leygardagur 28. oktober 2000síða 13

Nr. 208 - 28. oktober 2000 25 gult cyan magenta svart 24 Sosialurin Nr. 208 - 28. oktober 2000 Akademikari úr skugganum Málkøn fólk hava ofta havt á munni, at teldutøknin av- skeplar máli›. Tey meyla, tjatta, logga av, seyva og delita. Máli› skapar eina gjógv millum ung og gom- ul, føroyskt og fremmant, ver›ur sagt. Eisini sámar kenna til henda trupul- leika. Fyrsta dagin ver›a sámiskir stavir tøkir, tá umræ›ur forrit frá Micro- soft. Sámisku stavirnir fara fyrstu fer› at bleiktra á skíggjanum, tá Sámatingi› flytir í n‡ggj høli í Kara- sjok har nor›uri í Noregi. Sámatingi› hevur leingi ar- beitt mi›víst vi› at tryggja sámiskum stavum innivist í telduskráum. Kann henda, at hetta kann ver›a vi› at tryggja eitt hótt mál. Eli Skogerbø á lærda háskúlanum í Oslo hevur sta›i› fyri kanningini, sum nevnist "Samiske medier — innhold, bruk og ram- mevilkår", har sagt ver›ur, at bert helmingurin av sámiska fólkinum skilir sámiska máli›. Sámar eru upprunafólk, sum í Noregi ætlandi fevna um 30.000 til 50.000 fólk. Sámiskt er b‡tt sundir í fleiri mál. Í Noregi ver›a n‡tt nor›ur- sámiskt, lulesámiskt, su›- ursámiskt og eystursám- iskt, ella skoltesámiskt mál. Nor›ursámiskt mál ver›- ur n‡tt í sámisku blø›u- num eins og í Sámaútvarp- inum, sum er skipa› undir NRK. Nor›ursámiskt ver›- ur eisini n‡tt í umsitingini og sum mó›irmál hjá fleiri, i› búgva í innaru Finnmørkini og í pørtum av Troms. Í kanningini hjá Eli Skogerbø ver›ur sta›fest, at ta› er einans í Karasjok (82 %) og í Kaut- ekeino (90%) at tey, sum har búgva, tala sámiskt mál heima. Sjálvt í hesum mest sámisku kommunum, eru ta› einans . Microsoft á sámiskum Tá teir bá›ir rithøvund- arnir, Nathaniel Wice og Steven Daly, góvu út bókina "alt.culture", fóru teir at n‡ta alnótina til tess at gera vart vi› bókina. Sølufremjandi sí›una løgdu teir ikki ni›ur, men hava stø›ugt økt um hana. Í dag kann heimasí›a teirra www.altculture.com metast sum ein alfrø›i, i› umrø›ur allar hugs- andi partar av dagsins fólksligu mentan, eins og talgildar mi›lar fyrr og nú. Vi› her›ing á beint nú. Til ber at leita fram eftir fummum, ella eftir bókstavara›num. Har- umframt er eisini ein "sjálvst‡rari" á sí›unu, sum ávísar tí›ir kann seta teg inn í úrvald vi›- urskifti á heimsins sam- ansetta mentunarpalli. Máli› er enskt, og leita vit eftir Faroese, finna vit einki. Men leita vit eftir Danish, so finna vit eina áhuga- verda grein um Barbie- dukkur og Barbie-ment- anina vi› fleiri tilvís- ingum. Leita vit eftir William Heinsen, finna vit einki, men ver›a førd innar í tykisheimin hjá William Burroughs, cyberpunk og the Anar- chists’ Cookbook. Og ikki um at tala, um vit leita eftir rokkbólkinum U2, ella hava hug at kanna mentunarlig tón- leikarák, sum eitt nú grunge. Tá er hópurin av tilfari. Washington Post gev- ur heimasí›ini sko›s- máli› "an exhaustive ecyclopedia of the cult- ural edge", me›an blø›- ini G.Q., Wired og Q n‡ta hesi or› um n‡ggju mentunarligu nettænast- una: "Sharp", "defini- tive" og "unpatroni- zing". Av sonnum ein mentunarlig sam- tí›arkumpass í tiltakandi tykisheimi okkara. Alnetsmentan Akademisk Forlag gav í gjár út