leygardagur 14. oktober 2000síða 3

4 5 tíðindablaðið sosialurin tíðindablaðið sosialurin Nr. 198 - 14. oktober 2000 Nr. 198 - 14. oktober 2000 STEFAN Í SKORINI Mikudagin 28. oktober skipar Ferðaráðið fyri tíð- indafundi, har Bornholms Forskningscenter fer at leggja sítt kanningararbeiði fram. Bornholms Forskn- ingscenter hevur gjørt eina umfatandi kanning av ferðavinnuni í Føroyum. Kanningin fer at vísa á, hava gingið og leitað eftir hesum møguleikanum, men at sum er hava tey einki at bjóða ferðafólki, sum vilja fiska. Hetta verður alt klárt til næsta summar. Ein stórur trupulleiki hjá ferðavinnuni í Føroyum er, at alt ov fá skelti eru hjá ferðafólki at miða seg eftir. Tí er Tórálvur Weihe, arkitektur, settur í starv at gera eina ætlan yvir, hvar skelti eiga at setast upp. Skeltini skulu vísa á nátt- og tvátthús, dvalarvikar, tjald- og kampingpláss. Tórálvur Weihe skal eisini vísa á, hvar slíkir hentleikar Ferðaráðið ger seg út til næsta ár Ferðaráð Føroya er longu farið undir at fyrireika seg til næsta ár og hevur tveir faldarar klárar. Eingi tøl eru at vísa á enn, men Heri Niclasen, stjóri á Ferðaráðnum, heldur, at árið í ár hevur verið á góðari leið, hvat ferðafólki viðvíkur best kunnu leggjast. Ferðaráðið hevur saman við Atlantsflogi og Smyril Line keypt eina lýsing- arsíðu í einum ferðablaði, sum verður prentað í 400.000 eintøkum og fer um alt Týskland. Hesum vænta tey sær nógv av, og tí ræður um at vera fyri- reikaður. Umframt alt hetta verður Dennis Holm: Flytingar av bygd í bý. Trupulleikar, orsøkir og avbjóðingar. Fólk miðsavnast, flyta av bygd og í bý. Hetta er ikki eindømi fyri Føroyar, men hendir eisini í lond- unum rundan um okkum. Dennis Holm fer at greiða frá, hvør gongdin er í londunum rundan um okkum og hvussu hon hevur verið í Føroyum seinastu 10 árini. Hvørjar eru orsøkirnar, hvørjar eru avleiðingarnar uttan fyri miðstaðarøkið, og hvørjar avbjóðingar hev- ur gongdin við sær fyri økini uttan fyri megin- økið? Hvat er avgerandi fyri, um fólk búsetur seg uttan fyri sokallaða mið- staðarøkið? Bjarni Mortensen: Lokalt samstarv — ein vegur til vinnuligt fjøl- broytni? Vitan, nýskapan og førleikamenning eru hugtøk, ið javnan eru frammi í orðaskiftinum um vinnumenning. Í flestu førum eru teoriirnar um hesi fyribrigdi bygd á royndir úr samfeløgum, ið eru nógv størri enn okkara. Hvussu kunnu vit ‘umseta’ hesar royndir til okkara viðurskifti? Við øðrum orðum orðum: Hvussu skapa vit eitt um- hvørvi, har vinnan menn- ist? Hendan spurning fer Bjarni Mortensen at við- gera. Lokalt samstarv kundi verið eitt svar: Vinnuligar fyritøkur, stovnar og einstaklingar liggja inni við førleikum, ið eisini kundi komið øðr- um til góðar; men for- treytin er, at partarnir møtast. Víst verður til royndir í øðrum londum. Ólavur Waag Høgne- sen: Nýggj vinnulig hug- skot — søpla vit ríkidømi burtur? Føroyingar eru eitt ‘finn uppá-fólk’ hevur eina ferð verið havt á munni. Hvussu er og ikki, so eru fleiri ‘uppfinnarar’ í Føroyum, enn flestu vita um. Hvørja lagnu fáa tey hugskot, sum vera kveikt? Hendan spurning- in fer Ólavur Waag Høgnesen at umrøða. Í summum førum vera uppskotini til veruleika, gera búskap okkara meiri fjøltáttaðan og skapa inn- tøkur. Men í nógvum førum eru royndirnar tær, at uppfinningarnar als ikki ella eisini alt ov seint vera til veruleika. Spurn- ingurin er: Søpla vit møguligt ríkidømi burt- ur? Um so er, hvat eigur at vera gjørt fyri at hetta ikki hendir? Fyrilesturin er almennur og verður í Klingruni í Norðurlandahúsinum hósdagin 19. oktober kl. 9.30-12.00. Fyrilestur um økismenning Hvussu fáa vit eina meiri fjølbroytta vinnu? Og hvussu fáa vit eitt meiri fjølbroytt búsetingar- mynstur? Hetta eru tveir av teimum spurningunum, sum Granskingarverkætlanin fyri Økismenning fer at taka upp í Norðurlanda- húsinum hósdagin. Talan verður um tríggjar framløgur, ið tilsamans mynda ein fyrilestur Heri Niclasen (vm), stjóri á Ferðaráði Føroya, leggur stóran dent á at ferðafólkið verður spjatt kring alt landið. Her er hann avmyndaður saman við