mikudagur 15. november 2000síða 4

Dúgvan ver›ur ikki klár at taka siglingina upp aftur í dag, og Strandfer›slan fer tí at brúka Smyril um Lorvíksfjør› komandi dagarnar SAMFER‹SLA Ey›un Klakstein Nor›oyingar royna at klára seg sum frægast, me›an Dúgvan ver›ur umvæld á Skipasmi›juni á Skála. Framvegis er ógreitt, nær Dúgvan kemur aftur í sigling, og Strandfer›slan ætlar at brúka Smyril í siglingini í dag og í morgin. Stutt eftir klokkan 12.00 í gjár kom Smyril til Klaks- víkar, og hann skuldi sigla tveir túrar millum Klaksvík og Fuglafjør› í gjár, um- framt at ein túrur var mill- um Klaksvík og Havnina. Hetta lat seg gera, tí Smyril vanliga liggur allan t‡sdagin í Havn, men mikudag siglir Smyril ein túr millum Havnina og Vág seinnapartin. Strandfer›slan avgjørdi í gjár at taka Smyril úr sigl- ingin til Su›uroyar seinna- partin í dag, og ísta›in seta Smyril inn aftur í siglingina um Lorvíksfjør›. Royndu at tetta Seinnapartin í gjár skuldi Dúgvan sleipast á Skála, har umvælingin skal gerast. Orsøkin til, at Dúgvan framvegis lá í Lorvík fyrrapartin í gjár, var, at menn royndu at tetta lekan sum frægast, fyri at ska›in ikki skuldi gerast størri, tá Tjaldri fór at sleipa Dúgvuna. Dúgvan skuldi í dokk í gjárkvøldi›, og so skuldi ska›in kannast, og avger› takast um umvælingina. – Ta› er púra vist, at Dúgvan fer ikki aftur í sigling mikudagin, men vit vita ikki enn, nær ska›in er umvældur, seg›i Magnus Magnussen, tekniskur lei›ari á Strandfer›sluni, vi› Sosialin á middegi í gjár. A›rir bátar hava siglt Í vánaliga ve›rinum mána- dagin kundi Strandfer›slan einki skip seta í sigling um Lorvíksfjør›, eftir at hol var komi› á Dúgvuna stutt fyri middag. Tveir línubátar úr Klaksvík vóru ein túr um Lorvíksfjør› seinnapartin mánadagin, og fyrrpartin í gjár gjørdu bæ›i Barsskor og Alpha Pilot túrar um Lorvíksfjør›. Smyril, sum vanliga liggur meginpartin av t‡sdegnum í Havn, skuldi seinnapartin í gjár gera tveir túrar millum Klaksvík og Fuglafjør›, og vi› ymsum skipum og bátum, skiftandi og broyttum tí›um royna nor›oyingar og onnur, sum brúka farlei›ina um Lorvíksfjør›, at klára seg sum frægast. Óvissa um Lorvíksfjar›arlei›ina - Ta› er púra vist, at Dúgvan fer ikki aftur í sigling mikudagin, men vit vita ikki enn, nær ska›in er umvældur, seg›i Magnus Magnussen, tekniskur lei›ari á Strandfer›sluni, á middegi í gjár. Mynd: Edvard Joensen Fríggjakvøldi› 17. no- vember skipar Kvinnu- felagi› fyri kvinnu- politiskari kvøldsetu á Gamla Meiarínum í Havn. Kvinnulig valevni úr øllum flokkum fara at leggja sínar hugsjónir fram. Or›askifti ver›ur millum valevnini, spyrji- panel og áhoyrarar. Kvinnufelagi› vil vi› hesum lata lívsroyndir kvinnunnar koma sam- felagnum til gó›ar. Eisini ver›ur undirhald vi› Biritu, Súsonnu og Riu. Aftaná ver›ur høvi at keypa sær ein drekka- munn og fáa eitt prát vi› luttakararnar. Kvinnupolitisk kvøldseta á Gamla Meiarínum Nr. 220 - 15. november 2000 7 6 Nr. 220 - 15. november 2000 Íslendskir arbei›s- gevarar rinda ikki eftirløn til arbei ›- arar, me›an norskir arbei›s- gevarar rinda Nkr. 200,- um mána›in í eftirløn, skrivar Vinnuhúsi› Vinnuhúsi› hevur eina kanning á hemasí›uni, sum vísir, at Føroyar hevur hægstu mini- mumsløn. Sum skilst rinda íslendskir arbei›s- gevarar ikki eftirløn til arbei›arar, me›an norskir arbei›sgevarar rinda Nkr. 200,- um mána›in í eftirløn. Tali› er ikki vi› í talvuni, men ta› broytir ikki ra›festingina. Mini- mums løn var› innførd í UK í 1999, men í ein- støkum førum er lønin enn lægri enn mini- mumslønin. Seminar Fyri 14 døgum sí›ani helt TK-stovan eitt semi- nar um bonus lønir, sum eru vanligar nógva sta›ni rundan um okk- um. Á