týsdagur 18. oktober 2005síða 9

Nr. 198 - 18. oktober 2005 9 Suðuroyggin hevur ein glæsiligan møguleika - Um suðuroyingar samstarva, hevur oyggin ein glæsiligan møguleika, men uttan samstarv verður neyv- an borið boð í bý, segði landsstýrismað- urin, Jógvan við Keldu á Krambatanga, tá ið hann heilsaði nýggja Smyrli vælkomnum SUÐUROYGGIN Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Jógvan við Keldu var við til móttøkuna, tá ið nýggi Smyril legði til bryggju á Tvøroyri. Landsstýrismað- urin slapp um Leirvíksfjørð við Brandal, koyrdi vestur í Vágar og haðani við tyrlu til Suðuroyar. Heimferðin var á sama hátt – við tyrlu, bili og báti um Leirvíksfjørð. Í røðu síni á Kramba- tanga vísti Jógvan við Keldu á, at tað júst var hið- ani av Tvøroyri, at fyrsta átakið varð framt við at skipa innanoyggjasigling. - Hetta kom eftir, at ein tingnevnd í áravís hevði sitið við málinum – uttan, at nakað var komið burtur úr. Bráddliga kemur Mort- ensens handil upp í leikin, og uttan nakað uttanumtos byggja teir fyrsta Smirilin, sum varð brúktur til bæði danmarkarsigling og skot- landssigling – og eisini í ávísum førum til verju av føroyskum sjóøki. Jógvan segði, at møgu- leikarnir eru ovurhonds nógvir við hesum nýggja og stásiliga fari, men legði dent á, at aðalendamálið er sambandið um Suðuroyar- fjørð. - Fyri 100 árum síðani gekk Suðuroyggin greitt á odda í mong ár og var ein glæsilig fyrimynd fyri hinar partarnar av Føroyum. Hann segði, at í 1930- árunum liðu Føroyar – eins og allur heimurin - búskap- arligt skipbrot, og hetta gjørdi eisini vart við seg í Suðuroynni. - Eftir krígslok og heima- stýrislógina, rendu Føroyar seg í eina sentraliseringar- trongd av almennum fyri- takssemi, sum allur útjað- arin síðani hevur kent svið- an av - og einamest Suðuroyggin. Jógvan við Keldu vísti á, at suðuroyingar vóru væl fyri útbúgvingarliga. Teir fóru í útlond at lesa, men av tí, at almenni sektorurin var sentraliseraður, komu hesi ikki aftur til Suðuroyar. - Í dag standa tit suðuroy- ingar fyri eini risa avbjóð- ing, sum ikki verður greidd uttan eitt dygt samstarv millum kommunur, vinnu- lív og fakfeløg. Hann segði, at við sínum royndum sum borgarstjóri í eini útjaðarakommunu í 16 ár, kundi hann siga, at roknast skal ikki við teirri stóru hjálpini uttanífrá. - Men um suðuroyingar samstarva, hevur oyggin ein glæsiligan møguleika. Uttan samstarv, verður neyvan borið boð í bý, segði landsstýrismaðurin. Sæunn í býráðið fyri Kára Sæunn Ólavsdóttir Han- sen hevur tikið sæti í Runavíkar býráði fyri Kára P. Højgaard, býráðs- lim. Hon situr frá 15. oktober og 14 dagar fram. Sæunn sat í undanfarnu setu og var næstformaður í fíggjarnevndini, næst- formaður í sosialu nevnd og stýrisformaður fyri Eysturoyar Røktar-og Ell- isheimi. Runavíkar býráð hevur í hesum valskeiði onga kvinnu sitandi, men nú Sæunn hevur tikið sæti fyri Kára, er ein kvinna millum tey 11, sum er talið av býráðslimur í Runavíkar býráði. Jógvan við Keldu, landsstýrismaður, hevur onga viðmerk- ing til, um møguleiki er fyri, at løgtingið við lóg fer at syrgja fyri, at strandfara- skipini verða undan- tikin arbeiðssteðg- inum SAMFERÐSLA Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Tað endurtekur seg ferð eftir ferð, tá ið verkfall, verkbann ella arbeiðs- steðgur er, at tær oyggjar, har fjørður er til "fast- landið", verða serliga hart raktar, tí