mikudagur 18. januar 2006síða 10

10 Nr. 13 - 18. januar 2006 Skattalætti skal latast fólki fyri at keypa partabrøv í teimum almennu fyritøkunum, tá tær verða ein­skildar, skýtur Óli Breckmann í Fólkaflokkinum upp. Uppskotið varð fráboðað í vikuskiftinum, men enn er ikki greitt, um uppskotið er gjørt, ella um Fólkaflokkurin sum flokkur tekur undir við upp­skotinum. At kunna draga íløgur í vinnulív frá í skatti er ikki eitt heilt ókent fyribrigdi og slíkar skipanir hava eisini verið her á landi. Mong munnu óivað minnast eitt ávíst slag av reiðaríum, kombandittfeløg og partsreiðarí, sum skutu seg upp sum hundaland fyri nøkrum 10- árum síðani. Summi fingu vinning og onnur bløddu í mong ár. Henda samgongan hevur, eins og undanfarna, lætt um skattatrýstið. Tey flestu kunnu semjast um, at skattatrýsið varð ov høgt. Um skattatrýstið er ov høgt, missir onkur hug at arbeiða, eins og fólk, sum eru síni egni arbeiðsgevari, onkursvegna sleppa sær undan at geva alla inntøkuna upp til Toll og Skatt, so tey sleppa lættari. Skattalættin hjá hesi samgonguni er serliga komin teimum høgu meðalinntøkunum og teimum hægru inntøkunum væl við. Tær lægru inntøkurnar hava ikki fingið ikki sama lættan. M.a. hevur grund­ gev­ingin verið, at tær rinda so lítið í landsskatti. Ar­beiðarafeløgini vístu kortini á aðra leið, sum ikki varð gingin. Nú skýtur so Fólkaflokkurin upp ein nýggjan skatta­ lætta fyri at keypa partabrøv. Men hvør hevur og fær ráð at keypa hesi partabrøv? Sjálvandi tey, sum eiga pening, og kanska eisini tey, sum eru sloppin lættari í skatti tey síðstu árini. Tað merkir, at verður hetta uppskotið framt í verki, kunnu vit siga, at landsstýrið hevur givið ein skattalætta til tey høgløntu, sum nú aftur kunnu fáa sær ein skattalætta fyri at keypa partabrøv í teimum einskildu fyritøkunum. Fólkaflokkurin kann ikki lastast fyri at koma við slík­ um uppskoti. Hetta er politikkur hansara. Hinvegin fáa hinir samgonguflokkarnir - tann sosialliberali sam­­ bandsflokkurin og tann sosialdemokratiski javn­­­að­ar­ flokkurin - trupult við at taka undir við upp­skotinum Tá hetta er sagt, skulu vit eisini seta spurnartekin við, um eitt slíkt uppskot hevur nakran týdning. Tað verður neyvan tann einstaki persónurin, sum fer at seta partapening í eina einskylda fyritøku, um uppskotið vinnur frama. Heldur fara íleggjarafeløg, ella strategiskir íleggjarar, sum fara at gera íløgur. Partvíst fyri at gera íløgur ella partvíst fyri at fáa størri marknaðarpart. Skattalætti liggur neyvan fremst hjá slíkum íleggjarum. Hann liggur heldur longur frammi hjá øðrum feløgum, sum hava vunnið sær pening seinastu árini. DAGSINS MEINING Sosialurin Nýggja skattalætta­ uppskotið VIÐMERKINGAR Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Redaktiónssekreterur: Inna Törnroos inna@sosialurin.fo Fíggjarleiðari: Tóki Højgaard toki@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Durita Simonsen durita@sosialurin.fo Finnbjørg Nattestad finnbjorg@sosialurin.fo Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Snorri Brend snorri@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Terji Nielsen terji@sosialurin.fo Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Eydna Skaale eydna@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Terji Nielsen terji@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e-post: aki@sosialurin.fo e-post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 og boða frá, leygardag tó frá kl. 11.00-13.00 Uppseting/prent: Uppseting: Føroyaprent Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað­leiðsl­‑an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Det er trist at se den sen­ este tids debat om homo­ seksuelle på Færøerne. Jeg har besøgt Færøerne, har færøske venner, har delvis lært mig sproget og har altid støttet idéen om at et folk bør bestemme over sig selv. Men det indebærer også, at man kan vise den ansvarlighed som kræves af et moderne samfund. Hertil hører at individer har visse borgerrettigheder. Man kan jo ikke gå imod sin natur, og derfor er det lige så forkert at angribe homoseksuelle som at angribe folk på grund af hudfarve eller religion. Jeg er sikker på, at det færøske samfund lider et tab ved de mange unge, duelige mennesker, som hvert år må flygte til Danmark fordi de ikke kan stå frem som homoseksuelle. Formålet med en dis­ kriminationsparagraf er ikke at forhindre folk i at sige deres mening, men kun at sikre en god