mikudagur 12. oktober 2005síða 31

Heinason á Føroyabanka varð trolað á 28 ymiskum støðum, og samanumtikið er úrslitið hetta; toskaveið- an er minkað við 19%, hýsuveiðan við 45%, og upsaveiðan var einans 45% av tí, hon var fyri einum ári síðan. - Kanningarnar vísa eisini, at fiskurin hevur minni at eta. Toskurin er 2,9% klænri nú enn fyri einum ári síðani, hýsan 6%, og upsin er vorðin 10% klænri samanborið við kanningarnar á heysti 2004, sigur Eyðfinn Magn- ussen. oyabanka Høgni Hansen á Fiskamarknaði Før- oya sigur, at prísirnir á havtasku hava verið góðir í seinastuni, og hetta kemst serliga av, at útboðið hevur ver- ið minni, samstundis sum fiskurin hevur verið størri HAVTASKA Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Seinastu árini er veiðan eftir havtasku undir Føroy- um nógv økt, og í fjør setti veiðan met við 3.245 tons- um. Tað er serliga, síðan fiskaprísirnir fullu, at havtaskuveiðan er økt, og Hjalti í Jákupsstovu, leiðari á Fiskirannsóknarstovuni, heldur, at økta veiðan er ein kombinatión av góða prís- inum, sum fæst fyri fiskin og øktu royndini eftir fiska- slagnum. Seinastu sjey árini hevur veiðan eftir havtasku verið henda: 2004 (3.245 tons), 2003 (2.650), 2002 (2.080), 2001 (2.306), 2000 (2.397), 1999 (2.660) og 1998 (2.084). Tað eru fleiri ár síðan, at føroyingar byrjaðu at fiska havtasku. Nøkur garnaskip hava loyvi at veiða hav- tasku, og somuleiðis fáa trolbátarnir, sum royna á landleiðini um sumrarnar, eisini væl av havtasku. Tað eru eisini fleiri ár síðan, at myndugleikarnir góvu útróðrarbátinum, Gudrun úr Klaksvík, loyvi at gera royndir eftir hav- tasku við gørnum á grunn- um vatni, og fyri einum 2-3 árum síðan fekk útróðrar- báturin við ávísum treytum endaligt loyvi at veiða hav- tasku á grunnum vatni á ávísum leiðum. Kanningar Hjalti í Jákupsstovu sigur, at Fiskirannsóknarstovan saman við íslendingum, hetlendingum og norð- monnum er í holt við at kanna havtaskuna og hav- taskustovnin gjølligari. - Sum er, vita vit ikki nágreiniliga, hvussu stórur stovnurin er, og hvussu nógv hann tolir, og tí vita vit heldur ikki, um ráðiligt er at veksa uppaftur meira um veiðina. Spurdur, um tað er sami fiskur, sum Gudrun fær inni á tí grunna vatninum, sum hinir bátarnir fáa úti á, sigur Hjalti, at teir vita ikki annað enn, at so er. - Gudrun hevur merkt havtasku í nøkur ár, og teir hava eisini fingið nakað av fiskinum aftur. Líkt er ikki til, at fiskurin ferðast so nógv. Hinvegin er lítið og einki fingið aftur av hav- taskuni, sum Magnus Heinason hevur merkt, hóast merkingar eru farnar fram bæði norðanfyri, eyst- an fyri og vestanfyri. Hjalti heldur, at ein orsøkin til, at so lítið er fingið aftur av tí, sum Magnus Heinason hevur merkt í mun til fiskinum, sum Gudrun hevur merkt, kann vera, at royndirnar hjá Magnusi eru á djúpari vatni og víðari øki. Lítil kunnleiki Sum skilst á leiðaranum á Fiskirannsóknarstovuni, er kunnleikin um havtaskuna lítil, og tí er føroyski stovn- urin nú við í einum størri samstarvi, har arbeitt verð- ur við at greiða stóra putli- spæli, sum havtaskan er. - Vit halda, at fiskurin veksur rímiliga skjótt, men vita ikki við vissu, um hann yvirhøvur gýtir undir Før- oyum – ella um yngulið møguliga rekur higar og veksur upp her. Hjalti í Jákupsstovu sig- ur, at eitt fólk situr á Fiskirannsóknarstovuni og arbeiðir við havtaskuni, og ætlanin er, at ein frágreið- ing um fiskaslagið verður liðug einaferð í vetur. Dýrur fiskur Høgni Hansen á Fiska- marknaði Føroya sigur, at prísirnir á havtasku hava verið góðir í seinastuni, og hetta kemst serliga av, at útboðið hevur verið minni, samstundis sum fiskurin hevur verið størri. - Bátarnir á landleiðini fáa væl av havtasku, men hesin fiskurin er smærri. Nú tíðin á landleiðini er av, er útboðið minni, men sam- stundis er fiskurin størri. Høgni sigur, at havtasku- prísirnir á Fiskamarknaði Føroya týsdagin lógu um 35-37 krónur fyri kilo. - Tað eru fleiri, sum hava áhuga fyri havtaskuni, og millum størstu keypararnar í løtuni eru Kaldbaks Sea- food og Nevið í Saltangará, sum í báðum førum skera fiskin, sigur Høgni Hansen. Veiðan eftir havtasku nógv økt seinastu árini Ikki er hon vøkur á at líta, men hon er eftirspurd, og samlaða veiðan undir Føroyum setti met í fjør Magnus Heinason ger yvirlitstrolingar. Posin er hálaður inn á dekið, og fiskurin verður nú stoyttur niður í pavnin Mynd: Rógvi Mouritsen Seinastu yvirlitstrolingarnar hjá Magnusi Heinason á hesum sinni eru av, og posin verður hálaður fyri seinastu ferð Mynd: Rógvi Mouritsen