týsdagur 18. oktober 2005síða 8

8 Nr. 198 - 18. oktober 2005 MARKNAÐARRÁK Seinastu dagarnar hava al- heims partabrævamarknað- ir verið undir hørðum trýsti. Sum vanligt er trýst- ið skapt í USA. Amerik- anski tjóðbankin (Fed) hev- ur nú síðani juni 2004 javnt og samt hækkað leiðandi rentuna úr 1,00% í 3,75%. Nú rentan er hækkað so mikið nógv og tá Fed sam- stundis metir at eitt nú húsaprísirnir í USA eru hækkaðir ov nógv, verður dúgliga gitt, um rentu- hækkingarnar fara at taka dik á seg ella ikki. Vandin fyri øktum rentuhækking- um kann tálma inntøkurnar hjá partafeløgunum; tískil eru partabrævakursirnir sum heild lækkaðir. Fríggjadagin vóru prís- vakstrartøl úr USA kunn- gjørd. Hesi gjørdust lægri enn væntað, tískil kann roknast við at partabrøvini fara at standa seg betur næstu vikurnar. Renturnar hækka Lánsbrævarenturnar hildu áfram at hækka í farnu viku. Danska 10-ára rentan hækkaði 0,10% til 3,24%. Tað eru gitingarnar um fleiri rentuhækkingar frá amerikanska tjóðbankan- um, sum eru høvuðsorsøk- in. Annars vera realkreditt- lánsbrøv í andgletti allan hendan mánaðin í sam- bandi við innloysingar- freistina 31. oktobur. Roknskapir úr USA góðir Næstu vikurnar fara rokn- skaparkunngerðirnar fyri 3. ársfjórðing at seta dám á partabrævamarknaðirnar. Fyribils hava nøkur amer- ikonsk virkir kunngjørt roknskap. Fyri hesi er myndin tann, at inn- tøkurnar eru 15,7% hægri enn fyri ári síðani. Sam- stundis eru inntøkurnar 0,6% hægri enn væntað. Heldur hendan gongdin fram eru útlit fyri, at rokn- skaparkunngerðirnar fara at stimbra partabrævagongd- ini í næstum. Tó mugu fleiri virkir kunngera áðrenn ein nøktandi mynd fæst av støðuni. Partabrøv undir trýsti Donsk 10-ára renta Vísital fyri norrøn partabrøv Gjaldoyru Íløgufeløg Kursur +/- % Kursur +/- % USD 618,17 0,5% Lánsbrøv í DKK 105,38 -0,3% JPY 5,42 0,3% Evru Lánsbrøv 174,72 -0,5% GBP 1.093,22 0,9% Norrøn Partabrøv 99,06 -1,9% NOK 95,50 1,2% Altjóða Vøkstur 66,93 0,6% Broytingar eru útroknaðar í mun til fyri viku síðan. Myndirnar vísa gongdina seinastu 3 mánaðirnar. 2,90% 3,10% 3,30% 17/07 17/08 17/09 940 980 1020 17/07 17/08 17/09 Vika 41, 2005 www.kaupthing.fo Krevja at Suðuroyggin verður tryggjað Samferðslubólkurin fyri Suðuroynna við Jacob Vestergaard á odda krevur at lands- stýrið tryggjar at Suð- uroyggin ikki aftur verður avskorðin frá umheiminum orsakað av arbeiðssteðgi SAMFERÐSLA Niels Uni Dam nielsuni@sosialurin.fo Í tíðindaskrivi fríggja- kvøldið átalar Samferðslu- bólkurin fyri Suðuroy harð- liga, at Suðuroyggin enn einaferð verður rakt av ósemjum á arbeiðsmarkn- aðinum. Tey krevja at polit- ikarar tryggja, at henda støða ikki kemur í aftur. Bólkurin sigur at tað harmar tey almikið, at hvørja ferð eitthvørt er galið á arbeiðsmarknaðin- um so skal Suðuroyggin sum tann einasta kenna svian av hesum. Politikarar fáa sítt í tíð- indaskrivinum, har sagt verður at politikarar ferð