fríggjadagur 9. september 2005síða 11

Nr. 171 - 9. september 2005 11 Maria Jacobsen Eg hevði ikki ætlað mær at leggja uppí hetta orðaskifti um tey samkyndu. At eg so geri tað, er tí eg haldi, at hetta verður so løgið við- gjørt. Tað tykist sum tað snýr seg um, at tað er ein ávís forfylging av nøkrum fólkum, sum eru øðrvísi enn onnur, men tað er jú ikki so. Samkynd fólk hava altíð verið, tey hava fingið frið, hvør einstakur ger eitt val um hvussu hann livir sítt lív, men tað merkir ikki, at ein slíkur liviháttur er rætt- ur. Eg minnist, at í mínum uppvøkstri kundi onkur fullur maður detta inn á gólvið og sat og tosaði við pápa mín. Pápi lurtaði fyri tað mesta, men hann var ótrúliga vinarligur og tolin við fulla mannin. Hetta var ikki tí, at hann helt at drykkjuskapur var góður, nei hann brýggjaði seg um mannin, men avgjørt ikki hansara livihátt, og tað er í grundini tað alt hetta snýr seg um. Vit vita øll at kvinnan varð skapt til mannin, alt annað er burturvið. Sam- felagsmynstrið hevur altíð verið: mamma, pápi og børn, jú fleiri vælvirkandi familjur eru, tessbetur virk- ar samfelagið og jú størri trupulleikar familjur hava, tess størri trupulleikar fær samfelagið. Tað vil siga, at góð foreldur sum ala síni børn væl upp, eru dýrgripir fyir eitt land. Men nú skal hetta kollveltast, nú skal familjumynstrið broytast og menn skulu liva saman við monnum og kvinnur saman við kvinnum, tú skalt held- ur ikki váða tær at tala um, at tær ikki dámar hesa lívs- førslu, so verður tú lagdur undir at forfylgja ein bólk í samfelagnum. Hvussu nógv fáa tey trúgvandi ikki omanyvir seg fyri at royna at vísa á skeivleikarnar í hesum lívshátti? Í bløðun- um nú um dagarnar verða tey skýrd fyri talibanar, fundamentalistar og sam- anlíknaði við nasistarnar sum jú vóru yvirgangs- kroppar, tað haldi eg vera grovligt at siga um hampa- fólk men tá tað snýr seg um tey samkyndu er einki átaluvert, men tað verður beinanvegin rok um onkur vágar sær at siga kynsvill- ingur. Hvat er sannleikin? Eru hesi fólk ikki vilst av leið? Jú so sanniliga eru tey tað, tað verður sagt at hesi menniskju eru samkynd frá náttúrunnar hond, men tað ivist eg í, um tað altíð er rætt. Eg havi lisið um og hoyrt í sjónvarpinum fólk siga frá hvussu tey eru leidd inn í henda levnaðin og hava ikki verið ment at sleppa burtur úr tí aftur. Mær tykir, at tað í dag verður lagt nógv eftir teim- um mest grundleggjandi sjónarmiðunum í okkara samfelag. Lat tey sam- kyndu fáa frið, men tey skulu so sanniliga ikki koma við teirra skeivleik- um og broyta grundarlagið á okkara siðalæru. Øll vita, at tað er ónáttúrligt at tvey fólk av sama kyni liva sam- an, vit vita eisini at tað er ein ógvuliga lítil partur sum gera hetta, men hann hoyrist ótrúliga væl í sam- felagnum. Tað stendur skrivað, »at sum mann og kvinnu skapti hann tey« og kvinnan varð skapt til mannin. Tað stend- ur eisini skrivað um homo- seksualitet, bæði í nýggja og gamla testamenti, hvussu nógv ónt tað førdi við sær. Sexlívið er tað privatasta privata sum fólk hevur, so tað at fólk halda ráðstevnur og ganga kravgongur um slíkt evni, er í sær sjálvum ógvuliga ónáttúrligt. Enda- málið er at verða stuðlaði, hvat er tað tey biðja um stuðul til? Er tað at liva saman? Nei, tað gera tey kortini, so endamálið má vera at sleppa at giftast og liva saman sum hjún og tað man fara at ganga illa, at fáa meirluta fyri slíkum í Føroyum. Londini rundan- um okkum gera tað verður sagt, men hví skulu vit bera okkum skeivt at, fyri tí um onnur gera tað? Lat heldur okkara land verða eitt fyri- dømi í, at halda slíkt burtur frá okkara lógarverki, og liva upp til tað vit kalla okkum: Eitt kristið land. Tað hevur verið skrivað í onkrum lesarabrævi nú um dagarnar, at vit skulu halda bíbliunna burtur, tá ið vit tosa um lógarsmíð og at stýra landinum. Er tað ikki júst eftir boðum Bíbliunnar alt rættarsamfelagið hvílir á? Símun av Skarði sigur í einum av sínum vøkru sálmum soleiðis: Tann Gud, sum valdar ævum øllum Og mansins dagar hevur talt, Hin sami, sum á Sinai fjøllum Læt ljóða: »Tú skalt ei, tú skalt!