hósdagur 16. november 2000síða 9

Nr. 221 - 16. november 2000 17 16 Nr. 221 - 16. november 2000 Tvøroyrar kommuna, arbei›i og fíggjarst‡ring VI‹MERKINGAR Finnleif Guttesen Valevni á Sambands- listanum, listi B Ta› skal vera kapping um arbei›i. Tvøroyrar kommuna er fátak uppá tøkan pening, men rík uppá fólk sum strí›ast fyri seg og síni so at tey kunnu hava eina rímuliga tilveru á Tvør- oyri. Inntøkan hjá komm- ununi er vaksin hvørt ár tey seinastu árini og kommunan má fram- haldani gera karmarnar hjá vinnuni so fræ›ar sum ta› nú einafer› er fíggjarlig orka til, ta› skal tó sigast, at henda orka er ikki stór. Hvussu kann Tvøroyar kommuna fáa mest fyri tann pening, sum er eftir tá i› rentur, avdráttir og vanligur rakstur er goldin? Gó› fíggjarst‡ring, har ein játtan til planlagt ar- bei›i ver›ur yvirhildin. At planleggingin av øllum arbei›i er li›ug, á›ren arbei›i fer ígongd. At ra›festa arbei›i so- lei›is, at tær mest átrok- andi íløgur og vi›líka- hald ver›a gjørdar fyrst og at ta› ver›ur gjørt li›ugt. At politikarar ikki blanda seg uppí smálutir, men letur umsitingina taka sær av málunum. Fyri at fáa hesar íløgur og vi›líkahalds arbe›i so bílig sum gjørligt fyri kommununa, skulu tey bjó›ast út ella ta› skal bi›ast um tilbo›, somu- lei›is skal ta› ver›a eitt greitt krav at arbei›i ver›ur gjørt li›ugt til tí›una. Hervi› fáa allir borgarar og fyritøkur ein møguleika og kommun- an fær mest møguligt fyri skattapeningin. Ta› má ikki blíva vina og kenningar politikkur, sum skal ver›a drív- megin í einari framkom- nari kommunu. Petur Hans á Høvdanum, Valevni til B‡rá›i› í Klaksvík Tann 21. november er aftur val til B‡rá›i›. Fólkaflokk- urin hevur sta›i› vi› ró›ri› hesi seinastu f‡ra árini og hevur hann gjørt eitt megn- ar arbei›i, b‡i okkara at gagni›. Skuldin er goldin munandi ni›ur, útbygging- ar eru gjørdar, n‡ggjur barnagar›ur er settur á stovn, eldraíbú›irnar er settar í verk, D‡pingin av Vánni er gjørd, Skúlin á Ziskatrø ver›ur umvældur, Sk‡li› er næstan li›ugt og ein kundi blivi vi› at nevnt økir, har Fólkaflokkurin hevur tiki› ábyrgd. Sjálvur havi eg veri› í Fólkaflokkinum, sí›an eg byrja›i at vera áhuga›ur í politikki umlei› 16 ára gamalur og er okkara flokkur, einasti flokkur i› torir at taka ábyrgd. Hetta ætli eg mær eisini at gera, um eg fái tykkara atkvø›u tann 21. november. Eg ætli mær at arbei›a fyri, at ta› skal gerast uppaftur betur at liva í Klaksvík. Ungdóm- urin hevur mín serliga áhuga og her ætli eg mær at arbei›a fyri, at ungdómurin fær so gó› kor at virka und- ir sum gjørligt. Vitandi um, at dansurin einki høli hevur eftir 1. januar, má ein fara ígongd vi› tann trupulleikan bein- anvegin, ta› er undir alt lágmark, at tey ungu ikki kunnu fara í dans í Klaks- vík, og ta› kann B‡rá›i› ikki bjó›a okkara ungdómi. Fótbólsvøllurin er eitt anna› mál, eg ætli mær at arbei›a fyri. Her hevur gingi› alt ov long tí›, fyri at gera umstø›urnar betur. Vøllurin kann ikki brúkast tá i› ta› regnar illa, og her má ein loysn finnast, á›renn