri eldri Tjóðveldisfólk- um. Sum søgdu nei til sess í Fólkatinginum. Tí teir kundu ikki undirleggja seg donsku grundlógina. Hesa lóg hevur Høgni Hoydal nú undirskrivað at hann við halda til minsta komma. Ein kann spyrja um tjóð- veldishugsjónin nú er skift út við breyðpolitikk, har kassadamur í Føtex skulu gjalda løn til eina deyða hugsjón hjá Tjóðveldisfor- manninum. Hvar er hug- sjónin í livir- tí har eru bert spurningar til hvønn Hanus og Janus. Ongin hugsjón er at sjá í Tjóðveldisflokki- num í dag. Men vit í samgonguni hava so nakað annað at bjóða. Eina visón um einar Føroyar, har fólk kunnu mennast, liva og blóma. Eitt orðatak sigur, at eitt býtt kann spyrja meira enn 10 vís kunnu svara. Tað tykist, sum hálsbrotna hug- sjónin hjá Tjóðveldis- flokkinum gevur flokki- num alstórar trupulleikar. Tí koma spurningarnir frá H Hoydal eins og kúluregn úr maskinbyrsu. Næstan líka skaðiligir eisini. Øll al- ment fólk í umsitingini bæði í Føroyum, Danmark, Ríkisumboði og Drotning mugu nýta meginpartin av síni løntu tíð, og meira enn tað, til at svara uppá hug- sjónarleysu og meinings- leysu spurningarar, ið ikki hava til endamáls at fáa svar, men klandur og spjaðing. Eg vildi ynskt, at Tjóð- veldisformaðurin legði kósina um, so Tjóðveldis- flokkurin meira luttók í at loysa fleiri av teimum stóru trupulleikum, ið teir sjálvir hava flota av bakkastokki. Men tað krevur rygg og ábyrgd. Annars fari eg at ynskja Høgna Hoydal tilukku við enn einum heimsmeistara- heiti - at seta nógvar - og ofta meiningsleysar - spurningar. Vit mugu viðganga, at tað eru fáir føroyingar, ið kunnu prýða seg við fleiri slíkum heitum. Mær vit- andi er tað bert H Hoydal, ið hevur 2 heimsmeistara- heitir. Men helst koma fleiri. Høgni Hoydal - tilukku Súsanna Dam Mikukvøldið/hósdagin 10/11 august hevur Høgni Hoydal grein í Dimmalætt- ing og Sosialinum, har hann sendir stóra tøkk til Edmund Joensen. Mær tyk- ir, at allir føroyingar eiga at lesa greinina, tí hetta er kjarnin í øllum frælsisstríði hansara, og slíka mergjaða áskoðan unnast okkum sjáldan at fáa lut í. Her hev- ur einki minni enn ein rætt- ur statsmaður ført pennin. Síðani loyvi eg mær at siga, at tað er alt ov vána- ligt at pressan ikki varpar ljós á tílík úrmælisavrik, sum áttu, at fingið okkum øll til at steðga á eina løtu og kanska gjørt upp við okkum sjálvi, antin hetta er framtíðin, ella??? Tá stórmenni tala Michael Müller Vissuliga kann staðfestast, at gamla staðarnavnið í Nólsoy, Skipagriftin, nú aftur er komið til sín rætt. Tí í náblaðnum, í niður- lagda flakavirkinum – Klivar, er nú føroya fysta, verunliga Marina opnað. Saman við nólsoyingum kunnu nú havnamenn gleð- ast um tær framúr umstøð- ur, sum smábátaeigararnir nú hava fingið. Aftan á samanleggingina av komm- ununum, er tað sjálvsagt, at Nólsoyarvík leggur rygg til eina hóskiliga bátahavn. At fara allan teinin inn á Sund at pumpa bát og so at spara tann koyritúrin – tá er tað hugaligari at taka Rit- una av Bursatanga um fjørðin til Nólsoyar. Tað man vera fáur bátaeigari kring Limfjørðin, sum hev- ur styttri leið til sítt báta- pláss. Nú víkin er so væl vard eftir at norðrara grótkastið er lagt út, man eingin ivast í, hvussu væl egnað plássið er til bæði summar og vetr- arlegu. Fyrrverandi flaka- virkið, Klivar, kemur at standa øllum bátaeigarum, ið hava hug til tess, at fáa innivist. Eins og at hava neyst í Havn, kemur tann tørvurin nú at verða nøkt- aður við tað, at einhvør bátaeigari kann fáa húsa- rúmd har í tilskilaðum hóskiligum rúmi at hava sína »marinu-útgerð« liggj- andi. Inni í stóru høllini ber til at fáa uppihald hjá báti, sum treingir til ábøtur, har helst skal vera turt og lýtt. Á keiplássinum undir stóra hálvtakinum, er pláss til eini 40 bátar, sum ikki hava fyri neyðini at standa inni, men klára seg við at fáa sínar ábøtur gjørdar úti, men undir turrum. Úti í heimi er alstórur áhugi fyri hesari fyrstu og flottastu Marinaðini í Norðurhøvum. Og tá at kalla allar handverkara- traditiónir: bátasmiðir, maskinsmiðir og