« Væl veit eg, at vit í egnari megi ikki megna at liva eitt fullkomið lív, men hava vit mist tað røddina úr okkara brósti, sum ávarandi sigur: Tú skalt ei, tú skalt, so eru vit sanniliga farin av spor- inum, bæði land og fólk. Tey samkyndu – enn einaferð VIÐMERKINGAR Tað er synd at vera samkyndur Eliesar (Essa) Jacobsen Skopun Tað ber ikki til at vera samkyndur, og samtíðis vera trúgvandi, tí at skrivað stendur í 3.Mós.18,22: "Tú mást ikki hava samlegu við mann eins og við konu; tað er andstygd." Tá ið ein prestur ella ein annar, sum stendur fyri eini samkomu, sigur at tað er í lagi at vera samkyndur og standa fram við Guðs orði, tá lýgur hann, tí at skrivað stendur í 3.Mós.20,13: "Hevur maður samlegu við mann á sama hátt sum við konu, tá fremja teir báðir andstygd; teir skulu láta lív; blóðsekt hvílir á teim- um." Hatta er eitt hart vers, men hatta er sannleikin, tí alt sum stendur í Bíbliuni er sannleiki. Tað er tí so fáir tora at siga, at hatta ikki er rætt, og teir sum tora at siga nakað, verða kallaðir fyri eitt og annað. Eg vil rósa teimum, sum tora at standa fram við Guðs orði, og siga at hatta er skeivt. Tað sama stendur í Rómverjabrævinum. At tað er synd at vera samkyndur, stendur í Róm.1,21-27. Versini 26-27 siga tað beint fram at tað er synd: "Tí gav Guð teir upp í skammloysis girndir; tí at bæði konufólk teirra skiftu hin náttúrliga umgang um við hin ímóti náttúruni. Og á sama hátt løgdu eisini mannfólkini av hin náttúrliga umgang við konufólk og brunnu í fýsni sínum hvør at øðrum, so at mannfólk gjørdu skemdar- gerð við mannfólki og fingu afturfyri á seg sjálvar tað viðurlag fyri villu sína, sum beint var." Býirnir Sómoma og Gómorra blivu lagdir í oyði av akkurát sovornari synd, tí at skrivað stendur í 1.Mós.19,4-9, at teir vildu ikki hava døturnar hjá Lot, men menninar. Tað vóru bæði ungir og gamlir menn, sum komu til Lot at biðja um menninar. Trúgva tit ikki hesum, so lesið 1.Mós.19,4-9. Hvat sigur Jesus til sovorið? Jesus sigur sjálvur í Luk.11,28: "Men hann segði: ja, men sæl eru tey, sum hoyra Guðs orð og VARÐVEITA tað." Jesus var jødi, tað vil siga, at hann livdi eftir gamla testamenti, og megin parturin av tí, sum eg havi víst til her, er frá gamla testamenti, uttan Róm. 1,21-27. Tá ið tú skalt varðveita Guðs orð, so mást tú eisini taka 1.Mós.19,4-9, 3.Mós.18,22 og 3. Mós. 20,13 við. Tað nyttar einki at taka pettir av Bíbliuni burturúr, sum man dámar sjálvur. Hvussu kann man varð- veita Guðs orð, tá ið man er samkyndur? Tað ber ikki til, tí tað stendur skrivað í 1.Mós.19,4-9, 3.Mós. 18,22, 3.Mós.20,13 og Róm.1,21-27. Og tað kendasta sum er í Bíbliuni: 1.Mós.1,27: "...sum kall og konu skapaði hann tey", ikki sum kona og kona, ella sum maður og maður, tað er tí samkynd ikki kunnu fáa børn, tí tað er ómóti náttúruni. Tí er tað ikki rætt at fara í skrásett parlag hjá sam- kyndum, tí at kirkjan er bygd á Guðs orð. Um kirkjan vígar samkynd, so góðtekur Guð tað ikki, um ein prestur ger tað. Tað er ikki Guð, sum skal taka ímóti ordrum frá okkum, men tað eru vit, sum skulu taka ómóti ordrum frá honum, og teir standa í Bíbliuni. Tað er tí ikki í ordan at tað eru samkyndir