fríggjadagur 7. oktober 2005síða 12

12 Nr. 191 - 7. oktober 2005 Í dag, fríggjadagin 7. ok- tober, verður Tórbjørn Ja- cobsen, løgtingsmaður, 50 ár. Tórbjørn er uppvaksin í Syðrugøtu og á Glyvrum. Hann kennir seg sum part av báðum bygdunum, og hann hevur seinnu árini verið eyðsýndur á politiska pallinum. Foreldrini eru Arnbjørg og Joen Jacob F. Jacobsen. Hon er úr Syðrugøtu - dóttur Suffíu og Joen Elias Gregersen - og hann er av Glyvrum - sonur Suffíu og Napoleon á Glyvrum. Arn- bjørg og Joen Jacob búgva á Glyvrum. Tórbjørn er elstur av fýra systkjum. Hini eru Valgerð í Klaks- vík, Brandur í Gøtu og Birna, sum býr í Havnini. Uppvøksturin var í sjó- mannaheimi og í umhvørvi, sum var eyðkent av sjólívi, reiðaravirksemi, handils- skapi og tí, sum hongur uppií. Pápin stríddist á sjó- num, og tað var ikki sørt, at abbin, Glyvra Poli, við sín- um virksemi og verumáta setti dám á umhvørvið á Glyvrum og á abbasonin. Mynstringarnar í danska handilsflotanum vóru lang- ar. Tí kom tað ofta fyri, at konur og børn vóru við um- borð. Soleiðis var tað eisini hjá Arnbjørg og Joen Jacobi, og hetta var orsøkin til, at Torbjørn tíðliga ferð- aðist á heimshøvunum og kring mest sum allan knøtt- in. Á landi nam Tórbjørn sær innlit í farmavinnuna, tá ið hann eitt nú lossaði sement til timburhandilin hjá abbanum. Tvey tey fyrstu árini gekk hann í skúla við Gøtugjógv, so á Glyvrum og 1972-75 gekk Tórbjørn í Hoydølum, har hann lærdi at kenna og gjørdist kendur við javnaldrar kring alt landið. Fleiri av sambond- unum hevur hann støðugt hildið við líka. Næturnar í kollektivinum í Varðagøtu, tá ið politisku íðurnar vóru uppi í orðaskiftinum, mundu kennast meiri áhugaverdar og gevandi enn skúlagongdin. Á ein ella annan hátt tykiskt tað tó, sum onkrir spírar, ið seinni sprettu, vórðu gróð- ursettir í Dalinum Fagra. Á sumri 1975 fór Tór- bjørn til sjós, og hann var sjómaður næstan í eina fjórðings øld. Hann rakk trý ára siglingstíðini sum dekkari umborð á Norðvík- ingi, sum abbin og pápin áttu saman við øðrum, og sum pápin førdi, og eitt stutt skifti, áðrenn hann í januar 1979 fór á naviga- tiónsskúlan, var hann fiski- maður. Fyrst var hann nak- rar snellutúrar við Vørðu- kletti úr Leirvík, sum Ólav- ur Olsen førdi, og síðani við Kjølbro-trolaranum Sjúrðarbergi, sum Bjørn Justinussen, sáli, á Glyvr- um førdi. Tá ið Tórbjørn undan jól- um í 1981 leyk skipsførara- prógv, var tað við besta próvnum í tí flokkinum. Longu á jólum og á sumri í 80 og 81 hevði hann verið á brúnni umborð á ávikavist Norðlandiu og Norðvík- ingi, og hann var við Norð- víkingi fyri tað mesta inntil 83-84. Tá fór hann at føra Vestlandiu, sum sama reiðaríið átti. Um sumrar- nar var rutan norður við vesturstrondini á Grøn- landi. Tað valdaðist um ísviðurskiftini, men sum oftast eydnaðist tað eina ella tvær ferðir at røkka norður til Thule og smáu bygdirnar har á leið. Um vetrarnar sigldu teir fyri tað mesta millum Grønland og Danmark, og so varð kósin viðhvørt sett suðureftir, eitt nú í fruktsigling millum marokkansku býirnar Casa- blanca og Agadir og euro- peiska meginlandið - ser- liga Frakland. Úr Florida til Angola og umvegis Durban norður til Saudi Arabia og haðani inn á europeiska meginlandið aftur. Í 1988 fór Tórbjørn á egnan kjøl. Tá keypti hann saman við pápanum He- lenu, sum teir nevndu Halgafelli. Feðgarnir stovnaðu Kongshavnar Út- gerðarfelag, sum teir fram- vegis eiga. Teir munnu vera fáir, sum