leygardagur 11. november 2000síða 3

Hóast ta› í 1997 var greitt, at n‡ggj kunn- ger› mátti gerast fyri sernámsfrø›isliga virksemi›, eftir at Sernámsdepilin var› settur á stovn, er eingin kunnger › komin enn SERNÁMSDEPILIN Ey›un Klakstein Tá Sernámsdepilin fór at virka frá árbyrjan í 1998 var greitt, at ney›ugt var vi› eini n‡ggjari kunnger› og at grei›a mátti á starvs- og setanarvi›urskiftunum á n‡ggja stovninum. Men hóast politiski myndugleikin hevur havt tr‡ ár um at fáa hesi vi›ur- skifti í rættlag, er einki komi› upp á pláss av hes- um, og ta› er millum anna› av hesi orsøk, at løgfrø›- ingar ivast í løgfrø›isliga grundarlagnum undir stovninum. Sí›ani 1997 hava f‡ra mans siti› í landsst‡rissess- inum í undirvísingarmál- um, og tann n‡ggjasti av teimum, Torbjørn Jacob- sen, fer nú at seta eina kanning í verk av vi›ur- skiftunum á Sernámsdepl- inum. Ætlanin er, at hendan kanning skal sta›festa, hvat ta› er, sum er fari› fram, sí›ani Sernámsdepilin var› settur á stovn og fram til dagin í dag. Kunnger› ney›ug Í 1997 fór umsitingin hjá landsst‡rinum undir ar- bei›i› at leggja Skúlan á Trø›ni og Sernámsfrø›is- ligu Rá›gevingina saman til ta›, sum var› rópt eina fyrisitingarliga, námsfrø›- isliga og fíggjarliga eind. L a n d s s k ú l a s t j ó r i n , Hensar Ellingsgaard, gjørdi eitt upprit til landsst‡ris- mannin, Eilif Samuelsen, um samanleggingina, og sí›ani fekk John Rajani – sum nú er løgmansskrivari – til uppgávu at gera eitt upprit um, hvussu saman- leggingin kundi gjøgnum- førast. Í oktober mána›i var ar- bei›i› hjá John Rajani li›- ugt, og ta› var lati› lands- st‡rismanninum. Í hesum uppriti ver›ur sta›fest, at ney›ugt var vi› n‡ggjari kunnger›, tá Ser- námsdepilin skuldi fara at virka. – Mett ver›ur framvegis, at ta› ikki er ney›ugt ella rætt at gera serstaka lóg fyri sernámsfrø›isliga virk- semi, men n‡ggj kunnger› má gerast. Uppskot um n‡ggja kunnger› eigur at ver›a gjørd skjótast gjør- ligt, helst í summar, skrivar John Rajani í uppritinum. Fyrr í ár var› ein n‡ggj kunnger› umsí›ir gjørd, men hon er ongantí› sett í gildi, og Bjørn á Heygum, løgfrø›ingur, sigur í eini meting um skúlan, at ta› vantar fullkomiliga lógar- heimild fyri at innskriva og undirvísa næmingum á ein- um sonevndum Sernáms- depli. Starvsvi›urskiftini upp á pláss Uppriti› um Sernámsdepil- in frá oktober í 1997 vi›ger eisini setanarvi›urskiftini hjá starvsfólkunum á n‡ggja Sernámsdeplinum. Uppriti› ger greitt, at samanleggingin av Skúl- anum á Trø›ni og Sernáms- frø›isligu Rá›gevingina setir nógvar spurningar um setanarvi›urkskiftini. – Fyri at fáa grei›i á øll- um vi›urskiftum ver›ur helst ney›ugt at taka starvs- fólkavi›urskiftini hjá øllum starvsfólkunum í Sernáms- deplinum til vi›ger›ar, skrivar John Rajani í upp- ritinum. Hann sigur, at uppskot má gerast fyri, hvørji størv skulu vera, starvsl‡sing eigur at ver›a gjørd fyri hvørt einstakt starv, upp- skot má gerast um starvs- treytirnar, og samrá›ingar mugu takast upp vi› fakfel- øgini hjá ymsu starvsbólk- unum. Men hóast hesa sta›fest- ing í uppritinum frá 1997, eru starvsvi›urskiftini á Sernámsdeplinum fram- vegis ógrei›, og millum anna› ivast løgfrø›ingar í heimildunum at gjalda løn til nógv av starvsfólkunum. Í sí›stu viku fingu ógrei›u vi›urskiftini og umrø›an av hesum lei›sl- una á Sernámsdeplinum at siga seg úr starvi. Landsst‡ri› forsømt at fáa vi›urskiftini í rættlag Hóast politiski myndugleikin hevur havt tr‡ ár um at fáa løgfrø›isligu vi›urskiftini á Sernámsdeplinum í rættlag, er vi›urskiftini framvegis ógrei›. Mynd: Jens Kr. Vang Um ikki Fíggjarmála- st‡ri› og feløgini