norska sendiharr- anum í Danmark, sum vitjaði Ferðaráðið Mynd: Jan Müller STEFAN Í SKORINI Á tíðindafundi fríggjamorg- unin varð nýggja Árbókin fyri Føroyar 2000 sýnd fram fyri fjølmiðlum og øðrum áhugaðum. Bókin er í ár gjørd í nýggjum sniði, eisini er hon at fáa á fløgu. Undanfarin ár hevur Árbókin verið í so stór og tung at fáast við. Hetta er nú tikið til eftirtektar, og í ár er hon minni enn áður. Eisini eru síðurnar tynri. Bókstavirnir eru eisini minni, men hetta ger ikki bókin verri at arbeiða við - heldur tvørturímóti. Nýggja sniði ger bókina lættari at handfara og nýta í arbeiði. Umframt at bókin er í nýggjum sniði, eru eisini undirtekstir á enskum, og tað er fyrstu ferð. Herman Oskarson frá Hagstovuni sigur, at teirra uppgáva er at bara fram- leiða upplýsingar. Árbókin fer ikki í dýbdina við evn- unum, men leggur nakrar yvirskipaðar upplýsingar um evnið fram. Haðani kunnu fólk so leita sær nærri inn á eitt ávíst evni. Endamálið er, at fólk skulu brúka upplýsingarnar, og tað hevur ofta skortað fyrr. Hetta er ein uppgáva hjá teimum at gera tilfarið lættari at nýta. Upplýsingarnar, sum eru framleiddar, eru eisini komnar út á fløgu. Fløgan er ikki í sama líki sum bókin, og við fløguni eru fleiri møguleikar at arbeiða við tilfarinum enn í bókini. Har eru upplýsingarnar meira nágreiniligar. Árbók- in verður í fyrsta ikki umfari løgd út á alnetið. Ein onnur fløga varð eisini sýnd fram, og tað var „Hagtøl um landamørk 2000“. Hetta er ein felags útgáva hjá hagstovunum í Føroyum, Grønlandi, Álandi, Danmark, Noregi, Íslandi, Svøríki og Finlandi. Hvørt land hevur tveir datagrunnar - ein á enskum og ein á egnum máli. Har- umframt eru tveir felags norðurlendskir grunnar. Í grunnunum er rúgvismikið tilfar um nógv ymisk við- urskifti. Henda fløgan kost- ar 500 krónur, og atgongd kann eisini fáast fyri 100 krónur gjøgnum alnetið. Niels Petersen frá Skúlabókagrunninum, sum stendur fyri útgávuni av bókini, greiddi frá, at hetta samstarvið millum Hag- stovu Føroya og Skúla- bókagrunnin byrjaði í 1994, og fyrsta útgávan kom í 1995. Síðani er Árbókin komin á hvørjum ári. Hetta er tískil sætta útgávan, og triðju ferð at hon eisini fæst á fløgu. Niels Petersen sigur, at Árbókin er grundarlag undir nógvum øðrum tilfari, sum verður givið út til undirvís- ing í bæði fólka- og mið- námsskúlunum. Útgávan er eisini ætlað teimum, sum hava áhuga í føroyskum samfelagsviðurskiftum. Skúlabókagrunnurin hevur givið út lærubøkur til landalæru, søgu og samtíð, samfelagsfrøði og kunn- ingartøkni. Tær eru allar gjørdar við Árbókini sum grundarlag. Árbókin kostar 150 krónur, og fløgan kostar 200 krónur. Framleiða upplýsingar hvussu nógvan pening ferðafólk leggja eftir seg, og hvørji ferðafólk leggja leið- ina hendavegin, t.v.s. hvat slag av fólki velur at vitja Føroyar. Eisini hava tey kannað, hvussu Føroyar eru runnar teimum til hugs sum ferðamál. Tey tølini fara eisini at vísa, hvussu tað hevur hiln- ast við ferðafólki í Føroyum í ár. Heri Niclasen heldur seg hava eina hilling á støð- uni, og hann væntar at tølini fara at vísa, at ferðafólka- talið er økt nakað. Ferðaráðið hevur longu lagt nakrar ætlanir fyri kom- andi ár, har gjørt verður meira burturúr teimum møguleikum, sum vit kunnu bjóða á ella í havinum. Ein kavarafaldari er nú klárur at fara til prentingar, men tað seinasta er enn ikki komið uppá pláss. Síðani er ein havfiskifaldari eisini gjørdur, tí á Ferðaráðnum siga tey seg hava lagt til merkis, at fleiri ferðafólk eisini arbeitt við einum nýggjum filmi um Føroyar, sum verður eini sjey minuttir til longdar. Tað, sum Heri Niclasen, stjóri, sær sum eina av størstu uppgávunum hjá Ferðaráðnum, er, at spjaða ferðafólkið kring alt landið, so øll kunnu fáa ágóðan av ferðavinnuni. Árbók fyri Føroyar er í ár komin út í nýggjum sniði og á fløgu. Eisini er ein partur av upplýsingunum at finna á eini fløgu við hagtølum frá fleiri av grannalondunum Hermann Oskarson hevur arbeitt við nýggju Árbókini fyri 2000, og hann greiddi frá útgávuni á tíðindafundi Mynd: Jens Kr. Vang