týsdagur 20. desember 2005síða 9

Nr. 244 - 20. desember 2005 9 Herfyri kom sjeyndi Skipalistin í røðini, og eins og undanfarin ár er hann á tremur við hentum upplýsingum um høvuðsvinnuna umframt stórum og góðum litmyndum av føroysku skipunum Skipalistin 2006 Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo   Ikki kan sigast annað, enn at Skipalistin er vorðin ein góður felagi hjá mongum og mest sum er vorðin fólkaogn hjá bæði útróðrarmonnum, skipum og reiðaríum eins og almennum stovnum og privatum fyritøkum. Eis­ ini uttanlands er áhugi fyri bókini, har fólk og stovn­ar, ið hava vinnuligt til­knýti til Føroyar, nýta Skipa­listan í teirra arbeiði. Dagførdur og álitandi Tað sæst rættiliga týðiliga, at nógv arbeiði liggur aftanfyri, áðrenn árligi Skipalistin enda­liga er greiddur úr hond­­um. Ernst Olsen, sum sam­­an við Magna Olsen rit­­stjórnar útgávuni, sigur, at stórur dentur verður lagd­­ur á, at allar tær tús­und­ tals upplýsingarnar í Skipa­ listanum eru rættar, og nógvar dagføringar tí verða gjørdar til hvørja útgávu. Til tess at tryggja at upplýsingarnar eru so rættar sum til ber, samstarvar Skipalistin við av­varandi stovnar og mynd­ ug­leikar, umframt at skipa- og bátaeigarar hvørt ár senda rættingar inn. Væl umtókt myndatilfar Tætta samstarvið við mynda­menn ymsa staðni í Føroyum hevur við sær, at nýggjar, góðar litmyndir av føroysku skipunum altíð eru í bókini. Hetta við góðum og nýggjum myndum saman við dagførdum upplýsingum um skipini, er vorðið eitt eyð­ kenni hjá Skipalistanum og hevur gjørt hann sera væl umtóktan millum bæði tey ungu og eldru, sig­ur Ernst. Til dømis er tað heilt vanligt, at síggja Skipa­listan liggja frammi á Ellis- og røkt­ar­ heimum, har uppi­lagstir sjó­menn fram­vegis vilja fylgja við tí nýggjasta, sum hendir innan fiskiflotan.  Í Skipalistanum 2006 eru dag­førd­ar upplýsingar og mynd­ir av føroyskum skipum úr 12 bruttotonsum og uppeftir eins og upplýs­ ing­ar um bátar millum 4 og 12 bruttotons. Eisini eru umfatandi leitiyvirlit, so til ber at finna okkurt ávíst skip útfrá ymiskum leitorðum, eitt nú eftir eigara, stødd, maskinorku o.ø.. Lógarkravdur før­ oysk­ur álmanakki Ein av aðaltáttunum í Skipa­listanum er før­oyski álma­nakkin, sum sam­bært løg­tings­lóg um bjarg­­ingar­ út­gerð er krav um­borð á bát­um undir 20 brutto­tons. Tað merkir, at bókin lýkur lógarkrøvini um før­oysk­an álmannakka. Hjá út­róðrar­ monn­um eru neyv­ar upp­lýs­ ingar um streymviðurskiftini alneyðug. Í Skipalistanum er alt tilfarið savnað á einum stað, og í bókini eru bæði streymtalvur, streymkort og tíðir fyri vestfalls- og eyst­ fallskyrrindi um­framt brodd­ arnar. Fríðka uppseting  Yvir­­høv­ur er fríðk­að um upp­­set­­ing­ina av inni­­hald­ inum í Skipa­­lista­num í ár, og sum heild er inni­haldið væl skipað og upp­­sett. Frá­ merki eru utt­ast á síðu­num, sum gera tað lætt­ari at finna ávísar partar av bókini, og sum nak­að nýtt er eitt bóka­ merki við ymsum enskum heitum lagt inn í bókina.  Um­framt upplýsingar um skip og bátar er eisini hópin av øðrum upplýsingum í bókini. Eitt nú kann nevnast radio- og samskiftisviðurskifti, neyð­arkall, bráfangishjálp, signalfløgg, vitar í Føroyum, djóralívið á ymiskum tungu­ málum, havstreymar, ætt­ irnar, almennar upplýsingar um veður, mát og vekt, før­­oyski róðrarbáturin, grinda­­hval­urin og mangt ann­­að. Eisini eru hag­tøl, ið á yms­an hátt lýsa føroysku fiski­vinnuna. Seinast í bók­ini eru upp­lýsingar um havnir í Før­oy­um, ali­ vinn­­una og oljuvinnuna um­­framt lógarsavn við við­­­­komandi lógum.   