finna eina semju, er hugsandi, at Tjaldri › ver›ur sent til Noregs at sleipa n‡ggja vaktarskipi›, Brimil, sum hevur ligi› í Noreg í tríggjar vikur, heim VAKTARSKIPI‹ BRIMIL Ólavur í Beiti – Ein møguleiki er at senda Tjaldri› til Noregs eftir Brimli, um eingin loysn ver›ur funnin naka› skjótt, sigur Elmar Højgaard, stjóri á Vaktartænastuni. Ta› er Fiskimálast‡ri›, sum stendur sum skrásettur eigari av n‡ggja vaktarskip- inum, men ta› er Vaktar- tænastan, sum er rei›ari, og tí var hesin spurningur sett- ur stjóranum á Vaktartæn- astuni. Og Elmar Højgaard tekur undir vi›, at Brimil má fáast sum skjótast at loysa frá bryggju og setast í ta tænastu, sum vaktarskipi› er ætla›. Norsk blø› skriva Og til sama spurning sigur Jørgen Niclasen, fiskimála- rá›harri, at ta› er sjálvandi hansara ætlan at fáa vaktar- skipi› hendavegin og so skjótt, sum gjørligt. Sam- bært Jørgen Niclasen eru fleiri møguleikar at fáa Brimil til Føroya, men hann vil ikki koma nærri inn á, hvussu hetta skal gerast. Ta› allarbesta er sjálvandi, at Fíggjarmálast‡ri› og fel- øgini koma til eina semju, so skipi› fær siglt sjálvt heim, metir fiskimálará›- harrin. Ta› seinasta n‡ggja er, at nú eru norsk blø› farin at skriva um Brimil, og m.a. ver›ur sagt í onkrum bla›, at stø›an er ikki verri enn so, at manningin umbor› hevur okkurt til matna enn. Men tó at endalig stø›a ikki enn er tikin um, at fiski- málará›harrin gevur Vakt- artænastuni bo› um at fara eftir n‡ggja vaktarskipin- um, so er hetta ein møgu- leiki sum hevur veri› nevndur nakrar fer›ir. Ein annar fyrimunur vi› at fáa Brimil heim til Føroya er, at vaktarskipi› rindar ikki bryggjupengar í Føroyum – eins og ta› ger í Noreg. Tjaldri› eftir Brimli LØGTINSINS UMBO‹SMA‹UR Ey›un Klakstein Í bla›num í gjár høvdu vit samrø›u vi› Ingeborg Vinther, formann í Føroya Arbei›arafelag, um vali› av Jógvani Andreasen sum Løgtingsins Umbo›smann. Í greinini sigur Ingeborg Vinther, at hon metir ikki Jógvan Andreasen vera rætta vali› til hetta starv. Hon heldur tó ikki, at hann hevur veri› partískur mótvegis fakfelagsrørsluni, sum ta› annars kom fram í greinini. Ikki partískur Nr. 218 - 11. november 2000 5 4 Nr. 218 - 11. november 2000 -Strandfer›slan hevur kravt, at n‡ggja sandoyarferjan í øllum førum ver›ur li›ug 1. apríl FER‹ASAMBAND Áki Bertholdsen Ta› fer ikki at nerva sand- oyarferjuna stórvegis, at hon er seinka› so nógv ur Póllandi. Sostatt bendir nógv á, at tí›arætlanin fer at halda. Tvs, at ta› er tann seinasta tí›arætlanin, sum fer at halda, tí eftir teirri upprunaligu ætlanini skuldi hon longu veri› sett í sigl- ing. Men eftir, at hon bleiv eitt hálvt ár seinka› av polsku skipasmi›juni, sum gjørdi skrokkin, hevur 5. mars veri› nevndur sum dagurin, tá i› n‡ggja Sand- oyarferjan skuldi setast í sigling. Men sí›ani tá er hon bliv- in enn meiri seinka›. Eitt nú lá hon eina viku í Skagen, tí líkindi vóru ikki at sleipa hana til Føroyar. Nú um dagarnar kom skrokkurin so til Skála, har øll segl ver›a sett til fyri at gera hana lidna. Men skipasmi›jan hevur bo›a› Strandfer›sluni frá, at av tí, at skrokkurin aftur er so nógv seinka›ur til Føroya, er skipasmi›jan noydd til at endursko›a byggiætlanina. Ta› hendi á einum fundi mikudagin. Reidar Nónfjall, stjóri á Strandfer›sluni, sigur at aftaná fundin, fekk hann bo› frá skipasmi›juni um, at hon framvegis mi›jar eftir at halda freistina, so at ferjan kundi handast Strandfer›sluni 5. mars. Men Skipasmi›jan tekur kortini ta› fyrivarni, at smávegis frávik kunnu ver›a gjørd, av tí, at skrokkurin kom so seint til Føroyar. Stjórin sigur, at Strand- fer›slan hevur svara› aftur, at