fundinum kom fram, at ein av megin orsøkunum til, at slíkar skipanir ikki eru so vanligar í Føroyum sum í grannalondunum, er júst tann, at høga mini- mumslønin er ein for›- ing fyri slíkum. Ætlanin hjá Mærsk er at flúgva úr Dan- mark til Føroyar vi› farmi og sí›ani flúgva vi› fiski úr Føroyum til megin- landi, skrivar Vinnuhúsi› Vinnuhúsi› skrivar, at sum ein avlei›ing av Fiskivinnutinginum, sum Føroya Ráfiska- keyparafelag skipa›i fyri í oktober um flutn- ing, fyrireikar Mærsk Air nú eina flogfraktrutu millum Føroyar og meginlandi, eina ella tvær fer›ir um vikuna. Ætlanin hjá Mærsk er at flúgva úr Danmark til Føroyar vi› farmi og sí›ani flúgva vi› fiski úr Føroyum til meginlandi. Ta› er enn ikki avgjørt hvar á meginlandinum farmaflogfari› skal flúgva og hvønn dag í vikuni, men hetta ver›ur væntandi avgjørt í næst- um. Loftvegis flutning Á Fiskivinnutinginum í Nor›urlandahúsinum kom fram, at feskur fiskur úr Føroyum ikki hevur so gott or› á sær á markna›inum. Hetta kann merkja, at føroysk- ir útflytarar, sum ætla sær at royna loftvegis flutning av feskum fiski, mugu brynja seg vi› toli, tí ta› kann ikki væntst, at keyparin vi› ta› sama vil gjalda fyri teir eginleikar, sum vøra flutt vi› flogfari hevur framum a›ra vøru. Føroyingar sum ar- bei›a uttanlands og vanliga keypa feskan fisk, sum er fluttur vi› flogfari úr Íslandi siga, at til ber at fáa sera gó›an prís fyri feskan fisk vi› gó›ari gó›sku og ein hægri prís enn føroyingar vanliga fáa fyri feskan fisk. Megna føroyingar at veita keyparnum á meg- inlandinum feskan fisk tvær ella tríggjar fer›ir um vikuna í mun til einafer› sum nú, er eingin ivi um, at keyp- arin heldur vil lata ein hægri prís fyri vøruna, skrivar Vinnuhúsi›. Tá talan er um at veita skattalætta til einstaklingar, ella løntakarabólkarnar, tykist at skorta vi › viljanum hjá lands- st‡rinum og sam- gonguni, siga ting- menninir Vilhelm Johannesen, Lisbeth Petersen og Flemm- ing Mikkelsen vegna Javna›arflokkin og Sambandsflokkin POLITISKT UPPSKOT Ólavur í Beiti Tingmenninir Vilhelm Jo- hannesen, Lisbeth Petersen og Flemming Mikkelsen vegna Javna›arflokkin og Sambandsflokkin, hava nú lagt uppskot fram um skattalætta, og siga upp- skotsstillararnir í vi›merk- ingunum, at fyrst í nítiár- unum hækka›i samla›a avgjalds- og skattatr‡sti› rættiliga nógv. Vit fingu lógina um meirvir›isgjald. Gjaldi› til Arbei›sloysisskipanina var› sett til 2,75 prosent. Vit fingu fíggjarognar- avgjald. Vit fingu fyrst eykaskatt og seinni fingu vit eisini eyka-eykaskatt, i› ikki bara rakti tær høgu inntøkurnar, men eisini tær hægru mi›alinntøkurnar. – Sí›ani mi›skei›is í nítiárunum eru nakrar broytingar gjørdar, sum hava lækka› naka› um avgjalds- og skattatr‡sti›. Inngjaldi› til ALS er lækka›. Lógin um fíggjar- ognaravgjaldi› er sett úr gildi. Frá 1. januar 1996 var› tann fyrsti beinlei›is skattalættin givin. Her var talan um ein samla›an lætta, i› kosta›i landskass- anum umlei› 100 mió. kr. Ávísur skattalætti er eisini givin sí›ani tá. Og eftir uppskoti frá andstø›uni er aldursmarki› fyri barna- frádrátt flutt frá 16 upp til 18 ár. Men hóast hetta, so halda uppskotsstillararnir, at lág- og mi›alinntøkurnar, eins og húski vi› børnum, framvegis hava trong kor. – Í seinastu tingsetu lækka›u landsst‡ri› og samgongan partafelags- skattin, i› var 27 prosent, ni›ur í 20 prosent. Hetta var ein munandi skattalætti til peningastovnarnar, t r y g g i n g a r f e l ø g i n i , advokatskrivstovurnar, grannsko›aravirkini og onnur, sum reka egi› virki vi› einum partafelag ella einum smápartafelag, men tá talan er um at veita skattalætta til einstaklingar, ella løntakarabólkarnar, tykist