Um­­­­fat­­­­andi inni­hald­ið er av­ mark­­­að til tað, sum hevur at gera við skip og sjógv. Hetta metir Ernst Olsen av­­gjørt vera eina styrki við út­gáv­ uni, tí heldur enn at gera eitt sindur burtur úr nógv­ um, verður í Skipa­list­­an­um gjørt nógv burtur úr tí, sum er veruliga við­kom­andi hjá brúkarunum. Skipalistin er vorðin fólkaogn Nevndin viðvíkjandi øktum kvinnu­ leikluti í politikki er vald Fýra mans og seks kvinnur skulu fram til ársskiftið 2007/08 virka fyri, at tað verður eitt javnari býti millum kynini, har politiskar avgerðir verða tiknar. Lisbeth L. Petersen er for­kvinna í nevndini JAVNSTØÐA Eirikur Lindenskov Landsstýrismaðurin í javn­støðumálum, Hans Pauli Strøm, hevur valt nevndina, sum hevur til endamáls at slóða fyri einum javnari kyns­býti har, politiskar av­gerðir verða tiknar. Arbeiðið hjá nevndini fer at fevna um tiltøk, sum skulu gera fólk var­ug við týdningin av einum javn­ari kynsbýti, har politiskar avgerðir verða tiknar. Til­tøkini kunnu vera upp­lýs­ing, lýsingarátøk, und­ir­vísing og útgávur av yms­um kunnandi tilfari. Hans Pauli Strøm vónar, at arbeiðið hjá nevndini fer at hava við sær, at talið av kvinnum á Løgtingi og í kommunustýrum økist, og at umboðanin fer at sam­svara við um­boð­ an­ina í hin­um Norð­ urlondunum. Um ársskiftið 2007/ 2008 skal nevndin handa lands­stýrismanninum eina frá­greiðing um virk­ semið og tilmæli um, hvussu fram­hald­andi eig­ur at verða ar­­beitt fyri at fremja javn­støðu, har polit­iskar av­­gerð­ir verða tiknar. Lisbeth L. Petersen er vald sum forkvinna í nevnd­ini. Tey, ið mannað nevnd­ ina eru: Lisbeth L. Petersen, for­ kvinna, John Johannessen Inga Dahl Annleyg Lamhauge Sólfríð Fjallsbak Hjørdis Háberg Petersen Kári á Rógvi Bergtóra Hanusardóttir Eyðun Christiansen Steinbjørn Jacobsen Við hesum verður sagt frá, at fráboðan er komin frá Dansk Cøliakiforening um, at Kellog’s Cornflakes, Kellog’s Frosties og Kellog’s Frosties við 1/3 minni sukur ikki longur kann roknast upp í tey glutenfríu. Men tað finst eitt slag av cornflakes frá Urtekram, sum er gjørt bara úr majs og majsmalti. Møguliga finnast onnur sløg av cornflakes, sum er gjørt við majsmalt. So um ætlanin er at gera cornflakeskøkur á jólum, so verður mælt til at nýta eitt nú Urtekram cornflakes ella Rice Crispies ella Coco Pops, hesu bæði seinnu innihalda langt undir markinum av hvat kann vera í av malt­ ekstrakt, sigur Mariann Pat­ urs­son, kostráðgevi á Lands­ sjúkrahúsinum. Sjá nærri á www.coeliaki. dk Cornflakes ikki glutenfrítt Tað er ein avgjørd styrki við Skipalistanum at innihaldið avmarkar seg til tað, sum hevur við skip og sjógv at gera, heldur Ernst Olsen, ritstjóri Í dag frá kl. 18.00 til 19.00 skriva Pipar & Salt á sína nýggju DVD í fløgu­ handlinum hjá HCW Tórgarð í Gongugøtuni í Havn. Og í morgin, mikudagin, verður skrivað í Leikalund í Klaksvík. Tað verður frá kl. 19.00 til kl. 20.00. Umframt at fáa skrivað á DVD’ina, ber til at skifta nøkur orð við Pipar & Salt um lívið  nud Pipar & Salt skriva á DVD’ir