mánadagur 28. november 2005síða 11

Nr. 228 - 28. november 2005 11 Jan Christiansen býráðslimur Løgtingið vil geva ein skatta­ lætta komandi ár, men á býráðsfundinum hóskvøldið tók meirilutin hendan skatta­ lættan frá borgarunum í Tórs­havnar kommunu. Til viðgerðar var fíggjarætlanin fyri Tórshavnar Kommunu fyri 2006, og sjálvt um komm­ unan ongantíð fyrr hev­ur verið so væl fyri fíggj­arliga, vildu javnaðar- og tjóveldis­ umboðini í bý­ráð­num kort­ ini, at skattaprosentið í høv­ uðsstaðnum skuldi hækka við einum prosenti. Vit í minnilutanum - Fólka­flokk­ urin og Sam­bandsflokkurin - vildu varðveita verandi skattaprosent. Vit halda, at játtaði skattalættin veruliga skal verða ein skattalætti hjá okkum øllum. Men meirilutin ræður, so nú er bara at gjalda skattalættan upp á 22 mió. kr. í kommunukassan heldur enn í landskassan. Minnilutin vísti á, hvussu væl kommunan nú er fyri fíggjarliga, m. a. tí at undanfarna býráð legði alla orku í at fáa tyngjandi skuldina burtur. Vit vístu á, at í undanfarna valskeiði vóru ikki minni enn 220 mió. kr. goldnar niður av kommunuskuldini, svarandi til 55 mió. kr. um árið. Vit vístu á, at tá býráðið, ið sat undan hesum, megnaði at stýra býnum væl og virði­ liga, og harumframt klár­ aði at gjalda 55 mió. kr. nið­ur av skuld um árið, so burdi ikki verði neyðugt at hækka skattin við at taka góð­ar 20 mió. kr. afturat frá borgarunum. Lat meg í hes­um sambandi vísa á, at komandi ár er bert neyðugt hjá kommununi at gjalda 3,7 mió. kr. í rentum og av­drøg­ um, tí skuldin er goldin! Eisini vísti minnilutin á, at kommunan nú fær afturgoldið 22 mió. kr. úr kommunala veðhaldsgrunninum, og at hesin peningur sjálvsagt skal inntøkuførast og koma fólkinum tilgóðar. Tað bleiv jú álagt borgarunum at gjalda eitt eyka skattprosent til hendan veðhaldsgrunn frá 1994 til 1997, so nú, tá nakað av hesum peningi verður afturgoldin, er einki meira náturligt enn at borgarin fær tað aftur, ið hann hevur goldið ov nógv. Uppskotið og grund- gevingarnar frá minnilutanum: • Jan Christiansen, Høgni Mikkelsen, Sjúrður Olsen, Beate L. Samuelsen, Bjarti Mohr og Inga Dahl vísa á, at nú skattainntøkan er mett at hækka, og skuld­in mest sum er gold­in, og komm­un­ an fær afturrindað nóvnan pening úr kommunala veð­haldsgrunninum, eiga hesir faktorar at koma borgarunum í Tórshavnar kommunu til góðar. Hetta kann gerast við ikki at hækka verandi skatta­pro­ sent á 18,75% og við at varð­veita ver­andi barna­ frá­drátt á 5000 kr. • Við hesum grundgevingum mælir minnilutin til at taka undir við hesum broy­ tingum: At afturrindan úr kommu­ nala veð­haldsgrunninum verður inntøkuførd við kr. 22.000.000 kr., at lækka íløgurnar við 1.777.000 kr. til 96.223.000 kr. og at áseta skattaprosentið til 18,75 og barnadráttin til 5000kr. Oyðari kemur aftan á spararan Eg kenni ongan, ið heldur seg hava ov nógv, men ein sannroynd er, at hevur tú nógv at rutta við, so situr tú leysari á krónunum. Tí er ógvuliga umráðandi hjá okk­um fólka­ valdu at krevja sum minst inn í skatti. Hevur komm­ unan eina ógvuliga tronga fíggjarætlan at arbeiða við, verða býráðslimir verðuliga noyddir at fáa sum mest úr hvørjari skattakrónu; og tað er væl tað borgarin hevur krav uppá. Vit, ið sótu í meirilutanum seinasta valskeið høvdu val­ orðið: »Meira fyri hvørja krónu«. Verandi meiriluti tyk­ist hava broytt hetta val­ orð til: »Fleiri krónur fyri sama arbeiði«. Álvur Danielsen Tað verður nógv tjakast um sambandið millum Tórs­havn og Eysturoynna í hesum døgum. Undir­sjóv­ ar­tunnilin, sum nú sýnist at verða veruleiki innan alt ov nógv ár, hevur sett dik á hetta tjakið. Flest øll okkara munnu eisini gleð­ ast um, at so skal verða? Sjálvur gleðist eg eisini í so máta. Samstundis kann eg bert hug­leiða um, hvussu trup­ul og drúgv­­ur túr­ur­in norð­ur á Oyrarbakka kundi verða, tá eg sjálvur var smá­ drong­ur. Vega­sam­bandið var so sum so - haldi meg hóma, at eg var borin tað eina strekkið fyri síðan at koma í annan bil. Seinni »Oggjarleiðir« og yvir um sjálvt Sundalagið komu vit til tíðir við róð­ rar­báti ella »Sigmundi« (tí hjá Jóan Peturi Andreas­sen ), seinni við »Sundaferguni«. So kom brúgvin í 1973 og í 1976 kom Norðskálatunnilin. Tá mundu fleiri halda, at her var komið á mál. Nú gjørdist ikki meira. Tey sum eru