leygardagur 28. oktober 2000síða 4

Sáttmálin vi› danir skal bí›a, inntil føroyingar hava tiki› avger› um, hvørt Føroyar skulu vera ein sjálvstø›ug tjó› ella ikki. Ger ein meiriluti av, at Føroyar skulu ver›a sjálvstø›ug tjó›, skal ein n‡ggjur sáttmáli gerast vi› danir, sum eftirlíkar tí føroyska ynskinum SAMRÁ‹INGAR Magnus Dam og John Johannesen Keypmannahavn Stjórnin og landsst‡ri› kunnu ikki koma ásamt um at skipa Føroyar sum full- veldi. Samrá›ingarnar seinastu sjey mána›irnar eru slitna›ar, og landsst‡ri› fer nú at royna at venda ra›fylgjuni vi›. Sáttmála- samrá›ingarnar eru útsettar, til føroyingar hava tiki› stø›u til sína egnu framtí›arstø›u á einari fólkaatkvø›u. Máli› hjá landsst‡rinum er kortini ta› sama. Føroyar skulu hava fullveldi, men hetta má bí›a eitt sindur. Fyrst skal fólki› spyrjast, og vil fólki› hava, at sam- rá›ingarnar um fullveldis- ríki› Føroyar halda fram, so fer landsst‡ri› ni›ur aft- ur at samrá›ast vi› donsku stjórnina. Venda sær ST Eftir at samrá›ingarfundur- in vi› stjórnina slitna›i hóskvøldi›, bo›a›i lands- st‡ri› frá, at ST í næstum fer at fáa eitt skriv frá landsst‡rinum. Í skrivinum fer landsst‡ri› at gera vart vi›, hvørja stø›u landsst‡r- i› metir Føroyar vera í í al- tjó›arættarligum høpi. Landsst‡ri› fer at gera vart vi›, at ta› einans er Føroya fólk, sum hevur rætt til at avgera sína egnu lagnu sambært fólkarættinum, og at landsst‡ri› stendur fast vi› ætlanini um, at Føroyar skulu ver›a ein sjálvstø›ug tjó›. Landsst‡ri› skrivar í yvirl‡singini, sum er or›a› bæ›i á donskum og ensk- um, at ein fólkaatkvø›a fer at ver›a í Føroyum næsta ár. Føroyska fólki› skal spyrjast, um ta› vil hava Føroyar at gerast ein sjálv- stø›ug tjó›. Tekur meirilutin av føroyingum undir vi›, at Føroyar skulu ver›a ein sjálvstø›ug tjó›, so fer landsst‡ri› ni›ur aftur til Danmarkar at samrá›ast. Hesin fólkaviljin skal tá fremjast í verki í samrá›- ingum vi› donsku stjórnina. Eingin veit enn, júst hvat landsst‡ri› fer at spyrja fólki› um á einari fólkaatkvø›u. Ver›ur ta› ein grei›ur spurningur um loysing frá Danmark, ella ver›ur ta› ein meira mild or›ing, i› einans hevur til endamáls at fáa grei›u á, um ta› í Føroyum b‡r ein vilji til einafer› í framtí›ini at skipa Føroyar sum eitt fullveldisríki. Fyrireikingarnar halda fram Høgni Hoydal bo›a›i á tí›indafundinum hjá lands- st‡rinum hóskvøldi› frá, at landsst‡ri› fer at halda fram vi› fyrireikingunum, sum eru farnar í gongd. Landsst‡ri› hevur fram- vegis ætlanir um at gera ein skiftisgrunn, sum skal minka um búskaparligu av- lei›ingarnar av, at Føroyar gerast fullveldi. Landsst‡r- i› fer eisini framvegis at ar- bei›a fram ímóti at rinda útbúgvingarstu›ulin hjá føroyskum lesandi í Dan- mark. Vi› ø›rum or›um heldur fullveldistilgongdin fram eins og hon hevur gjørt hig- artil, men føroyingar fáa eftir øllum at døma ikki eitt