at skorta vi› viljan- um hjá landsst‡rinum og samgonguni, ver›ur sagt í vi›merkingunum. Reypa› ver›ur dúgliga Og vísandi til, at lands- kassin nú ár um ár hevur stór avlop, sum dúgliga ver›ur reypa› um, og at livikorini hjá lág- og mi›- alinntøkunum og teimum, sum hava børn undir 18 ár, framvegis eru sera trong, mæla Javna›arflokkurin og Sambandsflokkurin til at veita ein skattalætta, i› samanlagt er mettur at kosta landskassanum 84 mió. kr. Og Javna›arflokkurn og Sambandsflokkurin skjóta upp at broyta skattastigan í landskattinum fyri lág- og mi›alinntøkurnar. Hetta er mett at kosta 58 mió. kr. Eisini ver›ur skoti› upp at hækka barnafrádráttin í landsskattinum úr 4.000 upp í 6.000 kr. Hetta er mett at kosta 26 mió. kr. Og enda siga uppskots- stillararnir fyri Sam- bandsflokkin og Javna›ar- flokkin at flokkarnir fara at leggja onnur uppskot fram, sum hava til endamáls at lætta um hjá teimum, sum ringast eru fyri, m. a. er talan um at hækka serliga pensjónistafrádráttin í skattinum og at lækka serliga avgaldi› á brenni- olju. Løgtingi› tekur undir vi›, at landsst‡ri › tekur upp samrá›ing- ar vi› donsku ríkis- stjórnina um yvir- tøku av málsøkinum trygd á sjónum, skj‡t- ur Jørgen Niclasen upp í uppskoti LÓGARUPPSKOT Ólavur í Beiti Í vi›merkingunum til upp- skoti› um at yvirtaka trygdina á sjónum, grei›ur Jørgen Niclasen frá, at landsst‡rissamgongan hev- ur í samgonguskjalinum ásett, at Skipaeftirliti› ver›ur yvirtiki›. Í oktober 1998 var› nevnd sett vi› umbo›um fyri Fiskimálast‡ri›, sjó- vinnufeløg og danska Sjó- fer›slust‡ri› vi› tí ar- bei›ssetningi at lata lands- st‡rismanninum í fiski- og sjóvinnumálum eina kann- ing av teimum málsøkjum, sum føroysk løgtingslóg skal gerast fyri, herundir eitt tilmæli, og tann 12. september í ár kom tilmæl- i› og uppskot til løgtings- lóg um trygd á sjónum. Øll sjóvinnumál Nevndin mælir m.a. til: At samrá›ingar ver›a tiknar upp vi› donsku stjórnina um yvirtøkuna og møgu- ligar treytir, solei›is sum rokna› var› vi› í 1988 og 1998. At spurningurin um føroyska umbo›an í IMO eigur at ver›a loystur í sambandi vi› yvirtøkuna. At eftir loknar samrá›ingar ver›ur lógaruppskoti› end- ursko›a› um ney›ugt og lagt fyri Løgtingi›, eftir at ta› hevur veri› sent til hoyringar hjá vi›komandi myndugleikum, felags- skapum og vinnuumbo›- um. – Ta› er ætlanin lands- st‡risins at fáa hesar sam- rá›ingar í lag skjótast gjør- ligt, og so skjótt samrá›- ingarnar eru loknar, at leggja máli› aftur fyri Løg- tingi›, saman vi› endalig- um uppskoti til løgtingslóg um trygd á sjónum, sigur Jørgen Niclasen. Jørgen Niclasen leggur dent á í vi›merkingunum, at vi› yvirtøku av málsøk- inum trygd á sjónum ver›a øll sjóvinnumál undir før- oyskari lóggávu og um- siting, herundir eisini vita- verk, ve›urtænasta og far- vatnsuppmerking. Mett ver›ur, at árligi kostna›urin av yvirtøkuni av málsøkinum trygd á sjónum ver›ur 18 mió. kr., herundir vitar, ve›urtæn- astan og farvatnsuppmerk- ing. Mærsk Air flogfraktrutu Føroyar hægstu minimumsløn Talvan vísir minimumslønina í donskum krónum í ávísum londum ár 2000 galdandi fyri arbei›arar: Land Tímaløn Eftirløn Tilsamans Ísland 41,41 41,41 UK 45,88 45,88 Grønland 63,84 1,98 65,10 Noreg 79,19 79,19 Danmark 82,40 4,2 85,86 Føroyar 83,72 3 86,23 Yvirtaka trygdina á sjónum Húski vi› børnum hava trong kor Jørgen Niclasen, landsst‡risma›ur Vilhelm Johannesen Lisbeth Petersen Flemming Mikkelsen Sp/f Inntech Í dag kl. 10.00 lata vit upp nýggjan handil í Saltangará við nógvum ymiskum vørum Tel. 449588 • Fax 449499 V.H.S hevur alt innan vatn, hita og sanitet Variant hevur alskins gávur Vøggan hevur hópin av barnaútgerð