fríggjadagur 20. januar 2006síða 11

Nr. 15 - 20. januar 11 VIÐMERKINGAR Hvørja ferð tá eg síggi, at Høgni Hoydal hevur eina av sínum longu greinum í bløð­­unum, lesi eg við størsta áhuga, tí eg veit, at hann brúkar altíð langar greinar, tá hann skal snara veruleikanum á høvdið. Tað dugir Høgni nevniliga sera væl, men tað krevur altíð eina langa grein, um tann ætlanin skal eydnast til fulnar. Tað er hetta sum ger, at tær longu greinarnar hjá Høgna Hoydal eru nógv betri enn tær stuttu, sigur Helgi Abrahamsen Sosialurin hevði millum jóla og nýggjár eina sam­ røðu við Frank Jensen, har hesin kom við sera álvar­somum ákærum ímóti Fullveldislandsstýrinum og serliga Høgna Hoydal, sum var landsstýrismaður í umrødda tíðarskeiði. Ákærurnar vóru somikið álvarsamar, at Høgni Hoy­ dal kundi ikki lata tær fara ósvaraðar aftur við borð­ inum, og tað gjørdi hann heldur ikki. Í bløðunum í farnu viku kom hann við eini viðmerking. – Eini av teimum longu. Soleiðis verður alt vent á høvdið Fyrst nýtir Høgni eina yvir­ skrift og ein inngang, sum eru vend beinleiðis ímóti Frank Jensen, men síðani lýsir hann vápnahvíld á tí frontinum, og fer at skriva um sítt fantastiska vinalag við henda góða Frank. Vit fáa at vita, at teir práta javn­ an saman, skemta og støkka inn á gólvið hjá hvørjum øðrum (sum heild ein hugna­ lig frásøgn). Tá hetta er fingið upp á pláss verður avdúkað, at teir báðir (Høgni og Frank) hava tosað saman um samrøðuna, sum stóð í Sosi­alinum. Við hesum fær Høgni lesaran at trúgva, at eingin kennir søguna í Sosialinum betur enn hann. Hann er eitt slag av »ovasta tulk­ingarmyndugleika«, hvat greinini viðvíkur, og her hevur hann rættiliga frítt spæl, tí neyvan man nakar fara at ringja til Frank Jensen fyri at kanna eftir, um alt er júst so sum Høgni sigur tað vera. Í næsta broti í greinini er Høgni Hoydal millummaður millum Frank Jensen og Sosialin. Vit fáa nú at vita, hvat Frank Jensen royndi at siga við blaðmannin, og hvussu hann (altso Frank) ímyndar sær, at blaðmaðurin skilti boðskapin. Men Frank Jensen verður misnýttur av Sosialinum (sigur altso Høgni Hoydal), tí tað sum Sosialurin skrivar, er ikki tað sum Frank Jensen ætlaði at siga. Tað veit Høgni betur enn øll onnur, tí hann kennir Frank og hevur tosað við hann. Og nú er málið fullkomiliga koppað á høvdið, tí nú er tað Høgni Hoydal, sum verjir »vinmannin Frank« ímóti tí óseriøsa Sosialinum, sum... – ja hvat var tað nú hann gjørdi? – jú blaðmaðurin gloymdi at ringja til Høgna Hoydal og biðja um eina viðmerking til samrøðuna, áðrenn hon varð sett á prent. Tað sigur Høgni, at Frank heldur at Sosialurin átti at gjørt. Jú hetta er skemt á høgum støði. Sosialar betringar Men tað sum fekk meg at taka penn í hond er brotið í greinini hjá Høgna, har hann sigur, at meðan full­ veldissamgongan sat og minkaði blokkstuðulin, hendu størstu sosialu betr­ ingar í Føroyum í mong ár og stættarmunurin minkaði. Hetta er eisini at venda ting­ unum á høvdið. Eg kundi í hesum sambandi hugsað mær at fingið at vita ítøkiliga, hvørjar sosi­ al­ar betringar hendu í Før­ oyum í tíðarskeiðinum frá 1. januar 2002, tá blokk­ stuðulin minkaði, til full­ veldislandsstýrið legði frá sær í desember 2003? Kann Høgni Hoydal eis­ ini siga okkum, hvussu fíggj­arstøðan (og harvið út­litini fyri framhaldandi sosi­alum betringum) broytt­ ust