sáttmálauppskot at taka stø›u til á einari fólkaat- kvø›u. Sáttmalin vi› Dan- mark ver›ur ikki gjørdur, fyrr enn fólki› í Føroyum hevur givi› landsst‡rinum grønt ljós til yvirhøvur at fara til Danmarkar at sam- rá›ast um ein n‡ggjan sátt- mála. Ta› var spurningurin um, hvørt Føroyar eru ein tjó› ella ikki, sum fekk landsst‡ri › til at fara frá samrá›ingarbor›inu m í forsætisrá›num hóskvøldi›. Landsst‡ri› vildi vera vi›, at føroyska tjó›in sum eitt hugtak er horvin í hugaheiminum hjá dønum SAMRÁ‹INGAR Magnus Dam og John Johannesen Keypmannahavn Danir ristu undrandi vi› høvdinum, tá landsst‡ri› gjørdi ta› til eitt a›almál í samrá›ingunum at fáa stjórnina at gó›taka, at Før- oyar eru ein tjó› ella eitt fólk. Hetta er ikki ein spurningur, sum hevur ver- i› uppi og vent í samrá›- ingunum higartil, og ta› hevur einki vi› sjálvar sam- rá›ingarnar um fullveldi at gera, vildu danir vera vi›. Men hjá landsst‡rinum hev›i júst hesin spurning- urin ein so stóran prinsipi- ellan t‡dning, at landsst‡ri› s‡tti fyri at halda fram vi› samrá›ingunum, fyrr enn stjórnin greitt hev›i givi› til kennar, at hon gó›kennir Føroyar sum eina tjó› ella fólk. Semja er um í Føroyum, at Føroyar eru ein tjó›, og hetta stendur eisini í før- oysku útgávuni av heima- st‡rislógini. Í donsku út- gávuni stendur hinvegin, at Føroyar eru »et folkesam- fund«, og or›i› tjó› er ongasta›ni at síggja í donsku útgávuni. Or›abøkur á bor › i › Sjálvt or›abøkurnar vóru á bor›inum í forsætisrá›num í gjár, og ta› bleiv ongantí› talan um nakrar veruligar samrá›ingar, tí landsst‡ri› helt fast um kravi› um at ver›a gó›kendir av dønum. Landsst‡ri› vísti á, at ta› ikki er nóg miki›, at danir siga, at føroyingar sjálvir sleppa at avgera sína egnu lagnu. Hetta er ein rættur, sum Føroyar av sær sjálv- um hava, av tí at vit eru ein tjó›, seg›i landsst‡ri›. Ta › er ikki ney›ugt hjá Føroy- um at fáa eina gó›kenning frá dønum til at skipa Før- oyar sum fullveldi. Eitt fólk og ein tjó› hevur hendan rættin av sær sjálvum, og hann er ikki treyta›ur av einari danskari gó›kenn- ing. Fólkarættur móti tjó›arrætti Me›an landsst‡ri› helt seg til ta›, sum á lógmáli eitur fólkarættur, so helt stjórnin seg hinvegin til ta›, sum eitur tjó›arrættur. Me›an fólkarætturin skipar vi›ur- skiftini millum tjó›ir, so skipar tjó›arrætturin vi›ur- skiftini innanh‡sis í einari tjó›. Av tí at Føroyar eru í danska ríkisfelagsskapin- um og skipar síni vi›ur- skifti sambært heimast‡ris- lógini, ber ikki til at fara yvir í fólkarættin, vísti stjórnin á á fundinum. Danmark kann ikki fara út alment og gó›taka Før- oyar sum eina tjó›, fyrr enn Føroyar hava fingi› full- veldi og eru ein suverenur statur. Ta› er eingin ivi um, at danir og føroyingum løgdu hvør sítt í sjálvt hugtaki› tjó› ella fólk. Me›an lands- st‡ri› sta›festi, at Føroyar uppfylla treytirnar hjá ST fyri at vera ein