enn eldri settu álitið á apostlarnar, nógv minnast enn »Trónd« ella »Streym« — nøkur heilt fá enntá mjólkarbátin »Ruth«, sum var fyrsta veruliga lopfjølin frá skyts­tíðini til tað útbygda sam­ferðslusamfelagið, vit kenna í dag. Alt hetta upp á minni enn 100 ár. Sum sagt, øll munnu gleð­ast um hetta, og so skal tað eisini verða. Inni á Eysturoynni gongur tjakið lívliga fyri seg, og ætlanirnar eru nógvar. Ein tunnil, tveir tunnlar, rundkoyring/ar, ringvegur/ ir o. s. f. Okkurt er ávegis, annað á papírinum og sumt bert í hugaheiminum — enn. Her í Tórshavn hoyrist ikki so nógv frá teimum, sum valda í býráðnum. Eing­in klár út­melding, at bý­urin er fyrireikaður ella verður tað. Hetta at taka ímóti tí nógvu ferðsl­uni, sum tá verður. Eitt er víst, at okkurt skal ger­ast fyri at svølgja tað til ta tíð øktu ferðsluna. Longu komandi ár verður »Norð­oya­tunn­ ilin« liðugur. Býurin veks­ur jú eisini og tað gev­ur í sjálvum sær fleiri av­bjóðingar. Vónandi hevur høvuðs­ staðurin aðrar ætlanir enn bert at gera eitt stórt parkeringspláss uppi í Hoy­vík, og só kunnu tey vitjandi stilla bilin - ganga ella taka býbussin oman í SMS ella gongugøturnar. Kenni eg Heðin rætt, bjóðar hann øllum vælkomnum. Men hvussu? PS: Vænti annars ikki sjálv­ur at verða fyri, tá tað ógvusliga bilatalið søkir til Havnar, tá ið eg ikki havi nakað koyrikort sjálvur. Dumpaði nevni­liga í før­ oyskum uppi á fyrrverandi Bileftirlitinum. Jú, ein rætt­ar­trygd og onn­ur ella mang­ul upp á sama. Kanska borg­ar­stjórin, Heðin Morten­sen setur álitið á Ak­stovuna, sum tað nú kall­ast. Har fór skattalættin Javnaðar- og Tjóveldisflokkurin forkomu okkum skattalættan í Tórshavna Kommunu Undirsjóvartunnil millum Tórshavn og Eysturoynna Hvat sigur Tórshavnar Kommuna ella havnaborgarar? VIÐMERKINGAR Nú aftur ein nýggj og stór verkætlan er í umbúna á samferðsluøkinum er neyð­ ugt, at vit hesa­ferð fyrst hugsa um ferðslutrygdina. Í seinasta enda kemur ferðslutrygdin at hava ávirk­an á kostnaðin í mun til nyttuna. Tí er tað óðamannaverk at leggja enn eina landsferðsluæðr gjøgnum fleiri bygdir Rúna Sivertsen Formaður Ráðið fyri Ferðslutrygd Ferðslutrygdin varð als ikki tikin við í framløguni um Skálafjarðartunlarnar á fundinum á Svangaskarði í seinastu viku. Tað er skelkandi, tí tað sigur eitt sindur um hug­burð­ in tey, sum taka avgerðir í Føroyum hava, tá um ferðslu­ trygd ræður. Og júst hugburðurin, vit hava til ferðslutrygdina, er helst orsøkin til, at vit missa nógv fleiri lív í ferðsluni enn grannalond okkara. Vit kunnu ikki góðtaka ferðsluvanlukkur sum ein neyð­uga fylgju av ferðsl­ uni. Ferðslutrygdin í hásætið At fólk framhaldandi fara at gera mistøk í ferðsluni, sleppa vit neyvan undan. Men vit hava skyldu at laga viðurskiftini soleiðis, at fólk ikki doyggja ella fáa varandi mein av ferðsluvanlukkum Í álitinum um Nullhug­sjón­ ina verður víst á, at ferðslu­ skaðar kosta føroyska sam­ felagnum slakar 200 milli­ ónir krónur árliga. Skulu vit tosa um nyttu og kostnað, verða vit noydd at taka hesi tøl í álvara. At stigtakararnir til verk­ ætlanina um Skála­fjarðar­ tunlarnar hugsa um nyttu og kostnað er sjálvsagt. Men frá politiskari síðu má og skal trygdin og trivn­ aðurin í framtíðini raðfestast fremst í øllum, sum hevur við ferðslu at gera. Landsverk hevur sum er, stórar trupulleikar av, at lands­ferðsluæðrar ganga ígjøg­num bygt økir. Bæði til Ferðslutrygd og Landsverk fáa gjøgnum ár og dag nógvar áheitanir frá borgarum í teimum bygdum, sum liggja við hesar vegir, um at seta tiltøk í verk, so ferðin fer niður. Tað er óðamannaverk at leggja eitt so stórt ferðslu­ trýst eftir einum vegi, sum gongur gjøgnum fleiri bygd­ ir, heilt frá Søldarfirði til Runa­víkar. Alt hetta má politiski mynd­ ugleikin hava í huga, tá gerast skal av, hvør veglegging skal veljast í samband við ætl­anina um tunlarnar mill­ um Skálafjørðin og høv­uðs­ staðin. Hugsið fyrst um ferðslutrygdina Rætting til rokning fyri haldaragjald Í rokningini fyri haldaragjald, ið varð send við postinum 24. november, er tíverri ein feilur komin í. Har stendur, at rokningin er fyri 01-10-05/31-12- 05. Tað rætta er sjálvandi 01-01-06/31-03-06. Gjaldsfreistin, sum stendur niðast á inngjaldskortinum, er røtt, 31.12.2005 Vinarliga Sosialurin Lesið - so eru tit við