tone. Det er ikke indholdet i ytringen som skal kunne straffes, men kun en groft forhånende form. Der er ingen politikere eller domstol der er interesseret i at gøre kristne til kriminelle, blot fordi de ytrer sig ud fra deres samvittighed. Eks­empler fra Danmark og Sverige viser, at man uden risiko fortsat kan tage udgangspunkt i Bibelen uden at blive straffet, endda i ret grove tilfælde: I Danmark skrev en ældre kvinde i et læserbrev, at homoseksuelle var tyve, som stjal deres næstes liv med hor og aids. Hun blev frikendt. I Sverige sammenlignede en præst i pinsekirken, Åke Green, homoseksualitet med kræft­svulster, pædofili og dyresex. Men han blev for nylig frikendt i både landsret og højesteret. Vi husker, at Færøerne som det eneste nordiske land ikke havde sanktioner mod Sydafrika, da landet havde apartheid. Det besynderlige ved hjemmestyreordningen er, at den giver ansvar, men tilsyneladende også en ret til at undlade at tage ansvar. Hvis Færøerne ikke vil være et tilbagestående dansk amt, rent åndelig set, så må de tage nogle af den civiliserede verdens moderne værdier til sig. Hertil hører, at man sikrer mindretal mod hetz og forhånelse. Anstændighed på Færøerne stud. mag. Casper Udmark Alt annað vildi verið full­komin ørskapur, um ikki tann ætlanin, sum kostar minst, er stytst og sum passar best inn í framtíðar ferðslumynstrið verður vald. Eg vóni ikki, at gjørdir verða politiskir rossahandlar, nú loyvini skulu gevast, sigur Sonni Johansen í viðmerking til Regin Jacobsen, sum hevur skrivað um sama evni Regin Jacobsen, býráðs­ lim­ur í Runavík, hevur í fleiri greinum í seinastuni viðgjørt fasta sambandi um Skálafjørðin og við Suðurstreym. Hann fjalir ikki, at hann vil hava tunn­ il­in úr Suðurstreymi upp í Runavík, og at hann heldur vil hava ein tunnil undir Skálafjørðin, enn eina brúgv yvir fjørðin. Tí loyvi eg mær at koma við hesari viðmerkingini. Regin vísir á fyrimunir og vansar við eini brúgv millum eystaru og vestaru síðu av Skálafjørðinum, men eftir hansara tykki tykj­ast vansarnir at vera nógv fleiri enn fyrimunirnir. Mill­um annað sigur hann, at vatn­ útskiftið á fjørðinum verður nógv verri við einari brúgv, heldur enn einum tunnli, men tað tími eg ikki at gera viðmerkingar til. Síðani kemur hann við ein­ ari tekning av teimum ymsu ferðslumøguleikunum. Tað er ikki óhugsandi, at henda tekning er røtt, men hon kann líka so gjarna vera ein reingjan av veruleikanum. Eg eri ið hvussu er ikki førur fyri at siga, um tað vera 18 ella 22 km hjá norðoyingum at koyra til Havnar, alt eftir hvør av strikunum hjá Regini verður vald. Tað, sum tó er serliga áhugavert er tó, at Regin er farin at hugsa um norðoyingar í hesum høpi. Tað hava vit ikki sæð áður, tá hugsað verður um samstarv millum kommunurnar her á fjørðinum. Hevur Regin hugsað um, at við at kroysta alt út til Runavíkar, verður farleiðin hjá øllum vestara armi seks kilometrar longur enn um tunnilin kemur upp vestarumegin? Mær tykir, at hetta er enn eitt dømi um, at tað verður ikki hugsað longur enn av Bakka og út í Rók, og tí kundi Regin svarað uppá, hvussu nógv longur tað verður hjá honum at koyra til Havnar, um hann skal tvørtur um fjørðin eftir einari brúgv og niður í tunnilin úti við Tanga. Tað seinasta sum Regin sigur er, at tað nú er upp til løgtingið at gera av, um tunnilin skal gerast úr Runavík til Havnar saman við einum tunnli tvørtur um fjørðin. Hetta er ikki rætt. Hetta er m. a. als ikki tað, sum eitt samt bygdaráð í Sjóvar Sókn hevur ynskt, og tað er als ikki tað sum vit hava stuðlað tunnilsbólkinum við. Vit ynskja, at tunnilin fer niður á vestara armi á Skálafjørðinum, og at fast samband verður um fjørðin. Um tað verður til ein tunnil ella til eina brúgv, mugu vit semjast um. Tað eru jú vit, sum skulu liva við tí í framtíðini, og tað skal ikki darva menningina hjá vinnuni økinum. Eitt er tó greitt og tað er, at tað ber ikki til at leggja tunnilsmunnarnar har sum Regin Jacobsen vil hava teir, og so ikki gera alla ætl­anina heilt í Gøtudal lidna samstundis. Bara frá Skipaneskrossinum og út til munnan av Toftavatni eru umleið 160 størri og smærri síðuvegir til høvuðsvegin. Vestaru megin eru bara 14 síðuvegir, og tá telja vit úr Skálabotni og út á Tanga. Veruleikin er eisini, at vegurin á vestara armi eisini er gjørdur við einari framtíðar farleið til Havnar fyri eyga, Skálafjarðartunnilin: Latið lokalpatriotismuna liggja Sonni johansen Framhald á siðu 11