mikudagur 26. oktober 2005síða 20

20 Nr. 204 - 26. oktober 2005 Fimm ferðir so nógvur upsi fer nú beinleiðis av landinum Samlaðu nøgdirnar av ráfiski, sum bein- leiðis eru landaðar uttanlands higartil í ár, eru longu nú tví- falt so stórar sum alt árið í fjør FISKIVINNA Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Í Vinnuhúsinum hava tey hugt at hagtølum, sum Fiskiveiðieftirlitið ger yvir beinleiðis landingar hjá føroyskum ísfiskaskipum uttanlands. Samlaðu nøgdirnar í ár eru rættiliga nógv øktar. Hagtølini vísa nevniliga, at tvífalt so nógvur fiskur er farin beinleiðis av land- inum higartil í ár sum alt árið í fjør. Serliga upsi Vøksturin í beinleiðis út- flutningi av upsa er størstur, og her er talan um ikki minni enn eina fimmfald- ing í útflutningstølunum. Sambært hagtølunum eru útflutningstølini higartil í ár hesi (Tølini í klumbrum eru samlaðu tølini fyri 2004. Í báðum førum eru tølini avrundað): Toskur 1.282 tons (343), hýsa 807 tons (318) og upsi 4.953 (971). Aftrat hesum kemur "annað". Talið higartil í ár er 3.167 tons (3.410). Eisini toskur Tilsamans eru 10.209 tons av ráfiski flutt beinleiðis av landinum higartil í ár ímóti 5.043 tonsum alt árið í fjør. Tølini vísa, at beinleiðis landingarnar av upsa uttan- lands eru sum nevnt fimm- faldaðar, og somuleiðis eru nøgdirnar av toski nógv øktar; úr 343 tonsum í 2004 upp í 1.282 tons higartil í ár. Sambært hagtølunum hjá Fiskiveiðieftirlitinum eru sløk 5.000 tons av upsa landað beinleiðis uttanlands higartil í ár. Tað er heili fimm ferðir so nógv, sum alt árið í fjør Mynd: Vilmund Jacobsen - Ein og hvør fiska- keypari noyðist hvørja ferð, ein søla er, at sannføra selj- aran um, at tað loys- ir seg at koma við fiskinum, sigur Andreas F. Hansen, virkisleiðari á Sand- oy Seafood og for- maður í Føroya Rá- fiskakeyparafelag FISKIVINNA Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Tá ið skipini, Nornagestur og Kolumbus, sum vóru heimahoyrandi í Sand- oynni, vórðu seld til Vest- mannar fyrr í heyst, tók ivi seg upp um, hvørt virkini hjá Sandoy Sea- food nú fóru at noyðast at vera fiskin hjá hesum báðum skipum fyri uttran. Men tað hevur ikki víst seg og orðini hjá virkis- leiðaranum á Sandoy Sea- food, Andreasi F. Hansen eftir eigaraskiftið, hava veruliga staðið sína roynd. Andreas helt fyri, at eingin fær nakað fyri einki, og hugsandi er tí ikki, at Nornagestur og Kolumbus hava landað á Sandi seinastu árini bara tí, at sandoyingar áttu skipini. - Úrslitini vísa, at tað hevur loyst seg hjá skip- unum at landa veiðina til Sandoy Seafood, segði hann. Gott samstarv Síðan eigaraskiftið, hava Nornagestur og Kolum- bus lagt veiðina upp í Sandoynni, og hetta fegn- ast stjórin saman við sandoyingum um. - Jú, vit hava gott sam- starv við nýggju eigarar- nar, eins og vit høvdu við teir gomlu. At fáa fatur á fiski í tíðum sum hesum, er altíð ein spurningur um prís, tí stór kapping er um rávøruna. Tað er ikki so- leiðis, at skipini bara landa í Sandoynni – og so tosa vit um prísin aftaná. Soleiðis gongur tað ikki fyri seg, sigur hann. At sannføra Andreas F. Hansen vísir á, at ein og hvør fiskakeyp- ari noyðist hvørja ferð, ein søla er, at sannføra seljaran um, at tað loysir seg at koma við fiskinum. Spurdur, um hann vænt- ar, at skipini í framtíðini verða líka so dyggir stuðl- ar undir ráfiskatilgongd- ini hjá virkjunum í Sand- oynni sum higartil, sigur hann: - Soleingi, vit eru kapp- ingarførir í prísi og tæn- astu, dugi eg ikki at síggja, hví góða samstarv- ið, vit hava við nýggju eigararar, ikki skal halda fram, sigur Andreas F. Hansen, virkisleiðari á Sandoy Seafood. Nornagestur og Kolumbus landa til Sandoy Seafood - Hóast russisku skip- ini ikki keypa upsa við føroyskan bryggjukant longur, síggja vit, at nógvur upsi fer at landinum kortini, sigur Árni Dam, russiskur um- boðsmaður í Føroy- um FISKIVINNA Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Hvat er skilagott – og hvat er ikki? Hetta er ein góður spurn- ingur. Er tað skilagott, at før- oysk ísfiskaskip skulu noyðast at sigla longu leið- ina niður til Danmarkar við upsa, tá ið tey í staðin kundu landað fiskin til russisk skip við føroyskan bryggjukant? Hagtølini vísa, at hóast eingi russisk skip nú keypa smáan upsa í Føroyum, eru beinleiðis upsalandingar- nar í útlandinum nógv størri enn nakrantíð. Tær eru nevniliga meira enn fimmfaldaðar í ár! Árni Dam, russiskur um- boðsmaður í Føroyum, heldur tað vera undarligt, nú oljan er so dýr – og skip missa eini fimm samdøgur, tá ið tey sigla niður til Dan- markar, at myndugleikarnir í Føroyum ikki líka so væl kunnu loyva russiskum skipum at keypa fiskin í Føroyum. - Eg skilji væl, at lands- stýrismaðurin hugsar um arbeiðarafeløgini – og tað, at fiskurin verður virkaður í Føroyum, men tað, sum vit síggja, er, at hóast eingi russisk skip longur keypa upsa í Føroyum, fara stórar nøgdir av landinum kortini – ja, nógv størri enn nakrantíð áður. Tá ið russisk skip byrj- aðu at keypa upsa í Føroy- um í vár, var upsaprísurin í botni. Skip lógu á Vági, Runa- vík, Vestmanna og í Sør- vági og samlaðu nøgdirnar, tey keyptu fyri líkinda prís – og munandi betri prís, enn føroysku fiskavirkini kundu bjóða, vóru eini 2000 tons. Hesi 2000 tonsini eru ikki íroknaði tey út við 5000 tonsini av upsa, sum føroysk ísfiskaskip hava siglt beinleiðis á marknaðin við í ár. Árni Dam spyr, hvar logikkurin er í hesum. Hann heldur, at sum sam- felag áttu vit at hugsað um, at skipini kunnu spara olju og tíð. - Vit fáa hvørja viku fyri- spurningar frá feløgum, sum vilja keypa upsa til Ruslands, men landsstýris- maðurin vil ikki loyva skip- um at keypa um føroyskan bryggjukant. Árni Dam sigur seg onga løtu ivast í, at russar, sum vilja keypa bílig fiskasløg frá føroyingum, høvdu viljað givið líka góðan prís fyri fiskin, sum føroysk ísfiskaskip fáa við bein- leiðis landingum á út- lendska marknaðinum. Føroyski ísfiskaflotin: Hevði spart olju og tíð, um russar sluppu at keypa Árni Dam, russiskur umboðsmaður í Føroyum Mynd: Vilmund Jacobsen