mikudagur 8. februar 2006síða 25

Nr. 28 - 8. februar 2006 17 UTTAN ÚR HEIMI Eitt blað í Iran hevur gjørt av at bjóða lesarum sín­um at taka lut í einari tekni­ kapping, ið er ætl­að sum svar upp á Mu­ham­meds­ tekningarnar í Jyllands­ post­inum. Jødatýningin undir seinna heims­bardaga er evnið, og leiðsl­an á blaðnum Hams­ hahri sigur, at við hesum ætlar hon at kanna, hvussu langt pressufrælsið í Vest­ urheiminum røkkur, og um vesturlendsk bløð fara at prenta tekningarnar. – Nú fáa vit so at síggja, um pressufrælsið í Vest­ urheiminum er tað sama, tá tað snýr seg um brotsverk hjá USA og Ísrael ella jøda­ týningina, ella um tað bara er loyvt at gera seg inn á átrúnaðarligar halgidómar, skrivar blaðið. Teknikappingin hjá Hams­hahri byrjar í næstu viku, og tekningarnar verða sam­stund­is sýnd­ar í ein­ari fram­sýn­ing­ar­høll. Sam­bært AP eigur Teheran komm­una bæði blaðið og fram­sýn­ingarhøllina. Skemta við jødatýningini Skiparin á einari egyptisk­ ari ferju hevur viðgingið, at skip hansara sigldi fram við fólki av einari ferju, sum sakk seinasta hóskvøld, men at hann valdi at halda leiðina fram. Umleið 1.000 fólk doyðu, tá ferjan ”Al Salam Boccaccio 98” sakk í Reyða­ havinum. Egyptisku mynd­ ugleikarnir siga, at skiparin rópti á ferjuna ”Saint Cathe­ rine”, sum var á somu leið, og bað um hjálp, tí eld­­ur var í skipinum. Men ”Saint Catherine” steðgaði ikki á at hjálpa teimum neyð­ støddu. – Eg gjørdi av at halda leið­ ina fram, tí eg helt trygd­­ina hjá teim­um 1.800 ferða­fólk­ un­um um­borð á skipinum vera tað týdningarmesta. Veðr­ið var eisini ólagaligt, sigur skiparin á ”Saint Catherine”, Salah Jomaa. Avgerðin hjá skiparanum er steinur oman á byrðu hjá egyptiska reiðarínum, sum hevur nóg mikið at hugsa um frammanundan. Tað er komið fram, at reiðaríið drálaði alt ov leingi við at biðja myndugleikarnar um hjálp, tá eldur kom í ”Al Salam Boccaccio 98”, og ferðafólk hava greitt frá, at skiparin rýmdi av skipinum fyri at bjarga sær sjálvum. Sigldi undan fólki í neyð Í mong ár hevur feitur mat­ur fingið skyldina fyri bæði eitt og annað so sum bróstkrabba og hjarta­ sjúkur, men nú vísir ein stór kanning, at tað er ikki so vandamikið kortini at eta feitan mat. 48.000 kvinnur hava tik­ið lut í kanningini, og úr­slitið er nú kunn­gjørt í amerikanska lækna­tíðar­ ritinum Jama. Sagt verður, at 19.000 kvinnur fingu mat við lítlum fitiinnihaldi, meðan hinar 29.000 fingu vanligan mat. Eftir átta ár­um høvdu 3,4 prosent av teimum, sum ótu soltnan mat, fingið bróstkrabba, með­an 3,6 prosent av teim­ um, sum ótu vanligan mat, høvdu fingið somu sjúku. Kanningin avdúkaði eis­ini, at 0,13 prosent av teimum, sum høvdu etið soltnan mat, høvdu fingið krabbamein í tarmunum, og at 0,12 prosent av hin­um høvdu fingið somu sjúk­ una. Tilburðirnir av hjarta­ sjúkum vóru ávikavist 0,86 og 0,88 prosent, skrivar Jama. Feitur matur ikki so vandamikil Útróðrarmaðurin Thomas Ask úr Lindås nærhendis Bergen var greiður yvir, at hann hevði ein stóran fisk á snørinum, tá hann var á útróðri fyrradagin. Saman við einum øðrum manni var hann farin at royna eftir longu á 40 favna dýpi, har longan gýt­ir um hesa tíðina. Teir høvdu fingið nakrar longur og ætlaðu sær til hús, tá Thomas Ask brádliga kendi. Tað var týðiligt, at hetta var okkurt stórt, og tá loddið kom á borðið, vísti tað seg at vera ein sjáld­sama stór longa. Tá teir komu til lands, vísti tað