seinastu nógvu árini hava havt so stórt innlit í sigling við farmaskipi í Grønlandi, sum Tórbjørn hevur havt tað. Tørnini á brúnni vóru ofta ógvuliga long, og tað var ikki tespuligt at liggja og brótast í ísinum. Serliga minnisrík var ferðin í 1982, tá ið Tórbjørn 4. juni og í himmalsins ódnarveðri kendi seg noyddan at seta Norðvíking á land norðan fyri Borgshavn. Orsakað av ísi var skipið farið at leka. Hvussu tað gekk fyri seg, tá ið teir sjálvir fingu skipið tætt aftur, er væl greitt frá í 14. bindi av Siglingarsøg- uni. Har hevur Tórbjørn eisini meistarliga lýst eftirspælið. Tað endaði við handtøku og rættarsókn í Nuuk, áðrenn myndug- leikin gjørdi av, at danska sjóverjan og serliga danska løgregluvaldið, hevði leik- að ov nógv í. Talan var um storm í vatnglasi, sum endaði við lítlari bót heldur enn við frádøming av pappírunum, sum ákæru- valdið hevði kravt. Tór- bjørn hevði mist tolið við danska skipssýninum, og á náttartíð var hann rýmdur úr høvuðsstøðini hjá Grøn- lands Kommando í Grønnedal við skipinum, sum varð eftirlýst og støð- ugt umrøtt í Grønlandi, Føroyum og Danmark tey trý samdøgrini, sum tað tók teimum at sigla norður til Nuuk! Í 1992 kravdi danski Skibskreditfonden tving- silssølu av Halgafelli. Skip- ið varð selt í fútarættinum í Skagen, har tað eydnaðist feðgunum at keypa tað aft- ur. Tórbjørn var heilt nógv umborð, inntil skipið fórst í ódnarveðri norðanfyri Lo- foten 11. januar í 2000. Síðani tá hevur Kongs- havnar Útgerðarfelag átt rækjutrolaran Napoléon (fyrr Ocean Castle). Tórbjørn hevur altíð ver- ið politiskt áhugaður. Blað- ungur var hann upptikin av frælsishetjunum kring knøttin, sum høvdu ofrað seg sjálvar fyri tjóðarfrælsi, og tað man ikki vera ókent, at hann framvegis er nógv upptikin av fleiri teirra. Tíðliga í tíðini varð hann organiseraður í Tjóðveldis- flokkinum, og undan løg- tingsvalinum í 1984 varð heitt á hann um at stilla upp. Ta ferðina endaði hann aftanfyri Signar á Brúnni og Petur Reinert, sála, sum hann helt ógvuliga nógv av. Tórbjørn er sum tikin úr leikum sum greinskrivari og røðari. Ferðirnar kring knøttin hava brent nógvar upplivingar í sinnið, og frívaktirnar bóru høvi við sær at lesa eina rúgvu. Tór- bjørn hevur ikki bara lisið. Hann hevur arbeitt við bókum og greinum, og tað ger hann framvegis við ør- grynnuni av bókum, tíðar- ritum og bløðum, sum hann lesur. Tað hoyrist og sæst, tá ið hann tosar og skrivar, at har er nógv at oysa av. Tað osar av einum for- vitnum lyndi. Á fólkatingsvalinum á vári í 1998 gjørdist glyvrar- maðurin triðjur á listanum, og á løgtingsvalinum 30. apríl hetta sama árið gjørd- ist hann varamaður fyri Signar á Brúnni. Tá ið hesin fór í landsstýrið, gjørdist Tórbjørn tingmað- ur. Seinni býttu teir um, og síðani 2002 hevur Tórbjørn verið tingmaður fyri Tjóð- veldisflokkin í Eysturoy. Á valinum í januar í fjør varð hann valdur við væl fleiri persónligum atkvøðum, enn nakar tjóðveldismaður áður hevur fingið í Eystur- oy. Tórbjørn hevur seinastu árini verið avloysari í fólkatinginum, har hann hevur sitið í hálvt triðja ár. Tað hevur verið sagt um abban, Glyvra Pola, at hann skuldi vera gløggur, karis- matiskur, harður og treyta- leysur tjóðskaparmaður, og at hann ikki ræddist fyri at siga sína meinging líka mikið hvør, ið annars stóð fyri. Hjá teimum, sum hava fylgt politisku telvingini - bæði innanfloks í Tjóð- veldisflokkinum og uttan- floks - seinastu árini, er skjótt at