týsdagur 25. oktober 2005síða 18

18 Nr. 203 - 25. oktober 2005 Tá Smyril leygardagin kom á Havnina, hugtók hann fólkini, sum tóku ímóti. Stásiliga skipið bergtók sanniliga tey, sum vitjaðu umborð NÝGGI SMYRIL Dagfinn Olsen Dagfinn@sosialurin.fo Nýggi Smyril kom á Havnina leygarmorgunin – eins og tá hann kom á Krambatanga á Tvøroyri, og suðuroyingar sluppu at vitja umborð, so hugtók stásiliga skipið í dag tey, sum komin vóru á bryggj- una í Havn og eisini sluppu at vitja umborð. Heðin Mortensen, bor- garstjóri í Havn, fegnaðist eisini, og í røðu síni ynksti hann skipinum vælkom- num og Strandferðsluni til- lukku við skipinum. – Somuleiðis ynskja vit í kommununi skipara og manning at vera hjartaliga vælkomin at bryggju í Havn. Eg má siga, at tað var ein ótrúliga vøkur og hugtakandi sjón at síggja Smyril koma inn um Glyv- ursnes og fram við Argja- landinum á síni jomfrúferð norður um Suðuroyarfjørð. Vit norðanfjørðs hava bíð- að í so leingi eftir at síggja nýggja flaggskip okkara í samferðsluflotanum. Vit hava hoyrt nógv føgur orð um skipið, men tess størri er gleðin, nú dagurin lok- sins er komin, segði Heðin Mortensen m.a. í røðu síni. – Heimstaðurin hjá Smyrli er á Tvøroyri, men vit í Havn gleðast eisini um skipið og vilja fagna tí. Og tað er ikki so løgið, tí teir undanfarnu Smyrlarnir hava sanniliga verið partur av gerandisdegi okkara í Havn. Hin »gamli«, sum nú verður tikin úr rutu, hevur sett sín dám á býarmyndina og virksemið her á havnar- lagnum í eina fjórðingsøld. Hann hevur trúliga stevnt inn og út um Molan í øllum veðri hvønn dag í vikuni øll hesi árini, segði Heðin Mortensen. – Fram til fyrru helvt av 1970-árunum var bryggjan her við Eystaruvág mið- depilin í siglingini innan- oyggja. Mangan var trong- ligt, tí tá komu at kalla øll til Havnar sjóvegis. Her komu og fóru ferðafólkini. Her lossaðu og lastaðu Heðin og havnarfólk fegna – Við hesum skarvslop- um inn í framtíðina á samferðsluøkinum er slóðað fyri mening og trivnaði runt oyggjar- nar. Í dag hátíðarhalda vit so stórstu íløgu nakrantíð á Oyggjaleið- unum hjá SL. Íløgan, sum skal tengja Suður- oynna nærri at megin- økinum. Íløgan, sum vónandi fera at javnseta Suðuroynna við oyggj- arnar norðanfjørðs NÝGGI SMYRIL Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Bjarni Djurholm helt dagin vera stóran fyri føroyingar sum heild og serstakliga fyri tey, sum javnan ferðast á Suðuroyarleiðini, nú nýggi Smyril umsíðir var komin til Havnar. Hann vísti á, at hetta nýggja og stásiliga skipið er eitt úrslit av drúgvum fyrireikingum og einum megnar arbeiði hjá fyrst og fremst Strand- faraskipum Landsins, men eisini politiskum myndug- leikum og privatum ráðgev- um. – Fyrstu fyrireikingarnar til hesa stóru verkætlan byrjaðu fyri sjey árum síð- ani, og ikki minni enn tríggir ymiskir landsstýris- menn og tveir ymiskir stjórar á Strandfaraskipum Landsins hava haft ábyrgd- ina av verkætlanini. Fyri- reikingarnar til hesa verk- ætlan byrjaðu longu í 1998, tá søkt varð um játtan til prosjektering á fíggjarlóg- ini fyri 1999. Hann segði, at ein ar- beiðsbólkur varð settur á Strandfaraskipum Landsins at greina hvørji krøv, nýggja suðuroyarskipið skuldi lúka, og lat hesin ar- beiðsbólkur eina frágreið- ing frá sær í september 1999. Verkætlanarbólkurin varð seinni víðkaður við umboðum úr Suðuroy eis- ini. Tilfarið frá verkætlanar- bólkinum gjørdist høvuðs- grundarlagið undir tí pro- sjektering, sum ráðgevandi verkfrøðingarfelagið Knud E. Hansen kom at standa fyri. – Eg kann í hesum sam- bandi nevna, at Knud E. Hansen eisini prosjekteraði gamla Smyril, sum nú eitur Smyril I. Eisini hevur henda fyritøka staðið fyri projektringini av donsku sjóverjuskipunum, sum sigla um okkara leiðir, og ikki er sørt, at skapið av sjóverjuskipunum sæst aft- ur í nýggja Smyrli, segði Bjarni Djurholm. Hann segði eisini, at verkætlanin varð í oktober 2001 bjóðað út millum 20 skipasmiðjur úr øllum heiminum. Tá avtornaði, hevði skipasmiðjusamtakið IZAR í Spania besta boðið, og farið varð í samráðingar við skipasmiðjuna við tí endamáli at gera ein sátt- mála um bygging. Til at snikka sáttmálan saman útvegaði SL og