málarir, er á staðnum, er upplagt at Nólsoyarvík fer at verða eitt fremsta ferðamál hjá nógvum fremmandafólki, sum hava hug at fara í: Vík- ing! – og at fáa sínar ábøtur gjørdar á bát sín her, í einum av mest charmerandi umhvørvum í norður-at- lantshavi. Afturat øllum teim gomlu húsunum, sum Kunningarstovan hevur at bjóða fólki, eru eisini kaffi- stova og skrivstovur á flakavirkinum innrættaði til at hýsa størri ferðaløgum. Har Ove trein síni fyrstu spor, og sum síðani útvikl- aði seg til Ova-stevnuna, er nú ein international báta- olympiada. Úr Bretagne, Suðuroyggjum og Írlandi fara vit at uppliva henda fjálga stemmningin av eydnusælum siglarum, sum hava valt at halda summar- frítíðina í Nólsoy, skamt norðan fyri heitasta stað í Føroyum – Hósmøl. Dreymir á Ovastevnu: Marinaðin í Nólsoy Ternan fer at sigla á Ovastevnu Strandferðslan hevur nú veruliga gjørt nakað fyri at nøkta flutningstørvin millum Havnina og Nólsoy á Ovastevnu: Fyri at nøkta tørvin fer Ternan at sigla fyri Rituna Talið á vitjandi á Ovastevnu er vaksið alsamt sein- astu árini. Í fjør flutti Ritan yvir 1.600 fólk út til Nóls- oyar, harav 1.200 fólk leygardagin. Ritan sigldi fullsett allan leygardagin, og stóð tað á hjá fólki at sleppa við. Fyri at veita eina betri tænastu í ár er avgjørt, at Tern-an skal sigla fyri Rituna leygardagin. Ternan tek- ur 319 ferðafólk, meðan Ritan tekur 125 ferðafólk. Ternan siglir fyrsta túrin kl. 16 og siglir síðani annan hvønn tíma. Vísir tað seg at verða tørvur er á tí, siglir Ternan hvønn heilan tíma. Seinasti túrur hjá Ternuni úr Nólsoy er kl. 4:25 sunnumorgun. Síðani siglir Ritan aftur kl. 10 úr Havn. Ferðaseðlar verða bert seldir við fráferð úr Havn. Kostnaðurin er 70 kr. fyri ferð aftur og fram. Ferðaætlanin á Ovastevnu er at finna heimasíðuna hjá SL www.ssl.fo. Leiðslan á Ríkissjúkra- húsinum vitjar føroyska heilsuverkið HEILSUVERKIÐ Tíðindaskriv Leiðslan á Ríkissjúkrahúsinum vendi sær á heysti 2004 til Almanna- og heilsumálaráðið við ynski um at koma á vitjan í Føroyum á vári 2005 til tess at kunna seg um tað føroyska heilsuverkið. Hetta fyri at kunna síggja, hvar Ríkissjúkrahúsið kann styrkja uppundir ta menning, sum fer fram innan heilsuøkið, eitt nú innan telemedisin. Í summar hava umboð fyri Ríkissjúkrahúsið verið í Føroyum. Byrjað varð við at vitja Klaksvíkar sjúkra- hús, har rundsýning var á sjúkrahúsinum og á ellis- heiminum. Somuleiðis varð skipað fyri rundsýning á Landssjúkrahúsinum. Undan vitjanini varð gjørt av, hvørjir fakligir fundir skuldu haldast. Fundir vóru m. a. um møguleikarnar at nýta telemedisin í Føroyum og at taka ein part av við- gerðini til fólk við sjúkuni cystiskari fibrosu til Før- oya. Telemedisin gevur møguleika fyri, at samskifti kann fara fram millum serfrøðingar á Landssjúkrahúsinum og serfrøðingar á Ríkissjúkrahúsinum gjøgnum há- tøkni. Nýtslan av telemedisini kann soleiðis geva møguleika fyri, at tann tilsjón, ið annars bert kann ger- ast á Ríkissjúkrahúsinum, møguliga í framtíðini kann flytast til Føroya. Við nýtslu av telemedisi er eisini møguligt at fáa svar alt fyri eitt uppá royndir, ið læknar á teimum føroysku sjúkrahúsunum taka. Niðurstøðan á fundinum varð, at báðir partar skuldu hyggja eftir, hvørjir møguleikar eru á hesum øki. Tað føroyska heilsuverkið hevur í eina tíð arbeitt við at fáa ein part av viðgerðini til fólk við cystiskari fibr- osu til Føroya. Niðurstøðan her varð, at leiðslan fyri Ríkissjúkrahúsið skuldi kanna við serlæknan á øki- num, hvørji krøv skulu setast fyri at kunna flyta ein part av tilsjónunum til Føroya. Um ætlanin verður framd, fer tað føroyska heilsuverkið at seta seg í sam- band við teir sjúklingar, sum hava hesa sjúku, til tess at finna útav, hvørjir hava áhuga í at fáa ein part av til- sjónunum framdar í Føroyum. Fundur varð somuleiðis hildin um samstarvið millum partarnar sum heild. Eftir vitjanina, hevur leiðslan á Ríkissjúkrahúsinum boðað frá, at eftir teirra meting er føroyska heilsuverk- ið framúr væl virkandi, og er fakliga á einum høgum støði.