í sama tíðarskeiði? Hvussu stórt var avlopið hjá landskassanum í 2001 (áðrenn blokkniðurskurðin) og hvussu stórt var tað í 2003 (aftan á blokkniðurskurðin), og hvussu stórt hevði tað verið, um allur blokkstuðulin hevði verið tikin burtur? Alternativa fíggjarlógaruppskotið Tjóðveldisflokkurin gjørdi í heyst eitt alternativt fíggj­ ar­lógaruppskot. Hvørjar sosialar betringar eru at síggja í tí uppskotinum, og hvussu stórt er lands­ kassaavlopið í 2006 sambært sama uppskoti? Um blokkstuðulin ongan týdning hevur fyri sosialu vælferðina í Føroyum, hví skjýtur Tjóðveldisflokkurin so upp í alternativa fíggjar­ lóg­aruppskotinum, at blokk­ stuðulin ikki skal minka við so mikið sum einari krónu í 2006? Hvussu stórt hevði avlopið verið í uppskotinum, um blokkstuðulin hevði ver­ið tikin burtur av inn­ tøkusíðuni, og hvønn týdning hevði hetta havt fyri sosialu vælferðina? Um vit ímynda okkum, at Tjóðveldisflokkurin broytti sítt alternativa fíggj­ ar­lógaruppskot soleiðis at blokkstuðulin bleiv tik­in burtur, hvar kundi flokk­ urin so hugsað sær at spart, soleiðis at sparingin á ongan hátt gekk útyvir sosialu vælferðina hjá før­ oy­ingum? Kann Høgni tryggja Føroya fólki, at tað ikki hevði gingið útyvir tey veikastu í samfelagnum, um sparingar fyri meira enn 600 mió. krónur skuldu verið gjørdar í sambandi við at blokkstuðulin bleiv burtur? Nógvir aðrir spurningar kundu verið settir í hesum sambandi, men fyribils hevði tað verið gott, um Høgni hevði kunnað svarað hesum fáu spurningunum. Og so kundi hann eisini í sama viðfangi sagt okkum, um hann veit, hvar hasi bond­ini við Frank Jensen blivu av. helgia@logting.fo Vinmaðurin Frank Lesandi helgi abrahamsen Nú um degini skrivar tingmaður Tjóðveldisfloksins, tingmaðurin uttan nakran formellan valpost, Torbjørn Jacobsen, grein í Sosialinum um sambandstingmannin Johan Dahl Tá ið eg hevði lisið greinina, kom mær til hugs orðini í yvirskriftini. Lat meg loypa allan vola­pykkin í greinini yvir og heldur halda meg til yvirskriftina. Bæði Torbjørn Jacobsen og Johan Dahl eru fallittpersónar frá 80- árunum. Lat meg fyrst byrja við tí fyrra. Reiðaravirksemi hjá Tor­bjørn Jacobsen og vin­ monnum hans byrjaði við, at hesir við einum coastara fingu sær ein av heimsins bestu sáttmálum við danska felagið KGH, har danskir yvirvaldsmenn ráddu, og grønlendingar máttu gjalda gildið. Ein danskur klerkur, sum seinni gjørdist stjóri í KGH, var nú besti vinur Torbjørns og faðir hans. Soleiðis ríkaðu hesir menn seg upp, har grønlendingar goldu heimsins hægstu frakt, í hesi glæstrutíð, hekk neyvan myndin av Che í messuni á »Norðvíksingi«. Um nakar hevur livað væl av at avmóða fólk, sum enn liva í koloniveldi, so er tað feðgarnir Jacobsen. Tá ið skútan stóð á turrum, tá var liðugt við vinskapinum, sum hevði vart frá klerki til stjóra. Eginpeningurin til skip­ ini, Norðlandia og Vest­ landia var fíggjaður av Sjó­ vinnubankanum, hesin banki var sjálvtøkuborð teirra, ikki tí, teir vóru ikki aleinaðir? Jákup Joensen skifti politiska kápu frá radikalum sjálvstýri til samband, fekk eisini svartkalvaloyvið og havtaskuloyvið frá Ed­mundi fyri at koma inn í sambandsmyrkrið. Henda avhoppan komst av, at Sjóvinnubankin, sjálv­ tøkuborð hans, ikki longur lat hann fáa alt, sum hann var vanur at biðja um og altíð fekk. Hin Jákup O., fekk 5 mill. fyri avhoppan