tjó›, so sta›- festi stjórnin, at Føroyar sum er ikki eru eitt »fólka- rættarligt subjekt«. I huga- heiminum hjá stjórnini er eitt »fólkarættarligt sub- jekt« ta› sama sum ein suv- erenur statur, og stjórnin kann ikki gó›kenna Føroy- ar sum ein suverenan stat, fyrr enn Føroyar hava fingi› fullveldi. Landsst‡ri› vildi hinveg- in vera vi›, at eitt »fólka- rættarligt subjekt« er ta› sama sum ein tjó›, og ta› eru vit, og ta› hava vit altí› veri› í fólkarættarligum høpi. Poul Nyrup Rasmussen vildi ikki geva til kennar, at Føroyar eru ein tjó›, og spurningurin er tí, um Før- oyar eru horvnar sum hug- taki› tjó› í hugaheiminum hjá stjórnini. Ella um vit ongantí› hava havt júst hesa etikettina frá danskar sí›u. Fyri landsst‡ri› hevur ta› t‡dning, at grei›a fæst á hesum spurninginum, og ta› er ósannlíkt, at ta› yvir- høvur ver›a samrá›ingar aftur, fyrr enn stjórnin hev- ur bo›a› frá, at hon vir›ir Føroyar sum eina tjó›. Landsst‡ri› fer nú fyri ST at gera greitt, at Føroyar eru ein tjó›, og spurning- urin er so, um ST fer inn og avgrei›ir hendan strí›s- spurningin einafer› »med alla«. Tjó›in i› hvarv Tey koma heimaftur sum av torvhei›um vi› eini fullveldisætl- an, sum er í smildri. Nú er stundin komin, at spyrja føroyska fólki› Ra›fylgjan vend vi › Nr. 208 - 28. oktober 2000 7 6 Nr. 208 - 28. oktober 2000 Hotellið við útsýninum RÆSTKJØTAVEITSLA RÆSTKJØTAVEITSLA Borðbílegging á tel. 317500 Altíð vælkomin á "Tøkun lætt" og "Fimmbogi Lisberg & vinmenn" luttaka og eisini verður felagssangur undir borðhaldinum Kostnaður fyri tiltakið kr. 250,- Til Matna Ræst Kjøt og Súpan Sosialurin - 311820 Leygarkvøldið 4. nov. kl. 19.30 v i ð f ør o y s k u m o g e n s k u m da nsi v i ð f ør o y s k u m o g e n s k u m da nsi N—gv g—Ý tilboÝ fr‡ Klement Petersen Sosialurin - 311820 VESTFROST frystisk‡p NFS 310 B: 59,5 H: 185 Vanl. prísur 9.515,- TILBOÜS- PRêSUR 4.995,- Eggja- k—kari úr 129,- Epla- fl’sari úr 234,- Eplaskivu- bakari úr 346,- Hvirla úr 629,- K¿ks- vekt úr 69,- Sitr—n- pressa úr 105,- El-kj¿t- maskina úr 598,- El- ketil úr 269,- Kaffi- maskina úr 168,- WHIRLPOOL k¿li-/ frystisk‡p ART 507 B: 49,6 H: 122,6 Vanl. prísur 4.640,- TILBOÜS- PRêSUR 2.995,- M.a. hesi tilboÝ: GORENJE komfàrur K700-23 Vanl. prísur 4.600,- TILBOÜS- PRêSUR 3.195,- ELIN mikroovnur Vanl. prísur 1.745,- TILBOÜS- PRêSUR 995,- ARDO turki- trumla Vanl. prísur 3.300,- TILBOÜS- PRêSUR 2.295,- ARDO uppvaski- maskina OM6000 Vanl. prísur 5.600,- TILBOÜS- PRêSUR 3.995,- Fritura úr 1.050,- EVA termo- kanna úr 371,- Grill úr 487,- F—tbaÝ úr 399,- H‡rturkari úr 129,- Krullujarn úr 59,- Baki- maskina Fyrr 1.600,- NÚ úr 799,- Høgaból • 600 Saltangará • Tel. 44 75 60 • Fax 44 84 60 INDESIT k¿lisk‡p RG142EU Vanl. prísur 2.960,- TILBOÜS- PRêSUR 1.995,- AvmarkaÝ n¿gd! Myndir eru bert vegleiÝandi. Allar aðrar hvítvørur sum ikki eru uppá tilboð ÷10%