Vinnumálaráðið sær hjálp frá nøkrum av kønastu serfrøðingunum innan øk- ið, m. a. Maersk Broker og bæði altjóða og føroyskum advokatum. – Eg fekk sjálvur tann heiður at undirskriva sátt- málan við IZAR tíðliga á vári 2002. Og havi eg í byggitíðini tí havt høvi at fylgja byggingini og vitja I Z A R - s k i p a s m i ð j u n a nakrar ferðir. Hetta hevur verið stak áhugavert og hevur givið innlit í ta byggisamskifti, sum er neyðugt í slíkari stórverk- ætlan. – IZAR-skipasmiðjusam- takið kom tíverri í andróður mótvegis ES-myndugleik- unum um tað mundið, tá Smyril var farin av bakka- stokki. ES-myndugleikar- nir áløgdu skipasmiðju- samtakinum bót upp á fleiri milliardir fyri fjaldan stuð- ul og vandi gjørdist fyri, at skipasmiðjan í San Fernan- do, har Smyril varð bygdur, fór at vera afturlatin. Hetta hevði við sær ar- beiðssteðgir og verkføll sum gjørdu, at handanin av Smyrli kom í drag. Nógv samskifti var síðani millum SL og IZAR sum hepnaðist væl, og standa vit í dag við einum skipi, sum kann sigast at vera eitt verdugt flaggskip í flotanum hjá Strandfaraskipum Land- sins, og enntá til ein lægri kostnað, enn ásett í verk- lagslógini, segði hann. Bjarni Djurholm helt at gongdin í málinum farna árið vísir greitt, hvussu týdningarmikið tað er, at forarbeiðið í slíkum verk- ætlanum verður gjørt til lítar, ikki minst tá trupul- leikar stinga seg upp í byggitíðini. – Hóast summi í síni tíð hildu, at komið var nakað seint í gongd, so frøist eg um í dag, at SL og Vinnu- málaráðið nýttu neyðuga orku til fáa til vega sátt- mála, sum seinni vísti seg at hava avgerandi virði. – Eitt gott forarbeiði er tó einki vert, um ikki eftirlitið við verkætlanini verður gjørt til lítar, og tað haldi eg at Strandfaraskip Landsins hava klárað til UG, segði Bjarni Djurholm. – Eg fari at nýta hetta høvið at rósa teimum fólk- um á Strandfaraskipum Landsins, sum hava verið involverað í byggingini av nýggja Smyrli, herundir fyrireikingarbólki, byggi- eftirliti og ikki minst leiðsl- uni, sum hevur tikið eitt megnartak í sambandi við hesa verkætlan. – Nýggja skipið viðførur eitt skarvslop í tænastustigi á farleiðini. Skipið siglir skjótari, hevur størri ka- pasitet og komforturin er betri. Sum Landsstýrimað- ur í vinnumálum fegnist eg eisini um bøttu umstøður- nar hjá vinnuni á Suður- oyarleiðini, sum ikki hava haft ov góð kór seinastu árini. Eitt sum mær dámar so serstakliga væl við nýggja Suðuroyarskipinum er sniðið. Tað líkist einum ordiligum skipi, um man kann siga tað soleiðis. Tað er ikki so løgið, at fyritøk- an, sum teknaði skipið, Knud E. Hansen, hevur brúkt tekningarnar av nýggja Smyrli í kunningar- tilfari um fyritøkuna. Nýggi Smyril er eitt sera snøgt skip, segði Bjarni Djurholm. Stór menning á samferðsluøkinum Seinastu fimm árini eru samferðsluviðurskiftini og -møguleikarnir broyttir radikalt til tað betra. Nýggja Sandoyarferja er tikin í nýtslu, fast samband er til Vágarnar, í dag taka vit móti nýggjum Smyrli til Suðuroyar og um hálvt ár fast samband til Klaksvík- ar. Og um ikki so langan tíð verður klárt at taka polit- iska støðu til fasta sam- bandið til Sandoyar um- framt, at vit um eitt ár ella so fara at leingja flogvøllin í Vágum. – Við hesi gongd nærkast vit degnum, har nærum allir føroyingar kunnu flyta seg millum bygdir, tá teir vilja eftir egnum ynski. Fyri bert tíggju árum síðani hevði hetta verið at rokna sum ørvitistos. _ Við hesum skarvslop- um inn í framtíðina á sam- ferðsluøkinum er slóðað fyri mening og trivnaði runt oyggjarnar. Í dag hátíðar- halda vit so stórstu íløgu nakrantíð á Oyggjaleiðun- um hjá SL. Íløgan, sum skal tengja Suðuroynna nærri at meginøkinum. Íløgan, sum vónandi fera at javnseta Suðuroynna við oyggjarnar norðanfjørðs. Við vón um, at hetta fer at hepnast fari eg at ynskja okkum øllum tillukku við skipinum blíðan byr fram- yvir, segði Bjarni Djur- holm. Heðin Mortensen vísti á, at Smyrlarnir seinastu góðu 100 árini hava verið fastur partur av býarmyndini í Havn Eitt skarvslop inn í framtíðina Av molanum í Havn var fýrverk skotið til heiðurs fyri nýggja Suðuroyarskipinum Bjarni Djurholm hugleiddi um framtíðar samferðslu- møguleikarnar