hon gó›tekur, at sum umstø›urnar eru, ver›a smærri frávik í tí›arætl- anini gó›tikin. – Men vit hava kravt, at hon ver›ur li›ug í seinasta lagi 14 dagar á›renn hon ver›ur sett í sigling. Og set- ast í sigling, ta› skal hon 14. apríl, tí tá gongur undantaksloyvi hjá Tróndi út. – Vit hava bo›a› frá, at vit vilja hava minst 14 dag- ar at venja okkum vi› skip- i› og tí mugu vit hava ta› í seinasta lagi fyrst í apríl, sigur Reidar Nónfjall. Ein kollvelting Reidar Nónfjall sigur at n‡ggja sandoyarskipi› ver›ur ein kollvelting hjá sandoyingum, bæ›i hjá fer›afólki og hjá vinnulívi. N‡ggja Sandoyarferjan fer t.d. at taka tveir stórar treylarar og so einar 12 per- sónbilar afturat, ella tilsvar- andi fleiri persónbilar, so ta› ver›ur helst søga, at ikki alt sleppur vi›. á Bila- dekkinum er gongubreyt, so at fer›afólk ikki koma í samband vi› bilar. Men yvirhøvur er Tróndur ikki ov lítil til fer›afólk, so n‡ggja ferjan fer at taka sama tal av fer›afólki, sum Tróndur, tvs. gott 200. Men umstø›urnar umbor› ver›a nogv betri. N‡ggja Sandoyarferjan fer at sigla 11 míl og ta› er eitt líti› vet skjótari enn Tróndur. Ætla framvegis at halda freistina FER‹ASAMBAND Áki Bertholdsen Ta› ver›ur ikki enn, at eysturoyingar sleppa at sigla til Havnar vi› eini skjóttgangandi ferju. Strandfer›slan hevur leingi ætla› at leiga eina tvíkilju, ella eina a›ra, skjóttgang- andi ferju, til Skálafjar›ar- siglingina. Ætlanin var at leita eina skjóttgangandi ferju í eina tí›, fyri at vita, hvussu ta› rigga›i inn á Skálafjør›in og møguliga at kn‡ta a›rar ruturupp í eisini. Men fíggjarligu karmarnir hjá Strandfer›sluni eru so trongir, at enn hevur ta› ikki bori› til. Ikki minst hava tær stóru príshækkingarnar á olju gjørt lívi› súrt hjá strand- fer›slustjóranum. Oljuprísurin er meiri enn tvífalda›ur seinasta ári› og ta› hevur gjørt, at Strand- fer›slan hevur veri› noydd at leggja ætlanina um eina skjóttgandandi ferju inn á Skálafjør›in á hyllina. Herfyri fekk Strand- fer›slan eina eykajáttan frá løgtinginum, sum m.a. anna› skuldi byrgja upp fyri príshækkingunum á olju. Reidar Nónfjall, stjóri á Strandfer›sluni, seg›i tá, at tá i› eykajáttanin var kom- in, var ætlanin at taka máli› um eina skjóttgangandi ferju inn á Skálafjør›in uppaftur. Men nú sigur hann, at Strandfer›slan hevur fram- vegis so nógvar eykaút- rei›slur av oljuni, at ta› ver›ur ikki fyribils, at fíggjarlig orka ver›ur til at útvega eina skjóttgangandi ferju til Skálafjør›in. Hann vísir á, at Strand- fer›slan hevur at kalla onki frælsi til at stúra fíggjarligu gongdini. – A›rasta›ni ber ta› til hjá teimum, sum røkja fer›samband, at hækka fer›ase›laprísir og at lækka túratal fyri at útvega eyka inntøkur Men tann møgu- leikan hevur løgtingi› tiki› frá Strandfer›sluni. Hann sigur kortini at spurningurin um eina skjóttgangandi ferju er ikki sleptur enn og hann ver›ur møguliga tikin uppaftur næsta ár. Annars er ongin sigling inn á Skálafjør›in í løtuni. Gamla. Ternan er á sleipi- stø›i í Vági og hon ver›ur ikki tøk aftur, fyrrenn um mána›arskifti›. Inntil tá, er ta› Snarbussurin, sum røkir fer›asambandi› inn á Skálafjør›in. Strandfer›sluni hevur kravt av Skipasmi›juni á Skála, at n‡ggja Sandoyarferjan er klár at seta í sigling í seinasta lagi 1. apríl Eysturoyingar fáa onga skjóttgangandi ferju enn Gamla Ternan stendur enn á sleipistø›i í Vági.Og sum ta› sær út í løtuni, ver›ur ta› framvegis hon, sum áliti› hjá eysturoyingum í eina tí› afturat Teir høgu oljuprís- irnir hava gjørt, at Strandfer›slan fyri- bils hevur lagt ætlan- ina á hyllina at leiga eina tvíkilju til skála- fjar›arsiglingina