fríggjadagur 20. januar 2006síða 6

6 Nr. 15 –20. januar Føroya Skúlabókagrunnur hevur júst givið út nýtt tekstasavn til framhaldsdeildina. Umframt at geva gott yvirlit yvir tey ymsu tekstasløgini, leggur bókin upp til tekstagreining, har øll kunnu verða við frá byrjan Nýggj skúlabók Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Les 1 er heitið á fyrstu bók í nýggjari røð í trimum pørt­ um til framhaldsdeildina í føroyskum. Bókin er teksta­ savn, sum er skipað í sjey partar, hvør við sínum heiti. Tekstirnir verða bund­nir saman við einum høvuðsevni. Ymsu heitini á pørtunum geva lesaranum inn­lit í, hvussu bókin er sett saman, og hvat lesarin kann vænta sær í hesum nýskapandi og rúgvusmikla savni, sum er myndprýtt við føroyskum listaverkum og fotomyndum. Sjey partar Fyrsti partur í bókini nevnist Meðan áin rann og er um barnaár og upp­ vøkst­ur. Heitið er tikið úr samnevndari yrking hjá Róa Paturssyni, og hetta er fyrsti tekstur í savninum. Annar part­ur rópast Smáfuglur í eldgomlum trøum, sum er um viðurskiftini millum børn og foreldur, har heitið er tikið úr yrkingini hjá Jóanesi Nielsen ”Vakrari enn Havnarvág er orðið pápi”. Millum fýra veggir nevnist triði partur, sum er um skúlalívið. Heitið er tikið úr yrking hjá Martini Næs, sum hann rópar ”Bláur himmal”. Fjórði parturin Hon stóð á bakka er um happing og tað at vera øðrvísi og tekur heiti úr yrkingini ”Móðir” hjá Christiani Matras. Fimti partur, sum er um sambandið ímillum systkin, finnur heitið í ”Hørpu rímu” og ljóðar Gjarna gevi eg alt, eg á. Í næstseinasta parti verður kærleikin lýstur undir heitinum Í tínum eygum, sum eru fyrstu orðini í yrking Gunnar Hoydals ”Far ikki”, meðan sjeyndi og seinasti parturin í bókini víðkar um kærleikshugtakið til eisini at fevna um døkku og tølandi megina, sum fær heitið Gátuføra dýpið, tikið úr yrkingini ”Smádreingir og hugflog” hjá Arnbirni Danielsen. Greiningartræ Hóast heitini á teim sjey pørtunum eru funnin í yrkingum og einum kvæði, fevnir savnið harafturat um tekstir, sum er stuttsøgur, leik­ rita­skaldskapur, yrkistekstir, mynd­ir, skaldskapur av manna­munni, sálmar og bíbliu­tekstur. Umframt at geva næm­ ing­unum eitt breitt yvirlit yvir tey ymsu tekstasløgini, leggur bókin dent á at geva innlit í greining av teimum ein­støku tekstunum. Til hetta er tekning av einum træi, sum skal ímynda fagur­ bók­mentanar­liga tekstin, og hvussu hann er settur saman. Við trænum sum dømi kunnu næmingarnir seta nøvn á krúnu, greinar, bul og rót, so teir fáa greiðu á, hvussu einstøku part­ ar­nir í bókmentanarligu grein­ingini hanga saman og kunnu hugsast at skapa eina heild, ið gevur meining í flokkinum og hjá hvørjum ein­støkum lesara. Teldutøk lærarabók Sum nakað nýtt er gjørd teldutøk Lærarabók til Les 1. Lærarabókin veitir íblástur og hugskot, hvussu arbeiðast kann við tekstasavninum og lýsir nærri tey evni, rithøvundar og listafólk, sum verða nevnd. Í Lærarabókini eru eisini uppskot um aðrar tekstir og tilfar, ið lýsir somu evni at nýta í undirvísingini. Lærarabókin er tøk á heimasíðuni hjá Føroya Skúlabókagrunni www.fsg. fo ”Les 1 - tekstasavn til framhaldsdeild” er rit­ stjórnað av Lydiu Didriksen, við Heðini M. Klein, Rúna Bjarkhamar og Paulivari Andreas­sen sum fakligum stuðuls­bólki. Myndaúrvalið í bókini hava Gyðja Hjalmars­ dóttir Didriksen og Gunnar Hoydal lagt til rættis. Bókin telur 330 síður. Føroya Skúlabókagrunnur gevur út. Nú eru glottar at hóma í drúgva orðaskiftinum um framtíðina hjá Klaksvíkar Skúla. Mikudagin var kallað inn til fund, har kunnað varð um útbyggingina av Skúlanum við Ósánna, sum byrjar komandi summar Skúlabygging Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Seiansta árið hevur drúgt orðaskifti verið um skúlan í Klaksvík í síni heild. Hvussu skal skúlin síggja út? Ber til at skipa skúlan øðrvísi? Ber