fríggjadagur 30. september 2005síða 8

8 Nr. 186 - 30. september 2005 Hetta var sætta árið á rað, at Vinnuhúsið skipar fyri Vinnudegi, har vinnulívsfólk úr øllum landinum koma saman at lýða á og at vera við, tá ið avdúkað verður, hvat virki verður kosið at vera Ársins Virki, og hvat tiltak fær heið- urin sum Ársins Átak VINNUDAGUR Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Jan Mortensen, stjóri í Vinnuhúsinum, er sum heild væl nøgdur við Vinnudagin 2005, sum skipað varð fyri seinasta fríggjadag. - Jú, eg haldi, at dagurin sum heild eydnaðist væl, men tað vilja altíð vera ting, sum kunnu gerast øðr- vísi og betur. Hann sigur, at afturmeld- ingarnar, ið tey hava fingið frá fólki, sum vóru við á degnum, eru positivar. Virki og Átak Hetta var sættu ferð, at Vinnuhúsið skipaði fyri Vinnudegnum og somu- leiðis sættu ferð, at Ársins Virki varð kosið. - Ársins Átak var ikki við tvey tey fyrstu árini, men hevur verið við síðan, sigur Jan Mortensen. Í sambandi við Vinnu- dagin, hevur Vinnuhúsið gestarøðarar, og soleiðis var eisini hesaferð. - Vit hava altíð okkurt nýtt við hvørja ferð, men tá ið sjálvur Vinnudagurin bert verður hildin yvir ein seinnapart, er greitt, at dagurin hevur sínar av- markingar. Jan vísir á, at tiltakið at útnevna Ársins Virki og Ársins Átak, er ikki meira "orginalt" enn tað, at hetta hevur eitt nú Dansk Indu- stri havt í fleiri ár. - Í Danmark verða nógv fleiri viðislønir lætnar fyri ymiskt vinnuligt virksemi enn í Føroyum, sigur hann. Vit eru sjey - tey eru 400 Stjórin á Dansk Industri, Hans Skov Christensen, var millum gestarøðararnar á Vinnudegnum hesaferð. - Hann er ein umhildin maður í donskum høpi og er ein stórur kapasitetur á sínum øki, sum lurtað verð- ur eftir. Stjórin í Vinnuhúsinum sigur, at Dansk Industri er størsta vinnufelag í Dan- mark. - Vit kunnu samanbera virksemið hjá Dansk Indu- stri við virksemið hjá Vinnuhúsinum. Men með- an vit eru sjey fólk í starvi hjá okkum, starvast eini 400 fólk hjá Dansk Indu- stri, sigur Jan Mortensen. Positivar afturmeldingar um vinnudagin Teir sita og práta í steðginum á Vinnudegnum 2005, fv.: Jákup Mikkelsen, løgtingsmaður, Poul Mohr, fyrrverandi skipasmiðjustjóri og Oddfríður Gregersen, fyrrverandi fiskavirkisstjóri Mynd: Jens Kr. Vang Onkur spyr kanska, hví Vinnuhúsið júst valdi íslendingin, Bjørgólf Guðmunds- son, at halda fyrilest- ur á Vinnudegnum 2005, men Jan Mort- ensen, stjóri, sigur, at hann hevði hoyrt søgurnar um mannin, áðrenn hann kom higar til lands. – Men eg haldi ikki, at vit eiga at døma mannin út frá søgum og git- ingum, sigur hann VINNUDAGUR Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Á Vinnudegnum 2005, sum Vinnuhúsið skipaði fyri, var nevndarformaðurin í Landsbanka Íslands, Bjørg- ólfur Guðmundsson, ein av gestarøðarunum. Yvirskriftin til fyrilest- urin hjá honum var, at "privatiseringar geva vøkst- ur". Sambært ymiskum keld- um, sum Sosialurin endur- gav í blaðnum í gjár, eru ymiskar meiningar um virksemið hjá hesum ís- lendingi, sum telist millum ríkastu menn í landinum. Í stuttum er søgan hon, at Bjørgólfur saman við soni sínum av sama navni og einum samstarvsfelaga, Magnusi Thorsteinsson, keyptu eitt íslendskt bryggjarí, sum teir í 1993 settu upp í Stk. Pætursborg í Ruslandi. Eftir virksemið í Rus- landi, vendu menninir heimaftur til Íslands nøkur ár seinni við fleiri miljard- um krónum í lummanum, og við at keypa ein stóran part av eitt nú Landsbanka Íslands, gjørdist Bjørgólfur nevndarformaður í lands- bankanum. Kendi søgurnar Jan Mortensen sigur, at tey hava ongar negativar