danska bók um bosnisku flóttarnar úr Eysturslavonia. Stórsti partur av hesum flóttum eru teir, sum búgva í Føroyum. Danska bókin nevnist "Ikke kun om søndagen" og rithøvundur er 36 ára gamli Carsten Lunding, cand.polit. og fyrrver- andi rá›harraskrivari. Lovandi lívslei›ina á teim bona›u gólvunum í fíggjar- og undirvísing- armálará›num hevur Carsten lagt afturum seg og fæst í dag vi› at mat- gera. Í sta›in fyri at vera vælløntur ghostwriter fyri rá›harran, hevur Carsten kent ta› ney ›- ugt at stíga úr skugga- tilveruni á Slotsholmen. Hann er farin at skriva um tey "stóru menniskju í sivilsamfelagnum", sum hann sigur. Torført er at kn‡ta samband millum høgt lærdar akademikarar á Slotsholmen og so van- lig menniskju, sum eg havi møtt eftir sonevnda Leif Bork Hansen-mál- i›. Hetta eru stór, stór menniskju, sum hava so nógv at geva — men vit taka tey ikki í álvara", sigur hann yvir damp- andi gr‡tunum. Í bókini grei›ir Car- sten Lunding frá um rættarmáli› móti danska prestinum, sum kemur fyri í Eystara Landsrætti 30. oktober, og um serb- isku flóttafólkini, sum sóktu fri›skjól, tá tey komu á prestagar›in hjá honum í Lyngby á heysti 1998. Gongdin ver›ur l‡st fram til í dag, nú flestu av teim 29 flóttafólku- num eru komin til Før- oya, me›an nøkur teirra fóru til Svøríki og Span- ia. Umframt stakmáli› um prestin í Lyngby vi›ger› bókin hugtaki› sivilt ól‡dni og fólka- ræ›i í dagsins samfelag. Brátt Tróndur fær Patursson svar uppá, um ætla›a verkætlan hansara í Kastrup gerst veruleiki, men hæddarræ›sla for›ar ætlanunum Dagfinn Olsen Listama›urin og ævint‡r- arin Tróndur Patursson er kendur úti í heimi. Hevur m.a. n‡liga s‡nt fram í París. Tróndur hevur veri› virkin uttanfyri landoddar- nar og leingi hevur veri› arbeitt vi› einum verki, i› eftir ætlan skal pr‡›a um í Kastrup í Danmark. Trónd- ur situr spentur vi› tele- fonina í hesum tímum, tí avger›in hesum vi›víkj- andi kann falla hvørja løtu. Flogvøllur og hæddarræ›sla Tó er greitt, at talan ver›ur ikki um ta› so kenda speg- ilsrúmi›, kosmiska rúmi›, ella naka›, i› minnir um ta›. Hetta lá annars eisini í ætlanunum. Listará›i›, i› tekur av- ger›irnar, hevur tó mett, at hetta er ikki skilagott. Meting teirra er, at ikki er rá›iligt at hava slíkt rúm á einum flogvølli, har fólk eru ávegis í flogfør og í luftina. Orsøkin er sambært list- ará›num, at fólk kunnu fáa hæddarræ›slu av rúminum og hetta ver›ur ikki mett rá›iligt á einum flogvølli. - Men so er ta› fugla- kompositiónin, i› tykist hava møguleikar, sigur ein spentur Tróndur Patursson. Biskuppur mótmælti Tróndur hevur eisini leingi arbeitt vi› eini ætlan, har hann skal gera glaslist til eina kirkju í Newcastle. Her eru tó trupullreikar og ógreitt er, hvussu ver›ur. Listará›i› á sta›num hev›i tiki› játtandi avger› og fígging var fingin til vega. Men so mótmæltu biskuppur og prestar, tí hildi› var›, at ætlanirnar samsvara›u ikki vi› søg- una og ta›, i› pr‡ddi kirkj- una frammmanundan.