mikudagur 2. februar 2000síða 2

3 tíðindablaðið sosialurin Nr. 23 - 3. februar 2000 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov Marknaðardeild: Jonhard Hammer Dagbjørt S. Hansen Blaðfólk: Áki Bertholdsen, Turið Kjølbro Dánjal Højgaard Dagfinn Olsen John Johannessen Sveinur Tróndarson Eyðun Klakkstein Niclas Johannesen Yngd: Jákup Mørk Myndamenn: Jens Kristian Vang Álvur Haraldsen Útgevari, uppseting: Sp/f Sosialurin Bústaður: Argjavegur 26, Argir Postadr: Postsmoga 76, 110 Tórshavn Telefon: 311820 Telefax. 314720 e-mail: post@sosialurin.fo Lýsingar: lysing@sosialurin.fo Internet: www.sosialurin.fo Prent: Sosialurin Sosialurin Oddagrein Hann ið tegir hann samtykkir Lesarabræv: Mikið rok hevur staðist av, at konservativi flokkurin í Eysturíki hevur gjørt av at taka víðgongda høgraflokkin hjá Jörg Haider við í nýggju stjórnina, sum verður skipað eftir valið, har nær um triðingurin av eysturrísku veljarunum valdu víðgongda høgraflokkin. ES-londini hava gjørt vart við sína ónøgd við, at ein so víðgongdur og fremmanda- hatskur høgraflokkur skal koma til valdið í Eysturríki, og tey hótta við tiltøkum. Kortini eru nógvar røddir frammi, sum siga, at tað er eysturríkska fólkið, ið ger av, hvør skal stýra landinum. Og rætt hava tey í tí — men bara til eitt vist. Fara vit 67 ár aftur í tíðina, so hendi tað sama í Týsklandi. Ein víðgongdur høgra- politikkari vann fram við sínum flokki, ið hevði somu sjónarmið, sum flokkurin hjá Jörg Haider: Adolf Hitler og naziflokkur hansara. Eins og í Eysturríki í dag kom hann til valdið saman við konservativa flokk- inum - eftir eitt demokratiskt val. Hitler fekk makt sum hann hevði akt - og restina av søguni kenna vit. Nú vilja kanska fleiri okkara siga, at hetta er so langt síðani, at hetta fer ikki at endur- taka seg. Men søgan endurtekur seg. Vit mugu endiliga ikki halda, at demokratiið í Evropa er komið yvir allar barnasjúkurnar. Vit hava øll verið vitni til meiningsleysa stríðið á Balkan, har medborgarar okkara - hóast demokratiskt óbúnari - hava dripið frá hond, meðan »framkomnu demokrat- isku« grannalondini stillisliga hava hugt - og fleiri teirra birt undir eldin við at selja vápn. Annars kunnu vit bara nevna Norðurírland, gamla Sovjettsamveldið og Ísrael sum dømi um lond, har dráp og fremmandahatur er gerandiskostur. Hugsjónarfelagi Haiders, Pinochet, ið hev- ur fleiri túsund mannalagnur á samvitsk- uni, hevur verið afturhildin í Onglandi sein- asta árið. Men stjórnin hjá Tony Blair hevur nú prógvað, at hugsjónin ikki er so sterk, sum vit høvdu hildið og vónað. Bretsku sosialistarnir hava hesa vikuna prógvað, at politikkur og hugsjónir ikki sampakka. Í staðin fyri at lata hópdrápsmannin fyri ein dómstól, senda teir hann heimaftur til Chile, so hann kann liva restina av ævi síni í tign, heldur enn at lata rættvísi tala. Pengar og vald sampakka. Pengar lukta ikki. Men hann, ið tegir, hann samtykkir… Hjartaliga takka vit fyri sýnda samkenslu, tá okkara elskaða mamma, omma og vermóðir BORGHILD KRISTIANSEN doyði og varð jarðað. Tøkk til starvsfólkið á