prestar, sum siga seg kenna Guð, men tað er ein kolsvørt lygn. Eg havi verið frelstur í 2 ár, og eg havi longu funnið fleiri skriftstøð, har tað stendur klárt og greitt, at tað er synd at vera samkyndur. Eg havi hoyrt fleiri prestar sagt, at tað er í ordan at vera samkyndur, so eg má spyrja meg sjálvan, hvat teir hava lisið í 7 ár, tá ið teir hava lisið til prest, - tað er so ikki úr Bíbliuni! Men tað eru ikki allir prestar, sum góðtaka samkynd, og tað eru teir, sum varðveita Guðs orð. Jesus veri við tykkum. Gerhard Lognberg løgtingsmaður Oljan er blivin ein marra fyri húsarhaldið. Man kann siga, at ein nýggjur skattur er lagdur á fólkið. Ein kann altíð tosa um, hvat er skattur og ikki. Men tá ið oljuprísurin er farin so søguliga høgt upp, má okkurt gerast. Í skrivandi løtu síggi eg, at John Jóhannesen kemur inn á tað sama. Eg vil siga, at eg eri samdur í, at vit skuldu strikað skattalættan fyri at brúkt tann peningin, so fólkið fekk bíligari olju. Við hesi broyting verða øll stuðlað, og skattalætt- in kemur á eitt turt stað hjá okkara borgarum, bara í øðrum hami. Men vit hava eina sam- gongu og eitt samgongu- skjal. So her er neyðugt at samgongan kann semjast um hesa broyting. Sum eg skilji, ætlar landsstýris- maðurin í fíggjarmálum helst at skattalættin verð- ur eftir tí leisti, sum sam- gonguskjalið sigur. Í morgin hósdagin, kemur uppskot frá Mið- flokkinum og Sjálvstýris- flokkinum fyri í tinginum um at avtaka oljuavgjald- ið. Teir vísa á í uppskotin- um, at 30/3-2000 var lóg- in um oljuavgjald broytt av undanfarnu samgongu. Hetta var ein feilur, sum undanfarna samgonga gjørdi við hesi lógarbroyt- ing. Um ikki tað var hent, hevði prísurin regulerað seg sjálvan. Tað sum eg vil siga er, at samgongan eigur onk- ursvegna at rætta upp á oljuprísin. Fólkið klárar ikki hesa byrðuna. Hetta at oljan hækkaði so ógvusliga, kom óvart á øll. Um ikki hetta uppskot frá Miðflokkinum og Sjálvstýrisflokkinum verður samtykt, so eiga vit í samgonguni at koma við okkara egna uppskoti ongantíð ov skjótt! Vegna Amnesty International, Føroya Deild Margretha Nónklett, samskipari Hóast Føroyar er eitt land, har flestu hava tað gott, samanborið við nógv av heimsins londum, varpaði kjakið í sambandi við ANSO ráðstevnuna ljós á, at tað í Føroyum ikki eru mørk fyri, hvat verður borið fram alment av niðrandi úttalilsum um samkynd. Hetta er ein støða, sum als ikki kann góðtakast. Amnesty heitti tí á myndugleikar og á stjórnarskipanarnevndina um at taka rættindini hjá samkyndum við í kom- andi stjórnarskipanarlóg, soleiðis at tað verður stað- fest, at øll hava krav um rættindi og frælsi, uttan mun til ættarslag, húðar- lit, kyn, mál, átrúnað, politiska sannføring ella kynsligan samleika. Am- nesty Føroya deild tók málið upp, tí eitt av aðal- málunum hjá felagsskap- inum er at stríðast móti øllum mismuni, bæði her á landi og úti í heimi. Spurningurin um fost- urtøku er ikki eitt mál, sum Amnesty Internatio- nal hevur nakra støðu til í løtuni. Amnesty hevur seinasta hálva árið millum annað arbeitt við málin- um um støðuna til fostur- tøku, seksual upplýsing og fyribyrging. Ásann- andi at hetta eru við- kvamir og samansettir spurningar, sum mugu viðgerast nágreiniliga, varð í august 2005 sam- tykt, at Amnesty á altjóða aðalfundi í 2007 skal taka støðu til spurningarnar, aftan á eina gjølla innan- hýsis viðtalu komandi tíð- ina. Allir limir í Amnesty Føroya deild fáa høvi at skifta orð um hesi málini í heyst og á komandi aðal- fundi hjá felagnum. Áhugað kunnu venda sær til skrivstovuna og fáa tilfar um málini. Oljuavgjald Svar til fyrispurning frá Helga Abrahamsen