týsdagur 4. oktober 2005síða 8

8 Nr. 188 - 4. oktober 2005 MARKNAÐARRÁK Seinastu vikurnar eru álitis- tølini fyri búskapin í Evropa betraði, og farna vika var einki undantak. Álitistøl verða roknað eftir spurnarblaðskanningum í ávísum bólkum í samfel- agnum. Til dømis finnast álitistøl fyri brúkarar, inn- keypsstjórar, búskaparfrøð- ingar og ídnaðarstjórar. Tey flestu av teimum geva góð- ar ábendingar um, hvønn veg búskapurin flytir seg, upp ella niður. Í seinastuni eru brúkara-, ídnaðar-, vinnu-, og búskaparfrøð- ingaálitið á evropiska bú- skapin betraði. Viknandi evran hevur sín part av ær- uni, men áðrenn ein gerst ovfarakátur av tí, er vert at minnast til, at høgi oljuprís- urin bæði minkar um eftir- spurningin eftir evropisk- um vørum í USA, umframt at hann minkar um nýtsluna í Evropa. Tískil verður ein løta, til vit av røttum gerast bjartskygd um evropiska búskapin. Renturnar hækkaðar eitt sindur 10-ára danska lánsbræva- rentan hækkaði eitt sindur í farnu viku, frá 3,03% til 3,10%. Við hesum eru rent- urnar aftur í tí rákleysa um- hvørvinum, tær vóru í í summar. Útlit eru fyri rætti- liga sveiggjandi lánsbræva- rentum hendan mánaðin. Jaligt hjá Hennes & Mauritz Í farnu viku kunngjørdi svenska klædnavirkið Hennes & Mauritz (H&M) sera jaligan roknskap. Meðan sølan hækkaði 18% í 3. ársfjórðingi, hækkaðu inntøkurnar heili 36%. Hetta er størsta hækkingin í meira enn tvey ár og stendst av, at H&M hevur veitt færri avsláttrar og at tað hevur verið bíligari at keypt klædnavørur úr Kina. Síðani roknskapin er H&M hækkað góð 3%. Sam- stundis eru norðurlond í miðal hækkaði 0,5%. Vit meta at áhugavert er at keypa H&M til eina lang- tíðar íløgu. Hesa vikuna Hesa vikuna kemur am- erikanska arbeiðsmarknað- arfrágreiðingin fyri sep- tembur. Hon hevur vanliga sera stóran týdning fyri marknaðirnar, men hesu- ferð fer væntandi at vera eitt sindur øðrvísi. Óvissan viðvíkjandi ódnunum Katr- inu og Ritu ger, at markn- aðirnir ikki fara at taka eina vánaliga frágreiðing so tungt. Sjóneykan verður sett á álitistøl og eitt tíð- indaskriv frá evropiska miðbankanum. Álitið á evropiska búskapin økist Donsk 10-ára renta Vísital fyri norrøn partabrøv Gjaldoyru Íløgufeløg Kursur +/- % Kursur +/- % USD 620,53 0,1% Lánsbrøv í DKK 105,85 -0,3% JPY 5,47 -0,7% Evru Lánsbrøv 175,82 -0,7% GBP 1.094,78 -0,5% Norrøn Partabrøv 103,37 2,4% NOK 94,78 -0,9% Altjóða Vøkstur 68,98 2,7% Broytingar eru útroknaðar í mun til fyri viku síðan. Myndirnar vísa gongdina seinastu 3 mánaðirnar. 2,90% 3,10% 3,30% 03/07 03/08 03/09 920 960 1000 03/07 03/08 03/09 Vika 39, 2005 www.kaupthing.fo Føroyskar lógir til arbeiðsmarknaðin - Lutfalsliga fá fólk hætta sær undir at stovna egið virki í Danmark og øðrum ES-londum, tí nógvar lógir og reglur køva framtakshugin og fyritakssemið, sigur Føroya Arbeiðs- gevarafelag LÓGIN OG REGLUR Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Í nýggja bóklinginum, sum Føroya Arbeiðsgevarafelag hevur givið út, ávarðar fel- agið ímóti, at danskar lógir og ES-arbeiðsmarknaðar- lógir fara at mynda okkara arbeiðsmarknað. - Úrslitið kann gerast, at vit fáa ein líka stirvnan ar- beiðsmarknað, sum vit síggja í fleiri av ES-lond- unum. Køva framtakshugin Felagið vísir á, at lutfalsliga fá fólk hætta sær undir at stovna egið virki í Danmark og øðrum ES-londum, tí nógvar lógir og reglur køva framtakshugin og fyritaks- semið. - Politikarar eiga at hava hetta í huga, tá ið teir seta í gildi arbeiðsmarknaðarlóg- ir - ikki minst, tá ið teir tosa um tørvin á arbeiðsplássum og nýggjum møguleikum úti um landið. Umsitingarlig byrða Felagið sigur, at tey smáu virkini hava snøgt sagt ilt við at lyfta umsitingarligu byrðarnar og fíggjarligu bindingarnar, sum standast av strongu lógarstýringini. - Tí hongur tað ikki sam- an, tá ið politikarar bæði tosa um at spjaða arbeiðs- pláss út um landið og sam- stundis leggja umsitingar- ligar fótonglar fyri fólk, sum vilja stovna egið virk- ið, sigur Føroya Arbeiðs- gevarafelag. - Tey smáu virkini hava snøgt sagt ilt við at lyfta umsitingarligu byrðarnar og fíggjarligu bindingarnar, sum standast av strangari lógarstýring, sigur Føroya Arbeiðsgevarafelag Mynd: Tilvildarlig