staðfesta, at løg- tingsmaðurin av Langanesi er ikki ólíkur abbanum! Hann er kanska politikarin, sum Óli Petersen oftast broderar yvir. Tað líkar løgtingsmanninum. Hann kundi ikki droymt um at verið fornermaður. Heldur tekur hann eygleiðingarnar hjá Óla P sum herðaklapp og stóra list! Akkurát sum ein av størstu politisku fyrimyndunum, Finnbogi Ísakson, sáli, gjørdi tað. Politikkurin fyllir nógv, analytisku evnini eru góð, og tætta sambandið við mongd av fólki úr øllum samfelagsstættum og kring alt landið ber við sær, at fingurin er væl á samfe- lagspulsinum, og hetta er ivaleyst keldan til mongu - summi vilja vera við ov mongu - og ofta spísku fyrispurningarnar, sum andstøðutingmaðurin ber landsstýrismonnunum. Saman við Luffu Purk- hús úr Kunoy eigur hann fýra børn: Arnbjørg, sum býr á Skála, og Kristiannu og tvíburðarnar Jóan Jákup og Hjørdis. Áhugamálini og frítíðar- ítrivini eru mong og fjøl- broytt. Tórbjørn fylgir væl við í, hvussu tað á øllum økjum gongst kring landið. Hann hevur sungið í kóri og einsamallur, spælir guitar til húsbrúk og dámar væl rocktónleik og fólkatónleik og nógvan annan tónleik. Hann er lesihestur, dámar væl at sita yvir einum talvi, og so er hann ógvuliga áhugaður í ítrótti. Meðan hann gekk í Hoydølum, var hann við til at vinna FM við Neistaunglingunum í hond- bólti. Hann er svorðin GÍ viðhaldsmaður í fótbólti, og í manshondbólti er hann STíF-fjeppari, og í leik- skránni hjá strandingum skrivaði hann seinasta vetur eina røð av skemtiligum karikaturum um origianlar hinumegin fjørðin. Kanska stendur kappróðurin hon- um nærri enn nøkur onnur ítrótt. Einaferð var hann so generøsur, at hann gav kappróðrarfelagnum NSÍ eitt spildurnýtt 5-mannafar, Tjaldrið, og tá ið Eystur- oyingur skal spenna í, er tað ikki lukkuligt at for- stýra 50 ára føðingardags- barnið. Umstøðurnar skapa mannin. Eftir at hava livað í stórum turbolensi í hálvt- hundrað ár, er tað kanska einki undarligt, at tað ofta hevur staðið og stendur um húsbrot um mannin, sum á fyrsta sinni sá dagsins ljós á sjúkrahúsinum í Ærøskøb- ing fyri 50 árum síðani. Hann tykist stórtrívast í ódnarveðri, og tá ið íðurnar eru uppi. Illveðrið tykiskt ikki at skala hann. Sjálvur plagar hann at siga, at tað er ókenda javnvágin við Skap- aran og seg sjálvan, sum ber øllum uppi, tá ið saman um kemur, og tá ið tað stendur ringast til. Kristina Háfoss á ting Mikudagin 5 oktobur tók Kristina Háfoss sæti á tingi fyri Høgna Hoy- dal, sum hevur biðið um farloyvi frá 5. til 17. oktober. Kristina Háfoss er cand.polit í búskapar- frøði, og cand.jur í løg- frøði, hon starvast í Landsbanka Føroya. Hon var tann sætti valdi á lista Tjóðveldisflok- sins í Suðurstreymi til løgtingsvalið 2004. Kristina Háfoss var vald á tíng í 2002 og sat til løgtingsvalið í 2004 Dagurin 7. oktober.Amalia. Teir vita um onga halgi- kvinnu við hesum navni, men navnið er einaferð komi í álma- nakkan í staðin fyri Birgitta, ið helst er Bir- gitta úr Vadstena í Svøríki (1302-1373). Ein halgisøga sigur, at Pippingur (abbi Karla- magnus) vildi hava Amaliu til hjákonu, men hon vildi ikki játtast honum og gav seg í kleystur, har hon doyði í 772. Navnið er kanska got- iskt, og merkir íðin. Tórbjørn Jacobsen 50 ár NØVN Í VIKUNI Telefon 341800 - Fax 341801 - Fartelefon 216135 e-mail: maggi@sosialurin.fo Á hesum síðum bera vit tíðindi um merkisdagar, so sum rundar føðingardagar, brúdleypsdagar, starvssetanir o.t. Lesið -tað loysir seg