leygardagur 3. september 2005síða 6

6 Nr. 167 - 3. september 2005 Ísland sum fyri- mynd Í samband við mentanar- dagin setti Jógvan á Lakjuni tiltakið. Í røðu síni segði hann m.a.: - Fyri føroyingar er Ís- land fyrimyndin á mong- um økjum. Eitt fólk og ein tjóð, virkin á altjóða leikpallinum – tað veri seg vinnuliga eins væl og mentanarliga og listaliga. Sum íslendsk skøld vóru gitin í fornari tíð um øll Norðurlond, gera ís- lendsk listafólk seg nú galdandi innan tónlist, filmslist, bókmentir og myndlist um allan heim. - Sum vit síggja tað, er hetta, sum vit nevna al- heimsgerðin, ikki komin niður yvir íslendingar sum snarljós av heiðum himli og enn minni sum ein skelkur, men harafturímóti sum enn ein møguleiki hjá eini tjóð, sum í roynd og veru altíð hevur verið opin mótvegis umheiminum, og sum leingi hevur havt dirvi og førleikar at virka í altjóða høpi. - Jú, víst hava vit okkurt at læra av brøðratjóðini fyri vestan. Men frænda- tjóðin kann kanska eisini læra nakað av okkum – tað er nakað, sum kundi bent á hetta, nú talað verð- ur um eina føroyabylgju av áhuga – og vælvild mótvegis Føroyum og før- oyskum listafólkum í Ís- landi. So eg fari at vera so ósmæðin at siga, at vit hava heldur ikki so lítið at geva Íslandi og hinum norðurlendsku brøðra- tjóðum okkara, og tað vilja vit fegin. - Tjóðirnar í Útnorði hava leingi havt gott sam- starv, og er Ísland mangan drívmegin í hesum sam- starvi. "Hví skal alt ljósið í landsuðri liggja?" spurdi ein av okkara mætastu mentamonnum fyri meira enn stórthundrað árum síðan. Vit føroyingar mugu venja okkum til at hyggja runt alla havs- brúnna – ikki minst nú av- bjóðingarnar, men eisini møguleikarnir, frá einum alsamt minkandi heimi gerast størri og størri. - Lat okkum taka móti avbjóðingunum í góðum samstarvi við grannarnar í Útnorði. Tað gevur megi og møguleikar. Vit, sum liva undir somu náttúru- givnu fortreytum, mugu samstarva, hóast vit á mongum økjum eru kapp- ingarneytar. Tað vil altíð vera meira sum bindur enn, sum skilur, segði Jógvan á Lakjuni m.a. í talu sínari. Samstarva um felags sjónleik í 2009 Tað gekk ikki long tíð til fyrsta uppskotið til samstarv millum før- oyingar og íslendingar kom á borðið. Dagin eftir undirskrivingina av Hoyvíks-avtaluni er eitt útkast gjørt til samstarv millum tjóð- pallarnar báðar MENTANARSAM- STARV Snorri Brend Myndir: Jens Kr. Vang p 11Føroyar-Ísland: - Eitt felags leikverk sum íslend- ingar og føroyingar skriva, og har fólk úr báðum lond- unum eru á palli og aft- anfyri pallin í 2009? Hetta ljóðar sum ein dreymur, men hetta kann kortini gerast veruleiki, um eitt uppskot til eina trý ára samstarvsavtalu millum Íslendska Tjóðleikhúsið og Tjóðpall Føroya gerst veruleiki. Uppskotið varð lagt fram á einum mentunartiltaki, sum íslendska uttanríkis- ráðið skipað fyri hósdagin. Tað var stjórin í íslendska tjóðpallinum, Tinna Gunn- laugsdóttir, sum legði hetta fram. Við til framførsluna vóru bæði politikkarar, menta- fólk og onnur áhugað. Og tað var ikki frítt, at hetta uppskotið fekk góða undirtøka millum fólk. Spurningurin er - sum ikki einaferð - um peningur kann játtast. Henda spurn- ingin fer m.a. Jógvan á Lakjuni at fáa um stutta tíð, í starvi sínum sum lands- stýrismaður í mentamálum. Í øllum førum verður her lagt upp til eitt sera for- vitnisligt og spennandi samstarv, sum bæði londini fara at fáa stóra gleði av. Gongst sum ætlað kemur avtalan í gildi á nýggjárin- um og er í gildi til á sumri 2009. Íblástur Í útkastinum til hetta trý ára samstarvið verður sagt, at føroysku myndugleikarnir skulu gjalda eina ávísa upphædd og teir íslendsku ein aðra. Skotið verður upp, at ís- lendingar skulu lata dupult so nógv í stuðli til sam- starvið sum teir føroysku. Einki verður tó nevnt um upphædd. Umframt hesa fíggingina so skulu bæði leikhúsini eisini søkja stuðul frá stovnum og privatum virkj- um, og skal hetta tvífalda upphæddina, sum tey hava bundið seg til at gjalda. Hetta er tann fíggjarligi parturin, men tann mentan- arligi parturin leggur eisini upp til eitt sera gevandi samstarv. Her verður m.a. sagt, at leikhúsini skulu vitja hvørt annað á hvørjum ári við einum av leikum sínum. Somuleiðis skulu gestaar- beiðarar frá hvørjum palli vitja á hinum staðnum, fyri at geva íblástur til víðari út- búgving og menning innan leiklistina. Í triðja samstarvsárinum verður gjørt eitt felags leik- verk sum dramatikari, leik- stjóri, leikarar, scenografur ella ljóð- og ljósteknikari frá báðum londunum skapa og framleiða. Jógvan á Lakjuni hevði ikki hoyrt um hesa avtaluna fyrrenn á mentanartiltakin- um hósdagin. Hann fer nú at kanna hana nærri SAMSTARV Snorri Brend Játtan: - Henda avtalan er góð, men vit mugu nú fyrst viðgera hana! Jógvan á Lakjuni er altíð fegin, tá fólk koma við goðum hugskotum. Hans- ara trupulleiki er bert, at flestu teirra kosta pening. Tað ger hetta útkastið til samstarv á leikhúsøkinum millum Føroyar og Ísland eisini. - Eg veit ikki, hvat ís- lendingar vilja lata. So hetta má alt kannast nærri, sigur hann við Sosialin, beint eftir at kunnað varð um avtaluna. Nógv at læra Fyri ein landsstýrismann í mentamálum er altíð gott at tað hendir nakað í hansara málsøki – eisini innan leik- listarligt samstarv millum tvey lond. - Hetta átti eisini at verið á øðrum økjum. Og her hava vit nógv at læra av íslendingum, sigur hann. Hann torir kortini illa at lova nakran pening til eina slíka ætlan. Men hann vil hinvegin als ikki forða fyri ella steðga einum slíkum samstarvi. Næsta útspælið verður tí helst tað at báðir partarnir fara at seta seg saman at tosa nærri um hesa spennandi avtaluna. Góð avtala – men hon kostar - Hetta er ein góð avtala, men hon kostar pening, sigur Jógvan á Lakjuni. Høgrumegin sæt Maria Ellingsen, sum er ein av fólkunum handan íslendska leikin "Ulfhamssaga" Hans Tórgarð lesur upp stuttsøgu, sum íslendski uttanríkisráðharrin, Davíð Oddsson hevur skrivað og Carl Johan Jensen hevur týtt Tinna Gunnlaugsdóttir legði fram spennandi ætlan um samstarv innan leiklist millum Føroyar og Ísland