hósdagur 6. oktober 2005síða 5

Nr. 190 - 6. oktober 2005 5 Føroyski skatt- gjaldarin skal betala yvir 100 milliónir aftur fyri tær 60 milliónirnar, sum samgongan ætlar at lata í skattalætta FÍGGJARLÓGIN FYRI 2006 Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo – Skattalættin, sum sam- gongan ætlar at lata næsta ár, verður dýrur hjá før- oyska skattgjaldaranum. Tað staðfestir Páll á Reynatúgvu, sum er fram- søgumaður hjá tjóðveldis- flokkinum, nú uppskotið til fíggjarlóg fyri næsta ár kemur til viðgerðar í løg- tinginum í dag. Hann er samdur við onkrum av tí, sum sam- gongan ætlar at gera næsta ár, men hann er ósamdur í tí mesta. – Í uppskotinum til fíggj- arlóg fyri næsta ár, er ringt at fáa eyga á, at tey stóru nýbrotini eru í væntu í før- oyskum politikki. Og verð- ur visjón 2015 ætlanin hjá landsstýrinum havd í hug- anum, er slett ongin glotti at hóma, sigur framsøgu- maður tjóðveldisfloksins. – Verður hugsað um tær stóru ætlanir viðvíkjandi útbúgving og gransking, sum eru settar fram í Visión 2015, er tað ringt at síggja nakað samband ímillum hesa fíggjarlógina og fram- tíðarætlanina hjá landsstýr- inum, leggur hann afturat. Kundu átt hundrað- tals milliónir meir Hann heldur, at tað, sum samgongan ger, er ikki annað enn at eta burturav tí, sum tjóðveldisflokkurin hevur spart upp tey, árini hann umsat fíggjarmál. – Uppskotið til fíggjarlóg fyri næsta ár, er ikki annað enn framskrivingar og bók- hald. Hann er annars ikki ósamdur í, at avgjøldini á sigarettum verða hækkað. Tjóðveldisflokkurin hev- ur annars ikki tikið enda- liga støðu til ætlanina at hækka vektgjaldið á akfør- um, men hann væntar eis- ini, at flokkurin fer at taka undir við tí. Samstundis tekur flokk- urin undir við at barnsburð- arskipanin verður løgd undir partarnar á arbeiðs- marknaðinum at umsita, tí hildið verður, at tað er har, hon hoyrir heima, tí talan er um eitt arbeiðsmarknað- armál burturav. At leggja barnsburðar- skipanina undir arbeiðs- marknaðinum og at hækka avgjøld fyri at breiðkað inntøkugrundarlagið hjá landskassanum, hevur tjóð- veldisflokkurin mælt til í tvey ár. Tí harmast flokkurin um, at samgongan ikki fylgir ráðunum fyrrenn nú. – Hevði samgongan fylgt okkara ráðum beinanvegin, hevði landskassin verið fleiri hundrað milliónir betri fyri, enn hann er í dag, sigur Páll á Reynatúgvu. Dýrur skattalætti Hinvegin er tjóðveldis- flokkurin grundleggjandi ósamdur í skattapolitikk- inum hjá landsstýrinum og at skatturin verður lækkað- ur. Men flokkurin heldur eisini, at skattalættin er ikki so ljósareyður sum sam- gongan vil gera hann til. – Veruleikin er, at skatt- gjaldarar ov vinnulív koma at betala yvir 100 milliónir í meirútreiðslum afturfyri at fáa tær 60 milliónirnar í skattalætta, sum samgong- an ætlar at lata næsta ár. – Tískil er tað ikki rætt, tá ið samgongan førir fram, at skattalættin svarar til tær eykabyrður, sum verða lagdar á skattgjaldarar afturfyri at barnsburðar- skipanin verður løgd undir arbeiðsmarknaðin, so at løntakarar og arbeiðsgevar- ar skulu betala hann sjálvi. – Vit halda at tað er rætt at lata kommununum endurgjald fyri at yvirtaka barnaverndarøkið. Men Páll á Reynatúgvu sigur, at roknistykkið hjá samgonguni í sambandi við skattalættan er púra skeivt. – Landsstýrið sigur, at tað fer at kosta skattagjald- arum og kommunum 60 milliónir at yvirtaka barna- verndina og barnsburðar- skipanina og at hetta so uppvigar skattalættan, sum eisini er 60 milliónir. Páll á Reynatúgvu sigur, at hetta er heilt skeivt! – Fyri tað fyrsta rakar skattalættin soleiðis, at 12 milliónir koma at raka botnfrádráttin í kommunu- skattinum. Barnaverndar- økið kostar 38 milliónir. Harafturat er ætlanin at leggja stuðulsfólkaøkið undir kommunurnar at um- sita og tað kostar aðrar 14 milliónir. Sostatt skulu kommunurnar yvirtaka til- samans 64 milliónir frá landskassanum. Harafturat fer tann parturin av barsils- skipanini, sum almennir arbeiðsgevarar ikki skulu gjalda, at kosa góðar 42 milliónir. – Sostatt skulu skatt- gjaldarar og privatir arbeiðsgevarar betala 106 milliónir í meirútreiðslum og afturfuri fáa tey so 60 milliónir í skattalætta frá landinum, sigur Páll á Reynatúgvu. – Harafturat er tað mest tær høgu lønirnar, sum fáa skattalætta, samstundis sum tað eru allir lønarbólk- ar, sum skulu betala meiri avgjøld og í barnsburðar- skipanina, eisini tey lág- løntu. – Sostatt er samgongan við til at gera býtið ímillum samfelagsbólkarnar, altso stættarmunin, enn størri enn hann er og tað tekur tjóðveldisflokkurin ikki undir við. Gera sína egnu fíggjarlóg Annars fer Tjóðveldis- flokkurin at gera sítt egna uppskot til fíggjarlóg. Eftir ætlan skal tað leggjast fram í dag og tí fer Páll á Reyna- túgvu ikki í smálutir við tí. Men hann sigur, at hallið á teirri fíggjarlógini er lægri enn í uppskotinum hjá sam- gonguni. Hinvegin er skattalættin strikaður og talan er ikki um stórt fleiri avgjøld, enn samgongan hevur skotið upp. Annars fer tjóðveldis- flokkurin at broyta fleiri av teimum raðfestingum, sum landsstýrið hevur gjørt, eins og allur stuðul til vinnuna er strikaður. Vit kundu átt fleiri hundrað milliónir meir – Samgongan ger ikki annað enn at eta burturav tí, sum vit hava spart upp, sigur Páll á Reynatúgvu í tjóðveldisflokkinum