Landssjúkrahúsinum. Ein serstøk tøkk til starvsfólkið á dagstovninum á Lágar- garði. Tøkk fyri blómur og kransar og tøkk til tykkum øll, sum hjálptu til og fylgdu henni til hennar sein- asta hvíldarstað. Elin, Jón, Belinda og Rebecca Tøkk Øllum tykkum, sum á ymiskan hátt vístu okkum samkenslu og hjálptu til, tá ið góða mamma okkara OKTAVIA HOLM Tórshavn doyði og varð jarðað, takka vit hjartaliga. Hanna og Inger Tøkk Hugskotskapping fyri snildar hendur Flestu fólk putlast í frítíðini heima við alskins uppgávur. Fæst ikki rætta loysnin til keyps, er oftani ikki mark fyri hugflogi, tá hugt verður eftir, hvussu hesa ruppgávur verða loystar - stórar sum smáar. Útyvir gleðina at skapa nakað sjálvur, er nú eisini møguleiki fyri at verða við í hugskotskapping við tílíkum snildum loysn- um. Byggekram-handils- ketan útlovar eitt gávukort áljóðandi 25.000,- kr. til besta hugskotið. Kappingin er háttað so- leiðis, at luttakararnir skulu greiða frá sínum hugskoti, annaðhvørt við einari tekn- ing ella bert við at skriva eina frágreiðing á pappír. Eitt krav er tó sjálvsagt, at hugskotið er so væl frá- greitt, at tað er skilligt fyri lesaran og er møgulgit at út- føra. Hugskotið kann av- leverast í øllum Bygge- kram-handlum í Danmakr og hjá P/f Havnar Tim-bur- handli í Føroyum. Møgu- leiki er eisini at senda hug- skotið til heimasíðuna hjá Byggekram á internetinum. Kappingarreglurnar kunnu síggjas tí somu handlum og á www.byggekram.dk. Bestu hugskotini verða loypandi løgd inn á heima- síðuna, har øll áhugaði kunnu fylgja við og njóta tey mongu hugvekjandi dømini. »Byggekram hevði eina tilsvarandi kapping fyri trimum árum síðani, og undirtøkan var sera stór«, sigur Jógvan Jørgensen úr Havnar Timburhandli. »Fleiri hundrað sera góð hugskot komu inn, og hesin streymur helt áfram til langt eftir, at kappingin var lðug. Tey bestu av hesum hug- skotum eru partur av teim- um yvir 100 góðu ráðum og vegleiðingum til hús og urtagarð, sum heimasíðan inniheldur. Kappingin tá varð ikki hildin í Føroyum, tí eingin føroysk fyritøka var limur í Byggekram. Í november 1998 gjørdist Havnar Timburhandil limur, og vit ætla tí at royna hugflogið hjá føroy- ingum«. Vinnarin síðstu ferð varð upphavsmaðurin til hug- skotið um »Villa Skraldely« - ein lítil skúrur bygdur til ruskíløt sum samstundis pyntar í umhvørvinum. Fyri uttan fyrsta vinning- in áljóðandi 25.000,- kr. eru 12 aðrir vinningar, sum eru 12 Black % Decker battarí borimaskinur, ið hvør er verd umleið 1400,- kr. Síðsta innlatingarfreist av hugskot- um er leygardagin 5. februar 2000. Áheitan Gjørdist ikki sørt skelkaður, tá eg las í Sosialinum 22. januar, har greitt var frá, at okkara klóku høvd rýma av landinum. Vil tí her koma við einari inniligari áheitan til rætta viðkomandi um at geva Magna Laksafoss ta løn, hann sigur seg vera verdan, so at hann ikki noyðist til Grønlands at arbeiða. Tað er bæði synd og skomm at lata ein ungan serfrøðing við hansara vitan gleppa okkum soleiðis av hondum. Vinarliga John Berg Yvirskriftin kundi misskiljast Blaðið skal gera vart við, at tað