strandfaraskipini verða løgd. Serliga galið er tað hjá teimum, sum skulu um Suðuroyarfjørð, tí henda farleið er long, og farvatnið er sum oftast ringt hesa ársins tíð. At løgtingið við lóg steðgar einum verkfalli ella verkbanni, er ikki so óvanligt, tá ið tað dregur út við at loysa ósemjur. Eingin viðmerking Seinastu dagarnar hava tíðindi gingið um, at løg- tingið møguliga fer at leggja seg út í arbeiðs- steðgin, soleiðis at løgdu strandfaraskipini, eitt nú Smyril um Suðuroyar- fjørð og Dúgvan um Leir- víksfjørð, kunnu fara í sigling aftur, men Jógvan við Keldu, landsstýris- maður, hevur onga við- merking til hesi tíðindi. - Nei, hatta havi eg onga viðmerking til. Tit mugu spyrja onkran ann- an! Jógvan við Keldu heldur fyri, at fjølmiðlarnir eru skjótir at ringja til hansara, tá ið tað er okkurt negativt, sum er á vási. Landsstýrismaðurin hevur tískil ongan hug yv- irhøvur at gera viðmerk- ingar til eina møguliga uppílegging, nú siglingin hjá strandfaraskipunum um eitt nú Suðuroyarfjørð og Leirvíksfjørð liggur í andaleypi - og fólk noyð- ast at ferðast um hesar firðir um øðrum bátum. Jógvan við Keldu: "Spyrjið onkran annan um tað" - Eingin viðmerking, sigur Jógvan við Keldu - Møguleikarnir við hesum nýggja og stásiliga fari eru ovurhondsstórir, men aðalmálið er Suðuroyggin, segði Jógvan við Keldu, landsstýrismaður á Krambatanga Mynd: Erik Christensen Bátar, sum hava siglt um Suðuroyarfjørð við fólki í vikuskiftin- um, nú Smyril liggur, hava tikið heilt upp í 400 krónur fyri einvegis túrin SIGLING Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Arbeiðssteðgurin kostar dýrt hjá teimum, sum noyð- ast um Suðuroyarfjørð, nú Smyril liggur. Sluppin, Jó- hanna, hevur gjørt onkran túrin, og tað hava bátarnir, Froyur og Silja Star, eisini. Aðrir bátar hava eisini siglt við fólki í vikuskiftinum. Sosialurin veit við vissu, at onkur glastrevjabátur av Tvøroyri hevur tikið heilt upp í 400 krónur fyri hvønn fyri einvegis túrin um fjørðin. Hinvegin hava aðrir kravt minni, og eitt nú Froyur hjá Bjarka Skúvadal í Vestmanna, sum sigldi tríggjar túrar í vikuskiftin- um, hevur tikið 200 krónur fyri hvønn vaksnan ferð- andi – og 100 krónur fyri børn. - Vit sigldu ein túr suður og norðuraftur leygardagin og tveir túrar sunnudagin. Froyur, sum er 14 metrar langur og 4,22 metrar breiður, kann hava 48 fólk við hvønn túrin. Samlaða talið av ferðandi hesar báð- ar dagarnar var eini 100, og tað er ov lítið til, at tað skal loysa seg at sigla fyri 200 og 100 krónur fyri hvønn ferðandi. Bjarki Skúvadal sigur, at hann hevði ikki samvitsku til at taka meira frá teimum ferðandi. - Vit væntaðu í staðin at fáa fullan bát, men tað fingu vit so ikki. Lutfals- liga lítil flutningur hevur verið suður, men norður- aftur hevur væl av fólki verið við. Hann sigur, at Froyur bara sunnudagin brúkti fyri einar 7.000 krónur í olju. - Vit royndu at gera sigl- ingina so lagaliga sum gjørligt við at sigla millum Gomlurætt og Hvalba. Hesir túrar taka umleið ein tíma og 10 minuttir. Spurdur, hvat hann held- ur um ein prís upp á 400 krónur um Suðuroyarfjørð, sigur Bjarki, at hetta ikki er ov nógv, um bátarnir, sum sigla, skulu fáa nakað burt- ur úr hesum. - Men hetta er meira, enn vit høvdu samvitsku til at taka, sigur Bjarki Skúvadal, sum ivast í, um Froyur fer at gera fleiri túrar um Suð- uroyarfjørð í hesum umfari. Dýrt at ferðast um Suðuroyarfjørð