leygardagur 15. oktober 2005síða 10

10 Nr. 197 - 15. oktober 2005 Í øldir hevur Suðuroy verið í serstøðu millum hinar oyggjarnar. Oyggin er fjarskotin og er sermerkt á mangan hátt, og er hetta sagt í jaligari merking. Búskaparliga, sosialt og mentanarliga hevur gjøgnum tíðirnar gingið upp og niður. Í slupptíðini var Suðuroy búskaparliga og mentanarliga í fremstu røð, meðan tað sosialt ikki stóð væl til. Tí kom verkamannarørslan fyrst til Suðuroyar og gjørdist henda rørsla so sterk í oynni, at hon eitt skifti átti størstu fyritøku í Føroyum. Oyggin er rík frá náttúrinnar hond. Her er kol, her eru góðir firðir við náttúruhavnum, góðar fiskileiðir, góðir skúlar, gott almanna- og heilsuverk við nýggjum sjúkrahúsi og eitt sera rakst og virkið fólk. Tað er samfelagsins skylda at tryggja hesum fólki somu lívs- og virkismøguleikar, sum aðrir føroying- ar hava. Ein meginfortreytin er góð samferðslu- viðurskifti millum Suðuroy og meginøkið og eitt gott undirstøðukervi í oynni sjálvari. Tunnilin milum Hovs og Øravík, sum nú fer í gerð, er mikið framstig og fer at stytta leiðirnar og bøta um trygdina. Nýggi Smyril fer hartil at bøta heilt munandi um farleiðina millum Suðuroy og meginøkið. Tað verður heilt einfalt betri at vera umborð við tað at skipið er serbygt til endamálið. Farleiðin fer at styttast við hálvum tíma til trý korter og skipið er í allar mátar arbeiðsligari enn Smyril I. Hetta er ein sera góð íløgu, soleiðis, sum landið liggur í løtuni - ein íløga, sum kemur í evstu løtu. Nýggi Smyril er ein viður- kenning av tí serstøðu, sum Suðuroy geografiskt hevur og eitt tiltak, sum allir føroyingar saman við suðringum eiga at fegnast um. Vit ynskja suðringum og øllum føroyingum hjartaliga tillukku við nýggja og stásiliga skipinum. Samstundis sum øll fegnast og gleðast yvir hetta risastóra framstig fyri suðringar og fyri allar føroyingar, eiga avvarandi myndugleikar og stovnar, land og kommunur beinanvegin at fara undir at leita eftir tí ferðasambandi millum Suðuroy og megin- økið, sum er mest hóskiligt fyri eina framtíð, sum ikki er so langt burturi. Nýggja stásiliga farið loysir uttan iva tann mest átrokandi tørvin her, nú og nøkur ár fam. Annað alternativ er ikki í løtuni, og haldast kundi ikki fram við tí skipi, sum nú eitur Smyril 1. Sostatt er nýggi Smyril ein røtt, sera góð og ábyrgdarfull almenn íløga. Men, sum frá líður, eiga onnur alternativ at verða kannað og eigur at verða farið undir hesar kanningar beinanvegin. Við hesum ynskja vit nýggja farinum vælkomnum til landið og ynskja, at tað má verða suðringum og øllum føroyingum til gleði og gagn. DAGSINS MEINING Sosialurin Leiðin til Suðuroyar VIÐMERKINGAR Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Fíggjarleiðari: Tóki Højgaard toki@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Durita Simonsen durita@sosialurin.fo Finnbjørg Nattestad finnbjorg@sosialurin.fo Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Snorri Brend snorri@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Terji Nielsen terji@sosialurin.fo Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Eydna Skaale eydna@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Terji Nielsen terji@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Postsmoga 231 Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e-post: aki@sosialurin.fo e-post: dagfinn@sosialurin.fo Uppseting/prent: Uppseting: Føroyaprent Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blaðleiðsl- an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Innsent tilfar Av tí at