eftir ferð hava lovað, at hetta ikki hendir aftur: "Ferð aftaná ferð koma politikarar okkara út við somu søgu, at hettar ikki skal henda aftur, tað má tí verða eitt ófrávíkiligt krav, at henda støða nú einaferð verður loyst. Tað verður tí við spenningi vit Suðuroy- ingar nú fara at lurta eftir okkara politisku umboðum, um ætlanin enn einaferð er at halda okkum fyri turrasta spott við somu boðum, bert í nýggjari útgávu, ella um menn eru somikið at sær komnir í 2005, at henda ótolandi støða verður loyst endaliga." skrivar bólkurin, ið hevur fyrrverandi lands- stýrismannin Jacob Vester- gaard sum formann. Krevja fleiri túrar Í sama skrivi krevur bólkur- in at túratalið til og úr oynni verður økt við minst einum túri afturat um dagin. Bólkurin ásannar at fram- burður og trivnaður er treyt- aður av títtleikanum av ferð- um. Víst verður somuleiðis til leiðina millum Klaksvík og Leirvík, har eru sambært bólkinum 19 túrar dagliga. Teir vísa á at í sekstitalinum var ein túrur við Pride á hes- ari leið, hetta var sama tal sum úr Suðuroynni. Úr Suð- uroynni er talið økt til tveir túrar hesið nógvu árini: "Tað verður mangan ført fram, at orsøkin er vantandi peningur í samfelagnum. Í nevnda tíðarskeiðið eru út- reiðslurnar hjá samfelagn- um øktar við fleiri 100 tals milliónum uttan at møgu- leiki hevur verið at finna nakran pening til Suðuroy- arleiðina.Tað mátti verið gamaní at kunna funnið pening, nú skipið, vit hava bíða eftir í yvir eitt ár sam- bært upplýsingum verður heilar 30 mill. kr. bíligari." Skrivar bólkurin. Myndatekstur: Fortíð møtir framtíð uttan fyri Tvøroyri, Jóhanna røkir ferðasambandið til Suðuroyar meðan verkbann er, og Smyril, hann verður liggjandi við bryggju arbeiðssteðgurin er av Mynd:Fróði Mortensen Í áheitan á Løgmann Jóannes Eidesgaard um at steðga verkbanninum, sigur Miðflokkurin m.a. " Ásannandi, at annar sam- ráðingarparturin longu treytaleyst hevur tikið undir við uppskoti sem- ingsmanna, og at bakland landsstýrisins, t.e. sam- gongumeirilutin, sigur seg ynskja frið aftur á arbeiðsmarknaðinum, heitir Miðflokkurin á Løgmann um at vísa sam- felagsábyrgd og steðga verkbanninum." Miðflokkurin sigur har- umframt, at allir føroy- ingar harmast um van- lukkuligu støðuna, ið tjóðin er komin í av arbeiðsteðginum. Heitt verður á Løgmann um at, um neyðugt er, taka ábyrgarhavandi Lands- stýrismann av ræði, tí hann í hesum málið hevur víst stuttskygni: Miðflokkurin skrivar: "tí hvørki samfelagið sum heild, ella tey útjaðarar- økir, sum aftur hesaferð á serligan hátt merkja svið- an av arbeiðssteðginum, eiga at bera prísin fyri tí stuttskygni, sum eyð- kennir hesa avgerð fíggj- armálaráðharrans. Avgerðin liggur í hond- um samgongunnar, um- ráðandi er at taka hana, tí meðan tosað og skrivað verður, farast samfelags- virðir." Brævið er stílað Løgmanni, og dagfest fríggjadagin. nud Miðflokkurin biður Løgmann um at steðga verkbanninum