mikudagur 24. august 2005síða 10

10 Nr. 159 - 24. august 2005 Vinna og privatpersónar í Føroyum liva við einum av heimsins hægstu streymprísum. Hetta, meir enn nakað annað, sigur okkum, at núverandi skipan við SEV ikki er nøktandi. Í mong ár hava fólk roynt at fingið SEV til at hugt í álvara at vindorku. Vit kunnu nevna Tórmóð Dahl sála, ið hevði nógv góð hugskot viðvíkjandi orku í Føroyum, men tá sum nú var SEV hvørki til at høgga ella stinga í. Tað er hugaligt, at feløg og einstaklingar halda fram, har Tórmóður Dahl sáli slepti, og royna at læra SEV hvussu orka kann framleiðast bíligari og meiri umhvørvisvinarligt. SEV gjørdi so at siga einki við vindorku, fyrr enn aftaná Røkt í Vestmanna vísti, at hetta var eitt gott alternativ til verandi orkuframleiðslu í Føroyum. Tankarnir, ið nú eru frammi við at kombinera eina vindmyllupark og eitt pumpukrafteverk, eru sera spennandi, og tað at SEV eftir øllum at døma einki vil hava við ætlanina at gera, sigur okkum so mikið sum, at skipanin við SEV má broytast. Tað ber ikki til at turrleggja heilar oyggjar og ignorera tekniskar loysnir, ið skapa bíligari orku, uttan avleiðingar. Ein loysn, ið gevur bíligari og reinari orku til Føroya fólk, skal ikki ignorerast fyri skattgjaldarans rokning - tað verði seg kommunu- ella landsskatt. Kommunurnar eiga SEV, og SEV verður stýrt á ein hátt, ið ikki sømir seg einum modernaðum orkufel- agi. Orkuveiting til landið eigur ikki at verða ein kommunal uppgáva, men ein landsuppgáva, og neyvt samband eigur at verða ímillum førda orkupolitikkin í landinum og SEV. Fyri uttanfyristandandi tykist viðhvørt sum um, at SEV er ein statur í statinum, har lítið rínir við og lítið fær avleiðingar. Ein loysn hevði verið at landið yvirtók raksturin av SEV, soleiðis at man fekk eitt meiri beinleiðis bindilið milum Føroya Landstýri og SEV. Hetta uppskot er kanska ikki so vælsæð úti í kommunun- um, men kommunalpolitikarar eiga at spyrja seg sjálvan, um tað kann forsvarast, at man við at varð- veita núverandi bygnað, varðveitur høgu orkuprísir- nar í Føroyum til ampa fyri privata brúkaran og ikki minst vinnuna. Orkuprísirnir mugu longri niður, skulu vit í Føroyum gera okkum nakrar sum helst vónir um ein stabilan búskaparvøkstur komandi árini. At gera SEV til ein landsstovn, sum so hevði skyldu at keypt orku frá øllum, ið megna at framleiða orku bíligari enn SEV sjálvt, hevði hjálpt uppá føroysku orku- støðuna. Neyvan verður tað aktuelt í bræði, at privat feløg framleiða alla orku í Føroyum, og ivasamt er, um tann støðan hevði verið ynskilig. Tað besta hevði verið at havt eitt statsligt SEV við eginframleiðslu og so nøkrum privatum undirveitarum. DAGSINS MEINING Sosialurin SEV umskipast VIÐMERKINGAR Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Fíggjarleiðari: Tóki Højgaard toki@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Teresa Jensen teresa@sosialurin.fo Finnbjørg Nattestad finnbjorg@sosialurin.fo Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Snorri Brend snorri@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Terji Nielsen terji@sosialurin.fo Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Eydna Skaale eydna@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Terji Nielsen terji@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Postsmoga 231 Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e-post: aki@sosialurin.fo e-post: dagfinn@sosialurin.fo Uppseting/prent: Uppseting: Føroyaprent Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blaðleiðsl- an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Innsent tilfar Av tí at vit fáa rættuliga nógv innsent tilfar sendandi – meira enn vit fáa í blaðið – hevur blaðleiðslan verið noydd at gjørt nakrar avmarkingar. Enn sum áður skal fult navn skal vera undir øllum innsendum greinum – annars verða tær ikki prentaðar. Harnæst tilskila vit