vit fáa rættuliga nógv innsent tilfar sendandi – meira enn vit fáa í blaðið – hevur blaðleiðslan verið noydd at gjørt nakrar avmarkingar. Enn sum áður skal fult navn skal vera undir øllum innsendum greinum – annars verða tær ikki prentaðar. Harnæst tilskila vit okkum rætt til at ikki at taka við tilfar, sum eisini er sent øðrum bløðum ella hevur verið prentað aðrastaðni. Drúgvar greinar – greinar sum eru longri enn áleið 5.500 tekn, verða raðfestar lægri, og koma bert í blaðið, um pláss er fyri teimum. Tað er ein fyrimunur um vit fáa tilfarið umvegis teldupost ella á diskli. Sambandið úteftir er ein mannarættur So vóru Suðringar og Sandingar aftur straffaðir – og avbyrging er ágangur móti per- sónliga frælsinum. Opið bræv til lands- stýrismannin í fíggjar- málum, Bárður Niel- sen og Starvsmanna- felagið Hergeir Nielsen løgtingsmaður Kreppustøðan á almenna arbeiðsmarknaðinum hevði beinanvegin við sær, at vit í Suðuroynni vórðu avbyrgd frá restini av heiminum, og hesi vanlukku orka vit ikki at standa ímóti. Hetta er ein sera álvarsom støða fyri okkum, ið her búgva, og heitt verður tí inniliga á tykkum um at ansað eftir, at vit ikki aftur hesuferð koma at bera byrð- arnar av eini ósemju, sum vit so at siga ikki eru partur av. Alt ov ofta hava vit lagt rygg til verkføll, sum ikki merkjast nevnivert aðra- staðni, og lokalsamfelag okkara býður ikki bøtur, nú henda støða enn einaferð rakar okkum. Serliga órættvíst kennist tað, nú stríðið stendur mill- um tað almenna og tey al- ment løntu, sum so at siga ikki finnast her um okkara leiðir. Við størstu virðing fyri rættindunum á arbeiðs- marknaðinum at samráðast, fari eg tí at heita á tykkum um at lata Smyril sigla sum vanligt, tí sambandið úteftir er ein mannarættur, og av- byrging er ágangur móti persónliga frælsinum. Á jøvnum føti við onnur, sum hava frítt at fara, eru vit í Suðuroynni fús at bera okkara part av teimum ósemjum, ið tá taka seg upp. Johan Dahl løgtingsmaður Hendan áhaldandi isolering av hesum báðum økjum, tá verkfall er, ber snøgt sagt ikki til longur. Seinast Smyril kom til landið varð eisini verkfall, og nú Guð hjálpi tú mær skulu vit aftur revsast her suðuri við einum nýggjum verkfalli - nú hesin nýggi Smyril kemur. At hesi bæði øki verða jarðløgd, hvørja fer verkfall, er skal og má steðgast NÚ! Kanska hevði rættast verið at semingssamráðingarnar vóru í Suðri, tí so kundu samráðingarpartarnir lýst verkfallið soleiðis sum gjørt var í gjár kl. 14 - og í sam- huga verið verandi her suð- uri saman við okkum gíslum. Tað er ikki meira enn rímiligt at vit ikki verða verri stillað enn restin av landinum og kunnu flyta okkum aftur og fram mill- um meginøkið og Suður- oynna og Sandoynna. Um ikki avvarðandi stovnur og fakfeløg saman kunnu finna eina skila- góðan loysn, so ikki Suður- oyingar og Sandoyingar verða raktir meinast hvørja fer verkfall er, so eigur lóg- gevandi mynduleikin at finna eina sømuliga loysn á hesum fyri allar suðuroy- ingar, sandoyingar og vinn- unar í báðum oyggjunum so álvarsligu støðu, sum siglingin og flutningur til og úr økjunum er og tryggja, at økini ikki verða isoleraði hvørja fer verkfall er. Fólkini í hesum økjunum krevja at verða hoyrd og vird av landsins fakfeløgum og mynduleikum og ikki hildin sum gíslar hvørja fer ósemja er!! Vit krevja sama rætt og somu møguleikar sum rest- in av landinum, hvat viðvík- ur flutningi av fólki og farmi til og frá megin- økinum. Neyðugt verður at lóg- geva soleiðis, at ferjurnar ikki kunnu rakast av verk- falli, tí hetta er lívsæðr okk- ara til meginlandið.