við- merkingar fingið frá teim- um, sum vóru við á Vinnu- degnum um, at júst Bjørg- ólfur var ein av gestarøðar- unum. - Bjørgólfur var í Føroy- um, tá ið Fish Fair stevnan var her tíðliga í summar og fólk, sum høvdu hitt mann- in, hildu hann vera áhuga- verdan. Tó haldi eg, at hann í sínum fyrilestri á Vinnu- degnum kendi seg í so bundnan av tí fyrilestri, hann helt. Jan vísir á, at hyggur tú í útlendsk bløð, eru nógvar søgur og nógvar gitingar um íslendsku íløgurnar utt- anlands, men hann heldur tað ikki vera rætt at døma fólk eftir søgum og giting- um – og soleiðis heldur ikki Bjørgólf Gudmundsson. - Í Íslandi er eitt nýtt ættarlið komið til, og har er ein hópur av vælútbúnum fólki. Soleiðis, sum eg havi skilt, hava Bjørgólfur og hansara menn nógv gott og vælútbúgvið fólk aftrat sær. Jan ásannar, at talan er um øgiligar peningaupp- hæddir, ið talan er um, men vísir á, at íslenndingar eins og aðrir hava eitt fíggjar- eftirlit. - Eg havi sum so ongar fyritreytir fyri at meta um, hvussu íslendski fíggjar- heimurin hongur saman, sigur stjórin í Vinnuhús- inum, sum kortini vísir á, at skuldi tað hent seg, at alt ikki er, sum tað "eigur", hevði virksemið ikki gingið í longdini. Koma "brølandi" Í greinini í Sosialinum í gjár, vístu vit á, at íslend- ingar eiga íløgur í útland- inum fyri tilsamans 60 miljardir krónur í okkara peningi, harav einar 20 miljardir liggja í Bretlandi. - Tað vísir seg, at íslend- ingar hava verið sera dugnaligir at keypt og selt – og tjent pening, bæði í Íslandi og úti í heimi. Tey stóru londini um okkara leiðir skilja ikki rættiliga, hvussu tað ber til, at ís- lendingar soleiðis kunnu koma "brølandi" og keypa ognir fyri so stórar pen- ingaupphæddir, sum teir gera. Jan vísir á, at íslendingar hava verið nógv fyrr á sjóvarfallinum enn føroy- ingar, tá ið ræður um virk- semið í øðrum londum. - Teir hava verið nógv fyrr at sæð teir møguleikar, ið hava latið seg upp við altjóðagerðini, meðan vit í størri mun hava sæð mark- naðin sum ein hóttandi trupulleika, sigur Jan Mort- ensen, stjóri í Vinnuhúsin- um. Duga vit nóg væl? FISKIVINNA Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Stjórin í Vinnuhúsinum, Jan Mortensen, harmast um, at okkara rækjufloti liggur so lágt, sum hann ger í løtuni. - Eg ivist onga løtu í, at vit hava havt góðar skiparar, men eg ivist í, um vit hava verið nóg góðir handilsmenn. Jan sigur, at hann her- fyri hitti føroying, sum veit um hálendskan fiskiskap og hálendsku rækjuvinnuna. - Maðurin fortaldi mær, at eitt felag, sum hann hevur kent í Há- landi í nógv ár, í dag hevur einar 75 rækju- bátar, sum fiska í nigeri- anskum sjógvi – og í løtuni letur felagið fýra nýggj skip byggja aftrat. Jan Mortensen spyr, hví føroyskir rækjumenn ikki fyri langari tíð síðan hava keypt seg inn í fe- løg í eitt nú Grønlandi, soleiðis at teir á henda hátt kundu fingið lut í tí ríkidømi, sum grønlend- ingar eiga í rækjunum. - Hyggja vit at, hvussu íslendingar hava gjørt, so hava hesir dúgliga keypt seg inn í feløgum ymsastaðni kring um heimin, og alt bendir á, at hetta hevur givið teim- um nógv fleiri bein at standa á, enn vit hava, sigur stjórin í Vinnuhús- inum. Jan Mortensen um íslendska vinnulívsmannin: Haldi tað er skeivt at døma fólk út frá gitingum - Íslendingar hava verið sera dugnaligir at keypt og selt – og tjent pening, bæði í Íslandi og úti í heimi. Tey stóru londini skilja ikki rættiliga, hvussu tað ber til, at íslendingar soleiðis kunnu koma "brølandi" og keypa ognir fyri so stórar peningaupphæddir, sum teir gera, sigur Jan Mortensen Mynd: Jens Kr. Vang