Ávís myndevni pr‡›a kirkjuna og Tróndur hevur eisini myndevni úr bíbilsøguni. Men hóast abstarkkt list er í kirkjni, so ynsktu mót- mælararnir ikki meira av hesum og vildu tryggja seg. Ta› stendur í botni, men Tróndur umhugsar at gera broytingaruppskot, men spurningurin er um ta› loysir seg og hvussu langt ein skal ganga á ney›semj- uvegnum, heldur Tróndur, sum eisini minnir á, at ofta er nógv spæl aftanfyri leiktjøldini í slíkum ætla- num. Møguliga ver›ur komi› til eitt úrslit til jóla vi›víkjandi ætlanunum í Newcastle, men stø›a ver›ur tikin um ætlanirnar í Kastrup í hesum tímum og í Kirkjubø bí›ar Trónd- ur spentur vi› telefonina. Tróndur bí›ar spentur Kosmiska rúmi› hjá Tróndi hevur valla møguleika at pr‡›a farstø›ina í Kastrup Lufthavn, tí fer›afólk er í vanda fyri at fáa hæddarræ›slu, men fuglakompositiónin hevur ein møguleika Mynd: Jens Kristian Vang Frá 1000 ára haldinum Leygardagin 28. oktober kl. 19.00 ver›ur kirkju- konsert (sálmar) í Skála Kirkju. Sunnudagin 29. oktober kl. 16.00 ver›ur kirkju- konsert (sálmar) í Glyvra Kirkju. Sunnudagin 29. oktober kl. 19.30 ver›ur kirkju- konsert (sálmar) í Elduvíkar Kirkju. Sangur: Petra Iversen Piano: Stamen Stantchev Kontrabass: Edvard Nyholm Debess FØROYAR KRISTNAR Í 1000 ÁR Postboks 1121 · tlf.+298 321132 +298 321761 · FO-110 Tórshavn High School og Au-pair STS High School kl. 19.30. STS Au-pair kl. 20.30. STS High School og Au-pair Føroya umboð tel. 318805 Sosialurin - 311820 Upplýsandi fundur um High School og Au-pair uppihald í útlandinum verður á Landsbókasavninum 31. okt. Foreldur og systkin kunnu vera við. Hjálpargrunnurin fyri óarbei›sførar fiskimenn Umsóknarblø› til grunnin fáast vi› at skriva til: Postboks 2114, FO-165 Argir, ella at ringja á tlf. 316089 (svarar eftir arbei›stí›) ella leggja bo› á telefonsvararanum. Umsóknir til hjálpargrunnin mugu vera grunninum í hendi í seinasta lagi hósdagin 7.desember 2000. Hjálpargrunnurin Maskinmeistari søkist til Elfelagi› SEV Starvi›: Talan er um eitt starv sum vaktgangandi maskin- meistari á Fossáverkinum í Vestmanna. Undir Fossáverki› hoyra eisini Heygaverki›,M‡ruverki › og Ei›isverki›. Hesi verk ver›a st‡rd frá Fossá- verkinum. Harumframt st‡rir vakthavandi á Fossáverkinum b‡ti› av framlei›sluni millum el- verkini, herundir eisini Sundsverki› og Strond (lastfordeiling). Eisini ver›a linjurnar og koblingsstø›irnar st‡rdar ha›ani (koblingslei›sla). Útbúgving: Til starvi› krevst full maskinmeistaraútbúgving ella onnur útbúgving, sum gevur í minsta lagi tilsvarandi maskin- og elektrotekniskan kunn- leika. Lønin: Starvi› er lønt sambært VI. lønarflokk eftir sátt- mála millum SEV og Maskinmeistarafelagi›. Nærri uppl‡singar: Nærri uppl‡singar um starvi› kunnu fáast vi› at venda sær til SEV í Tórshavn (Bjarki Hermansen ella John P. Danielsen) ella til SEV í Vestmanna (Pól Joensen). Umsóknir: Umsóknir skulu saman vi› avriti av prógvum og møguligum ummælum sendast til Elfelagi› SEV, Box 319, FO-110 Tórshavn, og skulu vera SEV í hendi í seinasta lagi tann 3.november 2000. Elfelagi› Barnsbur›ar- avloysari søkist Søkt ver›ur eftir avloysara fyri dagrøktarmammu vegna barnsbur›arfarloyvi. Nærri uppl‡singar starvinum vi›víkjandi fáast frá Dagrøktarskipanini á tlf.44 85 94. Skrivlig umsókn skal vera Dagrøktini í hendi í seinasta lagi 10.nov.2000. Dagrøktarskipanin í Runavíkar kommunu Hei›avegur 600 Saltangará