okkum rætt til at ikki at taka við tilfar, sum eisini er sent øðrum bløðum ella hevur verið prentað aðrastaðni. Drúgvar greinar – greinar sum eru longri enn áleið 5.500 tekn, verða raðfestar lægri, og koma bert í blaðið, um pláss er fyri teimum. Tað er ein fyrimunur um vit fáa tilfarið umvegis teldupost ella á diskli. Tá ið samfelagið svíkur Vagnur Michelsen Av og á vitji eg gamla konu, sum er farin um tey hálvfemsinstjúgu árini. Henda annars lívsglaða og fyrikomandi gamla konan, sum ikki býr nógvar metrar frá okkara háttvirda ting- húsi og býráðssali, má liggja í songini, tí aldur- dómurin nú veruliga hevur sett síni spor. - Veitst tú okkurt nýtt úr býnum í dag? plagar hon at spyrja. Vit tosa um ferða- mannaskipini, sum vitja Havnina og ferðafólkini, sum ganga í havnargøtum. Vit fara aftur í tíðina, ann- ars alt vanligt túnatos okk- ara millum. Tað er so hug- takandi at tosa við konuna. - Nú ert tú vorðin so gomul, at tú nært hægri aldur enn mamma tín náddi, plagi eg at arga hana við. - Tað vóni eg ikki, sigur konan. Seinni durvar hon eina løtu, og tá sveima tankarnir. Er veruligu so galið í landi okkara, at samstundis sum politikararnir av álvara tosa um at gera undirsjóv- artunnil fyri milliard mill- um Havnina og Eystur- oynna, í Sandoynna fyri 700 milliónir, brúka 90 milliónir til gransking, út- byggja løgtingshúsið fyri tíggjutals milliónir, brúka aðrar milliónir til nýggjan løgmansbústað í Hoyvík og tosa um Føroyar 2015, so hava politikararnir einki til- boð til gomlu konuna uttan heimahjálp tvær reisir um dagin? Tó kann konan koma til umlætting á Lágargarði tvær ferðir um árið í tríggj- ar vikur, sum hon ernast av og er fegin um, men hetta er slættis ikki nøktandi. Á Lágargarð sleppur hon ikki, tí har standa 150 fólk á bíðilista og 30 fólk á bráð- feingisbíðilista. Sá í útlendskum blað herfyri, at skalt tú finna útav, um eitt samfelag er væl fyri og hevur góðan grundvøll at standa á, so finn útav, hvussu tey gomlu hava tað. Tíðliga í summar kom upp á tal at skerja stuðulin til tilhaldini um landið og gevast at koyra døgurðar út til tey gomlu. Tá ið samfel- agið so einki tilboð hevur til eina hálvfemsinstjúgu ára gamla konu uttan at bíða eftir heimahjálpini og vinum og kenningum, so er samfelagið ikki væl fyri. Tó er at fegnast um, at frambrot eru at hóma á eldraøkinum, tí kommun- urnar vilja nú sjálvar taka sær av teimum gomlu. Men frambrotið druknar í lang- tíðar "visjónum". - Fekst tú eyga á drotningina í sjónvarpin- um, tá ið hon var í Føroy- um. Hon var kanska og vitjaði teg? spurdi eg kon- una. - Nei, men tey ungu er vøkur. Hon hevði sæð Frederik og Mary í einum myndablað. - Mary er bara so vøkur, men so fín fólk koma ikki inn um mína gátt, segði konan við ein- um smíli og gav til kennar, at hon helt nógv av kongs- húsinum. Gamla konan og eg práta eina løtu afturat, so verður sagt farvæl. - Kom skjótt aftur og takk fyri vitjanina. Tað er ikki sørt av ringari samvitsku samfelagsins vegna tú hevur, tá ið tú kemur út í tún. - Nógv í okkara samfelag hongur tíverri ikki saman. Henda gamla konan hevur í skjótt í eina øld tænt samfelagnum fyrimyndarliga, men nú konan hevur brúk fyri sam- felagnum, svíkur samfelag- ið, hugsar tú, meðan tú í dýrdarveðrinum spákar omaneftir. Jógvan á Lakjuni, landsstýrismaður Við hesum vil eg boða frá, at eg harmist stórliga um og taki frástøðu frá, at umboð fyri Føroya Landsstýri, ið eg sjálvur eri partur av, setur ráðstevnu hjá teimum homoseksuellu, sum í hesum døgum verður hildin í Føroyum. Eg eri sannførdur um, at tað verður tjóð okkara til vanlagnu, at myndugleikar landsins stuðla uppundir at góðtaka homoseksuellan levnað sum nakað natúrligt. Vit eru ymisk og kunnu vera ósamd um nógv - eisini tá ið um átrúnað ræður. Men her verður farið langt út um mark. Bíblian er púra greið á hesum øki og ávarar harðliga ímóti slíkum livihátti. Fráboðan