seg, at longan var 155 centimetrar til longdar og vigaði góð 46 pund. Molva molva, sum longa eitur á latíni, kann blíva tveir metrar long og kann viga upp í 80 pund, og tær elstu verða umleið 25 ára gamlar. Stór longa Ikki færri enn fýra amerikanskir forsetar vóru í kirkjuni, tá einkjan eftir Martin Luther King, Coretta Scott King, fór til gravar í gjár. Frá vinstru síggjast George W. Bush, Laura Bush, Bill Clinton, Hillary Clinton, George Bush eldri og Jimmy Carter. Coretta Scott King, sum doyði tann 31. januar, fór til gravar úr New Birth Missionary Baptist Church í Lithonia, sum er beint uttan fyri Atlanta í statinum Georgia Mynd: Reuters Uffe Ellemann-Jensen heldur, at blaðstjórin á Jyllandspostinum eigur at siga seg úr starvi. Men tað ger hann ikki Danmark Árni Joensen fartekst@mail.dk Carsten Juste gjørdi í gjár greitt, at hann ætlar sær ikki at gera eftir til­mæl­ inum frá fyrrverandi uttan­ ríkisráðharranum. – Hatta fær meg als ikki at hugsa um mítt starv, sigur Carsten Juste við Politiken. Uffe Ellemann-Jensen skriv­ aði í einari grein í Jyl­lands­ postinum í gjár, at blað­stjórin eigur at leggja frá sær. Hann vísti á, at Carsten Juste hevur sagt, at hevði hann vitað, at tekningarnar av Muhammed profeti, fóru at elva til tílíkt tok, vóru tær ongantíð komn­ ar í blaðið. – Uffe Ellemann-Jensen tulkar hetta, sum at eg havi sagt, at eg iðri meg um, at tekningarnar komu í blaðið. Tað geri eg ikki, og tað var heldur eingin, sum dugdi at siga, at málið fór at elva til hetta stríðið, sigur blaðstjórin. – Serfrøðingar siga, at til­ burðirnir teir seinastu dag­ arnar hava einki við tekn­ ingarnar at gera. Tað snýr seg um nakað heilt annað, og tí hevði tað ikki ávirkað støðuna, at eg legði frá mær, sigur Carsten Juste. Á Papua í Indonesia hava vísindafólk funnið djór og plant­ ur, sum eingin hevur sæð fyrr Náttúra Árni Joensen fartekst@mail.dk Altjóða granskarar hava funn­ið tað, teir kalla ”ein gloymdan heim” á Papua í Indonesia. Í einum fjar­skot­ num frumskógarøki hava teir funnið minst tjúgu djóra- og plantusløg, sum eingin hevur sæð fyrr. Har eru eitt nú froskar, summarfuglar og plantur. Harafturat funnu granskararnir eitt fuglaslag, sum etur húnang, og teir komu eisini fram á fleiri djór, sum eru at kalla útdeyð aðrastaðni í heiminum, men sum tykjast trívast væl í frumskóginum á Papua. – Her eru vit so nær Edens garði, sum vit kunnu koma, sigur granskingarleiðarin Bruce Beehler við BBC og leggur afturat, at djórini góvu sær ikki stórvegis far um granskararnar. Eitt nú kundu granskararnir uttan stórvegis hóvasták taka tvey djór við sær til nærri kanningar, uttan at tey gjørdu mótstøðu ella flýddu. Granskaraliðið telur ellivu fólk úr USA, Avstralia og Indo­nesia. Í desember fóru tey inn í tann gamla frum­ skógin á Papua vestantil á Ný Guinea. – Har eru ongar gøtur, og vit sóu ikki eitt einasta tekin um, at fólk hava verið har fyrr. Hetta er eitt vakurt og óspilt øki, sigur Bruce Beehler, sum umboðar amerikanska um­hvørvisfelagsskapin Con­ servative International. Hann ivast ikki í, at nógv annað forvitnisligt er at finna í frumskóginum. Granskararnir høvdu tveir menn av Papua við sær, og teir vóru eisini bilsnir av tí, sum teir sóu, og teir vistu eisini at siga, at eingin hevði verið inni í frumskóginum fyrr. Funnu Edens garð Fýra forsetar fylgdu Vil ikki leggja frá sær Carsten Juste vil ikki leggja frá sær Mynd: Reuters