týsdagur 4. oktober 2005síða 9

Nr. 188 - 4. oktober 2005 9 Fakfeløgini ov smá ov veik Føroya Arbeiðsgev- arafelag ynskir, at fakfeløgini í Føroyum verða færri, størri og sterkari - og við eini vælvirkandi umsiting FAKFELØG Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo - Lat tað beinanvegin verða sagt, at fakfeløgini ikki er okkara borð, men vit loyva okkum kortini at seta fram eitt ynski. Soleiðis sigur Føroya Ar- beiðsgevarafelag í nýggja bóklinginum, sum felagið gav út á Vinnudegnum 2005. - Føroya Arbeiðsgevara- felag ynskir, at fakfeløgini í Føroyum verða færri, størri og sterkari við eini væl- virkandi umsiting. Í bóklinginum verður lagt aftrat: - Onkur heldur kanska, at tað er lættari hjá arbeiðs- gevarafelagnum at samráð- ast við smá feløg heldur enn stór, tí Føroya Arbeiðs- gevarafelag sjálvt er stórt. Men, verður lagt aftrat: - Føroya Arbeiðsgevara- felag upplivir veruleikan øðrvísi. Støðan er ofta ógreið og fløkt, tí fakfeløg- ini innanhýsis hava ilt við at samskipa síni áhugamál. FAG nevnir, at eitt nú til samráðingarnar í vár kundi felagið ikki biðja arbeið- arafelag koma til samráð- ingarborðið, tí felagið visti ikki, hvørji arbeiðarafeløg fóru at samráðast saman. - At fakfeløg eru spjødd, ger tey eisini fíggjarliga veik, so trupult verður hjá teimum at seta fólk í starv at fáa til vega neyðugu hag- tølini til samráðingarnar, sigur Føroya Arbeiðsgev- arafelag. 10 fáa bót fyri at koyra ov skjótt Herfyri gjørdi løg- reglan ferðmátingar í Norðoyggjum. Nakrir bilførarar, sum koyrdu ov skjótt, vórðu steðg- aðir, og somuleiðis steðgaði løgreglan nøkrum prutlum, sum eisini brutu ferðslulógina FERÐSLA Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Seinast, eitt løgreglulið úr Havn var í Klaksvík og gjørdi ferðmátingar sam- an við løgregluni á staðn- um, fevndu kanningarnar um tveir fylgjandi dagar. Ferðmátingar vórðu gjørdar bæði í bygdum og í óbygdum øki. Tilsamans 10 bilførarar vórðu steðgaðir fyri at koyra ov skjótt, men løg- reglan sigur, at eingin av hesum koyrdi yvir 80 km/f á bygdum øki - og ikki yv- ir 110 km/t á óbygdum øki. Sostatt noyðist eingin av teimum, sum sótu aftan- fyri rattið hesar báðar dagarnar í Norðoyggjum, upp til nýggja koyriroynd orsakað av hesum kann- ingum. - Í staðin fáa hesir 10 bilførararnir eina bót í part, sigur løgreglan. Úr Klaksvík verður ann- ars sagt, at løgreglan hes- ar báðar dagarnar eisini steðgaði einum 4-5 prutl- um, har førararnir brutu ferðslulógina. Løgreglan sigur, at dag- arnir, tá ið kanningarnar skuldu gerast í Norð- oyggjum, vóru ásettur í góðari tíð. - Veðrið var heldur vánaligt; tað var vindur og regn, og tað er sjáldan í slíkum veðri, at fólk koyra so skjótt, verður sagt. Jákup og Niclas Heri í leiðsluna á Kambsdali Regin Hammer, nevndarformaður í fyritøkuni, P/F Esmar Simonsen, sigur, at fyritøkan á Kambs- dali er ikki seld IKKI SØLA Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo - Tað er rætt, at fundur hev- ur verið millum P/F Esmar Simonsen øðrumegin og Jákup Mikkelsen og Niclas Hera Jákupsson í Klaksvík hinumegin, men talan er tó ikki um samráðingar um eina keypsavtalu millum partarnar. Regin Hammer, nevndar- formaður í fyritøkuni, P/F Esmar Simonsen, sigur, at partarnir í fyrsta lagi hava gjørt eina avtalu um sam- starv, har Jákup Mikkelsen og Niclas Heri Jákupsson eru ein partur av leiðsluni í felagnum. - Soleiðis, sum støðan er beint nú, standa Jákup Mikkelsen og Niclas Heri Jákupsson fremstir í bíðirøðini, um fyritøkan verður seld, men eg vil leggja dent á, at avtala um keyp verður ikki gjørd í fyrstu syfti. Regin Hammer vísir á, at samstarvið millum partar- nar byggir á, at Jákup Mikk- elsen og Niclas Heri Ják- upsson ætla at keypa fyri- tøkuna, men enn er eingin keypsavgerð er tikin. Sjógvurin við Føroyar er saltari og heitari Hitin og saltinnihald- ið í sjónum kring Før- oyar og inni á land- grunninum er vaksið nógv síðan 1995 SALT OG SJÓGVUR Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Seinastu 10 árini er methøgt saltinnihald mált í sjónum, sum streymar úr Atlantshavinum og inn í Norðurhøv og Arktis. Hesir streymar eru høvuðslið í tí heimsfevnandi rákinum, sum rópt verður tað "thermohalina-rákið". Hitin og saltinnihaldið í sjónum kring Føroyar og inni á landgrunninum er eis- ini vaksið nógv síðan 1995. - Í árunum 2002-2004 var sjógvurin heitari, enn hann áður er máldur síðan regluligar hitamátingar byrjaðu í 1914. Sama gongd er eisini at síggja í hita og saltinnihaldi kring Ísland og úr Írlandi upp til Svalbards, sigur Fiskirann- sóknarstovan. Sjógvurin, sum rekur fram við Føroyum, kemur úr økinum vestanfyri Írland. - Hita-og saltbroytingar hava avleiðingar við sær fyri vistskipanina í sjónum og møguliga eisini fyri rákið á heimshøvum. Fiskirannsóknarstovan heldur, at hitaøkingin síðan 1995 longu hevur ávirkað livilíkindini og útbreiðsl- una hjá eitt nú svartkjafti vestnafyri Írland og hjá kongafiskinum í Irmingar- havinum. - Óvanliga lýggja veðrið í Føroyum seinastu árini hev- ur helst eisini samband við broytingarnar í havinum. Spátt verður, at upphiting- in av sonevnda vakstrarhús- árininum fær pólarnar at bráðna, og hetta kann gera sjógvin so mikið feskan, at hann ikki longur søkkur. - Tí kann heita rákið fram við Føroyum vikna, og økið kring Føroyar aftur gerast nógv kaldari, heldur Fiski- rannsóknarstovan.