ikki vóru orðini hjá Magnusi Magnussen, tekniska leiðara á SL, sum vóru í yvirskriftini á forsíðuni í blaðnum í gjár, men orðini hjá Henriki Old, tingmanni. Magnus Magnussen eigur koritni orðini í greinini inni í blaðnum blaðstjórin Framgongd í P/F Trygd Trygd hevur í 1999 í mun til árið fyri tvífaldað trygg- ingarinntøkuna úr 5,0 mió. kr. til 10,3 mió. kr. Havandi í huga, at felagið tók virksemið uppaftur so seint sum í februar 1998 og í tí fyrsta árinum bara tekn- aði sethúsa- og familju- tryggingar, heldur nevndin gongdina vera nøktandi. Í 1999 hevur Trygd sum kunnugt víðkað um tænast- urnar, soleiðis at felagið nú eisini teknar biltryggingar, ferðatryggingar og vinnu- lívstryggingar. Virkisgrundarlagið er enn ikki nóg mikið fyri at rinda teir kostnaðir, ið bundnir eru at rakstrinum hjá felagnum. Trygd hevði 3,7 mió. kr. í tryggingartekniskum halli á vanliga rakstrinum í 1999 móti 5,6 mió kr. árið fyri. Tað samlaða úrslitið fyri 1999, áðrenn eykainntøkur og -útreiðslur og skattur eru roknað, er 1,9 mió. kr. í halli í mun til 5,0 mió. kr. í hallí í 1998. Eykainntøkurnar eru 0,4 mió. kr. (netto). Í upp- hæddini eru 1,1 mió. kr. í vinningi í sambandi við søl- una av ognini Bryggjubakki 22. Trygd hevur sum avleið- ing av samanleggingini við VB Holding, sum hevði munandi óskattaðar burtur- leggingar í íløgugrunn- inum, kunnað nýtt eitt hall framflutt síðani 1995. Í sambandi við samanlegg- ingina hevur Trygd á henda hátt minkað tann útsetta skattin, ið hvílir á felag- num, við 1,9 mió. kr. Úrslitið hjá Trygd gjørd- ist eftir hetta 0,5 mió. kr. í nattoavlopi í 1999, móti einum halli á 6,9 mió. kr. í 1998. Við ársenda 1999 er eg- inognin 53 mió. kr. Roknskapurin verður lagdur fyri ársaðalfundin hjá Trygd til góðkenningar, ið er innkallaður at verða tann 9. februar 2000. Aðalfundurin verður ann- ars tann seinasti av sínum slag. Høvuðspartaeigarin í Trygd, P/f Føroya Banki, sum eigur meiri enn 96 pst. av partapeninginum, hevur gjørt av at innloysa minni- lutapartaeigararnar eftir reglunum um hetta í parta- felagslógini. Innloysingin verður 31. mars 2000, sigur Trygd í tíðindaskrivi. Uppritið verður almannakunngjørt Landsstýrið er sinnað at almanna- kunngera uppritið til samráðingarnar við donsku stjórnini, so skjótt uttan- landsnevndin vil JOHN JOHANNESSEN – Landsstýrið sær ongan trupulleika í at almanna- kunngera upprtið. Vit eru samd um, at so opinleikin í málinum um ríkisrættarligu støðuna skal vera so stórur, sum møguligt. Hetta sigur Høgni Hoy- dal, eftir mongu atfinning- arnar á tingfundinum fyrra- dagin um, at uppritið til uttanlandsnevndina viðvíkj- andi samráðingunum við donsku stjórnina um ríkis- rættarligu støðu Føroya er stemplað í trúnaði. Landsstýrið hevur fyrr víst á, at tað er umráðandi, at upprtitið verður viðgjørt í trúnaði. Grundgevingin fyri hesum var, at vit skjótt skulu til samráðingar, og tí er týdningarmikið, at danska stjórnin ikki fær frænir av útspæli føroyinga í úrtíð. Men nú er vent í holuni. Uppritið verður almanna- kunngjørt so skjótt formað- urin í uttanlandsnevndi, Hergeir