týsdagur 27. desember 2005síða 6

6 Nr. 248 - 27. desember 2005 Nú tilgongdin at skipa føroyskar útbúgvingar í tráð við altjóða leist er byrjað, er vert at kveita at nýggju føroysku Sjúkra­røktar­frøði­ útbúgv­ing­ini. Framskygni og vakin eygu hava gjørt sítt til, at útbúgvingin nú ikki bara fylgir altjóða krøvum, men eisini er á hægri støði enn tann danska Útbúgving Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Í fyrispurningi til Jógvan á Lakjuni undraðist løg­ tingskvinnan Annika Olsen herfyri á, at Føroyar ikki formliga eru ein partur av sokallaðu Bologna avtaluni frá 1998. Heili 45 lond eru nú við í hesi avtaluni, sum ásetur felags krøv til hægri útbúgvingar í Europa. At Før­oyar ikki eru partur av av­taluni kann hava við sær, at útbúgvingar, tiknar í Føroy­ um, ikki verða góðkendar í altjóða høpi. Í svarinum til Ann­iku Olsen ásannar mentamála­ ráðharrin, at tíðin nú tyk­ ist at vera búgvin til at Før­­oy­ar formliga fara upp í Bolognatilgondina. Hvørj­ um bíða hevur verið eftir, tykist heldur ógreitt, eins og lítið ítøkiligt varð at frætta um, nær hendan yvirlýsing kemur at galda fyri hægri útbúgvingar í Føroyum sum heild. Væl fyrireikað Hvussu stóran týdning tað hevur at skipa føroyskar út­­búgv­ingar í tráð við Bologna­yvirlýsingina ásann­ aði for­kvinn­­an í Fe­lag­­num Før­oyskir sjúkra­røktar­­frøð­ ing­ar, Jana H. Dals­gaard, longu í 2001, tá farið varð undir at broyta sjúkra­røktar­ frøðinga­útbúgv­ing­ina. Jana H. Dalsgaard hevði frá byrjan sett seg væl inn í Bolognaásetingarnar og tók alt fyri eitt stig til, at felagið fekk eitt umboð við í nevndina, sum skuldi arbeiða við at gera nýggja lóg um útbúgving av sjúkrarøktarfrøðingum. Hetta nettupp fyri at tryggja sær at nýggja útbúgvingin kom at fylgja Bolognaásetingunum og eitt nú ikki gjørdist enn eitt kopi av donsku útbúgvingini, sum ikki fylgir hesum áset­ ing­um. Fyri donsk sjúkra­ røktarfrøðilesandi hevur hetta millum annað við sær, at tey ikki frítt kunnu flyta ímillum útbúgvingar og ikki kunnu fara undir beinleiðis víðari lestur. Altjóða støði Nú tilgongdin at skipa aðrar útbúgvingar í Føroyum eft­ ir Bolognaleisti er byrjað vil Jana avgjørt mæla til, at umboð frá sjálvum læru­ stovninum og fakøkið eru við frá byrjan. - Tað var heilt avgerandi fyri okkum, at bæði skúl­in og fakfelagið fingu fyrsta­ hondsinnlit í hetta arbeiðið frá byrjan. Ein nevnd, sum bara er mannað av em­bætis­ fólki hevur jú ikki somu bak­grund, men aðrar treytir at arbeiða út frá. Tað skal tó sigast, at nýggja út­búgv­ ingin er úrslit av sera góð­um samstarvi við Menta­mála­ ráðið, sigur Jana. Nýggja sjúkra­røktar­frøði­ út­búgv­ing­in hevur Bachelor heitið og er skipað eftir teim­ um sokallaðu ECTS stigun­ um, ið er ein altjóða mátieind fyri fakstøddina. Jana vísir á, at tað er sera umráðandi, at útbúgvingar­stovnurin, sum stendur fyri broytingum, ger sær púra greitt, hvat hendan altjóða stigaskipan merkir, og hvønn týdning hon hevur fyri altjóða samstarv við aðrar útbúgvingar. Við 240 ECTS stigum er føroyska sjúkra­røktar­frøði­útbúgv­ing­ in ikki bara hægri enn tann danska. Hon lýkur eisini øll ES direktiv á hesum øki, soleiðis at føroysk sjúkra­ røktar­frøði­lesandi kunnu taka partar av útbúgvingini á øðrum skúlum í Europa. Hartil kunnu tey eftir lokn­ að útbúgving fara bein­ leiðis undir víðari lest­ur, um­framt at tey fáa gransk­ ingarførleika. Hjartamál Jana dylur ikki yvir, at tað hevur verið hennara hjartamál at skipa ein før­ oyska Bachelor útbúgving í sjúkrarøktarfrøði, sum lýkur altjóða krøv. Hon ivast heldur ikki í, at ein av orsøkunum til, at tað eydnaðist so væl, er at umboð fyri fakið bæði hava verið framsíggin og fylgt væl við í tí, sum hendir á økinum aðrastaðni. Í hesum sambandi hevur tað verið ein fyrimunur at vera eitt lítið samfelag, sum altíð kemur eitt sindur aftaná, heldur hon. - Júst tað, at vit koma aftaná gevur okkum ofta møguleika at taka tað besta við frá øðrum, og læra av teirra møguligu feilum. So­leiðis var eisini í hesum føri, sigur Jana. Heldur enn at ganga í høli­num á tí, sum hendi í Dan­mark, vendu Jana og hini umboðini frá útbúgv­ ingini eyguni móti Íslandi, sum hevur meir enn 20 ára royndir í at útbúgva sjúkra­ røktarfrøðingar á Bache­ lorstigi. Við íblástri og veg­ leiðing frá Íslandi er tað tískil eydnast at skipa eina føroyska útbúgving á føti við ta bestu í Norðurlondum og í tráð við upprunaliga ynski frá sjúkrarøktarfrøðingunum. Sjúkra­røktar­ frøði­skúlin gongur á odda Longu í 2001 tók forkvinnan í Felagnum Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar, Jana H. Dalsgaard, stig til at tryggja, at nýggja føroyska sjúkrarøktarfrøðiútbúgvingin kom at fylgja altjóða krøvum til hægri útbúgvingar