til at leggja saman ella arbeiða meira saman? Skal leggjast upp til størri samstarv skúlarnar ímillum - eisini yvir um fjørðin eftir Norðoya­tunnilin? Hesar og fleiri aðrar spurningar hevur verið kjakast um í fleiri og ymiskum høpi. Stóran part av tíðini hevur orða­skifti tó verið merkt av einum ør­kymlandi hølistørvi á bæði vanligum undir­ vísing­arhølum, serstovum og felagshølum á verandi skúlum í býnum. Skjøtil setast á Nú sær tað so umsíðir út til at drúgva orðaskiftið hevur givið úrslit. Beint undan jólum samtykti Klaksvíkar býráð nevniliga eina nýggja tíðarætlan fyri útbyggjing av skúlaverkinum í Klaksvík. Mikudagin varð so kallað inn til eina felags kunning fyri báðar skúlanar um byggiætlanina. Kunningin var í Skúlanum við Ósánna, har Mentanardeildin hjá Klaks­víkar býráð handaði skúla­stýrunum álitið um útbyggingina. Samtykt er at byrja eina útbygging av Skúlanum við Ósánna, og at henda fer av bakkastokki komandi summar. Útbyggingin veitir fleiri skúlastovur, serstovur, umframt skúlakøk og eina størri uppihaldsstovu. Eisini verður læraraumhvørvið umskipað og aðrar ábøtur gjørdar. Eisini er samtykt, at Skúlin á Ziskatrøð skal útbyggjast. Henda útbygging er rættiliga um­fatandi við serstovum og vanligum skúlastovum. Men ikki minst einari stórari felagshøll, ið eisini skal kunna nýtast til nógv ymisk endamál í skúlahøpi. Høllin skal eisini kunna hýsa tiltøkum, konsertum, fram­ sýningum og annars smærri samkomum eftir skúlatíð. Tíðar- og fíggjarkarmur Afturatbyggingin av Skúlanum við Ósánna verður norður úr verandi skúla og kemur at taka eini trý ár. Samstundis verður Skúlin á Ziskatrøð liðugt projektaraður til útbjóðingar um eini tvey ár. Byggitíðin 4- 5 ár. Ein nýggj umvælingarætlan verður gjørd fyri Skúlan á Ziskatrøð, sum tekur fyrilit fyri tí útbygging, sum er ætlað. Í ár verða nýttar 2 mill kr. til umvæling og projektering av Skúlanum á Ziskatrøð. Metti kostnaðurin fyri byggingina av Skúlanum við Ósánna er 34 mill kr. Til útbyggingina av Skúlanum á Ziskatrøð liggur kostnaðurin um kr. 40 – 50 mill. Hetta merkir, at um 10 mill kr. verða nýttar til skúlabygging pr. ár, so sum langtíðarætlanin leggur upp til, so tekur samlaða byggitíðin fyri báðar skúlarnar 8 ár. Byggibólkur Byggiætlanirnar skulu nú viðgerast av skúlastýrunum. Stýrini skulu ummæla bygg­ ing­ina, og verða møgu­ligar viðmerkingar ella broyt­ing­ ar­uppskot saman við býráðs­ ins viðtøkum sendar lands­ stýrismanninum í menta­ málum til góð­kenn­ingar. Sambært skúlalógini verður í teimum kommun­ um, ið hava tvey ella fleiri skúla­stýri, valdur ein arbeiðs­ bólkur at viðgera upp­skot um skúlabygging/umbygging. Býráðið hevur valt tríggjar limir, og skulu skúla­stýrini nú velja hvør sín lim eisini. Byggibólkurin skal síðani hava umsorgan fyri, at bygt verður sambært góð­ kendum projektum, at tíðar­ ætlanin verður hildin, og at fíggjarkarmarnir halda. Tað er umráðandi fyri bý­ráðið, at skúlarnir sum minst verða eitt byggipláss, og at byggitíðin verður so stutt sum gjørligt. Tó er ásetti fíggjarkarmurin á 10 mill kr. pr. ár avgerandi fyri at náa málinum um at dagføra skúlaverkið í Klaksvík, verður sagt á Menta­nardeildini hjá Klaks­ víkar býráð. Ósáskúlin verður nú útbygdur Mikudagin skrivaðu hesar tríggjar dámurnar skúlasøgu, tá umboðini fyri skúlastýrini, Ella Heinesen og Óluva Klettskarð fingu handað álitið um útbýgg­ing av Klaksvíkar Skúla frá Gunvá við Keldu, formanni Mentanarnevnd Klaksvíkar býráðs Mynd: Dávur Wither Við greiningartrænum í Les 1 sum dømi, kunnu næmingarnir fáa greiðu á, hvussu einstakir tekstir fagurfrøðiliga eru skipaðir innanhýsis, og hvussu teir møguliga eru ávirkaðir av uttanhýsis viðurskiftum Nýskapandi savn til framhaldsdeildina Lydia Didriksin hevur ritstjórnað nýggja tekstasavnið Les 1 til framhaldsdeildina Mynd: Finnur Justinussen)