frá kristnum til radikalt sjálvstýri, men hesir pengar vóru úr framtaksgrunninum. Øll trý skipini ruku, at­gongd til sjálvtøkuborðið var nú stongt. Eftir var bert hatur til teir, sum stongdu sjálvtøkuborðið. Sjó­vinnu­ bankin og føroyski skatt­ gjaldarin mistu yvir 100 milliónir av mistøkum, sum feðgarnir Jacobsen gjørdu, saman við besta vini, tí nú kámaða sam­ bands­oraklinum, Bjørn á Heygum. Hvat var nú til ráð at taka, nú ongin brúgv var at standa á og rópa niður á teir, sum fingu hálva løn og biðja teir finna okkurt til døgurða, lesarin skilur hetta ikki? men tað ger tú Torbjørn. Neyvan mátti tú hugsa um døgurðan, tá tú skrivaði í grein tíni um at skilja milllum tað sum var títt og annans. Jú, nú var at hyggja til beiggja hans, at finna sær annað far, enn var sjálvtøkuborðið ikki stongt. Jú mín sann var eitt til keyps í fútarættinum, og hvør møtti upp við bankagaranti í lummanum, jú besti vin­ ur, Bjørn á Heygum, hann kundi bjóða líka til feðgarnir Jacobsen aftur áttu eitt skip. 36 milliónir var prísurin, sjálvt árábarar, sum bjóðaðu, sleptu við 23 milliónum, tað var ein føroyingur, sum starvaðist hjá mærsk sale, sum ikki helt, at tað var ráði­ ligt at fara upp um 23 mill. hesin kendi jú alt til hvat eitt skipaslag, sum hetta kundi sigla inn av peningi. Men hvat visti hitt nú kámaða sambandsoraklið, Bjørn á Heygum, um, hvat eitt skip kundi sigla inn av peningi, bert persónurin var løgfrøðingur, so hildu menn at hann visti alt, men tíverri, var hetta ofta orsøkin til at skip og feløg fóru á heysin. Stutta tíð eftir keypið kom skútan, sum nú var reyðmálað, stevnandi inn á havnarvág. Stórt gildi varð hildið umborð, myndir av skútuni vóru givnar sum gávur, til minnis um skilakeyp. Og so hendir tað, sum árábar spáddu, tað gekk ikki. Tá 2 ár vóru liðin, lá skipið svínabundið í Hirtshals. Á fremstu síðu í Dimma­ lætting stóð at lesa, hvussu nógvar milliónir sjálv­tøku­ borðið misti. Men nú bleiv bananin aftur skrellað, hon kostaði nú 13 mill. Sjálv­ tøkuborðið var nú farið fallit, men sovorðnir menn hava konto í nógvum pen­ ingastovnum, so reyðmálaða skútan kundi aftur stevna út á Atlants breiða hav. Gott er at vera sparin, men at enda á havsins botni av slík­um kleyvarskapi er ikki sjómansskapur. Tá siglt verður við norsku strendur, er tað ein sann­ roynd, at tveir mans eru á brúnni, skipari og stýri­ maður, tá umstøðurnar eru vánaligar. Torbjørn Jacobsen var aleinaður á brúnni, rendi á, so skútan fór til botns, orsøkin til at hann var aleinaður, var hon, at stýrimaðurin skuldi hava yvirtíð, og hetta vildi hann ikki, hann fylgdi gomlum siði í Kenn skipanini. Men tryggingarpengar eru góðir at fáa, so nú var at leita eftir nýggjum fari. Hesaferð var tað ein gamal trolari, hann fekk abbasa navn, farmasiglingin var nú vorðin ein marra, so best var at fáa sær fong frá havsins botni, heldur enn tann, sum stóð á bryggjuni. Men tíðin er ein náðileysur fíggindi, fiskiskapurin eftir reiða gullinum, varð farin, so skútan við abbasa navni liggur nú svínabundin. Les­ arin kann sjálvur ímynda sær, hvussu nógvar pengar Bjørn á Heygum hevur fingið øll hesi árini, hann var ráðgevi og nevndarlimur. Ja, Torbjørn, løgtingslimur, uttan nakran formellan val­post, rukkulívið frá 80- árunum var stórt. Á den substansur. Keltringur heilsar Keltringi Tvøroyri símun h. jensen