Nielsen, hevur givi- ð grønt ljós fyri hesum. Uttanlandsnevndin hevði sín fyrsta veruliga fund um uppritið í gjár. Sum Sosial- urin skilir, varð á hesum fundi gjørt av at ganga mongu áheitanunum frá tinglimum á møti og lata øllum 32 tingmonnunum uppritið. Tó er enn ikki heilt greitt, um uppritið í fyrstu atløgu verður latið tinglim- unum í trúnaði, ella tað verður almannakunngjørt beinan vegin. Tó er heilt greitt, at al- menningurin um stutta tíð fær at síggja innihaldið í nógv umtalaða loyniliga uppritinum. Høgni Hoydal sigur, at landsstýrið bert bíðar eftir, nær formaður uttanlandsnevdarinnar held- ur tíðina vera búna til hetta. Spurningurin í hesum sambandi er, um okkara samráðingarstøða ikki vikn- ar, tá uppritið verður al- mannakunngjørt og danska stjórnin sostætt eisini fær fatur á tí. Men tað heldur Høgni Hoydal ikki. – Sjálvur samráðingartak- tikkurin verður sjálvsagt ikki almannakunngjørdur, sigur Høgni Hoydal og leggur afturat, at landsstýrið Um ikki so langa tíð verður tað ikki bert uttanlandsnevndin, men eisini vanligi føroyingurin, ið sleppur at lesa uppritið til ríkisrættarligu samráðingarnar Trýr enn upp á semju í uttanlandsnevndini Útmeldingarnar frá Sambandsflokkinum og Javnaðar- flokkinum um, at besta semjan um ríkisrættarligu viður- skiftini verður funnin millum andstøðuflokarnar og Fólk- aflokkin, ræða ikki Høgna Hoydal JOHN JOHANNESSEN Høgni Hoydal, varaløgmað- ur og undangongumaðurin í fullveldismálinum, trýr ikki upp á aðra semju í full- veldismálinum, enn hana, ið funnin verður í uttanlands- nevndini. – Eg lati meg ikki skaka av tí, sum ávísir limir í ávís- um flokkum í løtuni rópa upp í panikki. Eg gangi út frá, at uttanlandsnevndin ar- beiðir seriøst, og trúgvi eg tí uppá, at nógv umtalaða breiða semjan verður funnin í uttanlandsnevndini. Høgni Hoydal heldur tað, sum fólk í løtuni varta upp við í fjølmiðlunum um full- veldismálið, vera óseriøst. – Rópst verður upp um, at tað er skeivt, at málið er latið uttanlandsnevndini í trúnaði. Hetta haldi eg bert verður gjørt fyri at hava okkurt at finnast at. Tað er heilt vist, at fólk eisini høvdu rópt upp um, at tað var skeivt, um uppritið ikki var latið í trúnaði. – Men hóast ógvulsiga tosið, trúgvi eg enn uppá, at málið fær ein góðan enda. Vit skulu minnast til, at tað hvørki verða Trúgvi F. Guttesen ella Høgni Hoy- dal, ið koma at avgera lagn- una hjá føroya fólki. Høgni Hoydal vísir á, at tað í fyrstu atløgu verða allir tinglimirnir og síðani alt føroya fólk, ið kemur at taka endaligu niðurstøðuna í fullveldismálinum. Høgni Hoydal, landsstýrismaður kortini fer at vera so opið, sum møguligt fyri føroya fólki í málinum um ríkis- rættarligu støðuna. GRILLKVØLD Á HOTEL FÖROYUM Fríggjakvøldið 04. feb. og leygarkvøldið 05. feb. Borðbílegging á tel. 317500 Eisini fæst bílig gisting Sosialurin - 311820 Tel. 317500 TIL MATNA •Grillaðar kongarækjur á spjóti v/rísi og salati •Grillaður búffur og lambssneið v/grønmeti og Choronsós •Sjokolátaterta v/bromberum Stórt sjálvtøkusalatborð við ymiskum dressingum og eplum Kostnaður kr. 225.-