fótbólstkappingin byrjar næsta ár. Atlantis er eisini eitt øki›, ein kann arbei›a fyri. Ta› má kunna lata seg gera at dríva eitt mentunarhús sum Atlantis, og eigur ein b‡ur sum Klaksvík, at hava ein Biograf, Mentunarhús og Sjónleikarahús. Her má ein nevnd seta seg ni›ur og gera ein ætlan fyri at fáa Atlantis opi› aftur fyri almenninginum skjótast gjørligt. Tónleikarabólkarnir hava ikki gó›ar umstø›ur at virka undir og her má okkurt gerast, tí Klaksvíkin hevur uppfostra› nógvar gó›ar tónleikabólkar og skulu vit framvegis vera bestir á hesum økinum, má okkurt gerast vi› tann trupulleikan. Hetta eru bert nøkur øki eg ætli mær at arbei›a fyri og vil eg sta›iliga heita á ungdómin, um tykkara stu›ul tann 21. november. Bjarti Mohr valevni› hjá Fólkaflokkinum Fíggjarmálast‡ri› vil ni›- urskera rentustu›ulin longu í næsta ár. Aftur hesafer› vera ta› tey lægstløntu og tey ungu, sum ætla at seta búgv, sum vera har›ast rakt. Ta› ver›ur munandi d‡rari at sita í húsunum og haraftrat fara vir›ini í húsunum at falla. Alt í alt so vera sethúsaeigarnir nógv verri fyri fíggjarliga. Tann sokalla›a sethúsa- loysnin var ikki meira loysn enn so, at enn sita nógv fólk eftir vi› skuld sum tey ongantí› sleppa av vi›. Nógv fólk fáa ongantí› møguleika at byggja hús aftur og onnur máttu flyta av landinum. Tú kundi velja ímillum tvinnar kostir: Antin tving- silsølu ella umlegging av láninum. Vi› tvingsilsølu slapst tú av vi› ein part av skuldini men hevur restina hangandi yvirhøvdinum í nógv ár. Tey, sum hinvegin tóku av at umleggja láni›, skulu nú gjalda munandi meira tí lánití›in er longri og harvi› koma tey at gjalda nógv meira í rentu tilsamans. Í bá›um førum gjørdist sethúsaeigarin tap- ari. Fólkaflokkurin ávarar ímóti ætlanunum hjá Fíggj- armálast‡rinum. Hjá nógv- um familjum er rentu- stu›ulin kanska ta› einasta tey hava eftir tá i› alt anna› er goldi›. Fólkaflokkurin gongur ikki vi› til at senda før- oyskar sethúsaeigarar út í fíggjarligt óføri. Vit vilja arbei›a fyri at føroyskar familjur hava so gó›ar fíggjarligar umstø›ur sum yvirhøvur gjørligt. Stu›la okkum í hesum arbei›i vi› at velja Fólka- flokkin – Lista A til kom- andi b‡rá›sval. Daisy Sloan Ta› sum kemur okkum øllum fyrst til hugs, tá tosa› ver›ur um Havnina, er ta›, i› er felags fyri okk- um øll. Ramman um virkna gerandislív okkara, frá mi›b‡num og naka› útum. Ta› er her “tingini henda”, arbei›splássini eru her, mentunartiltøkini, ítrótturin o.s.fr. At vit solei›is øll hava eina felags uppfatan av hvat Havnin er, er gott, og tekin um, at vit hava felags áhugamál, hóast onkur kanska heldur at ov nógv ver›ur gjørt fyri ítróttin og onkur annar at mentan fær ov nógv o.s.fr. Men at t.d. frí›ka› ver›ur um mi›b‡in dámar okkum øllum, og ongantí› hoyrast beinlei›is mótmæli um ta›, av teirri einfaldu orsøk, at tá fáa vit øll líka nógv fyri skatta- peningin. Men er Nor›asta Horn, Kaldbak, Argir, Kollafjør›- ur og Hoyvík ikki eisini Tórshavnar Kommuna? Jú sjálvsagt, men ikki í sama t‡dningi, og tó. Hetta er bústa›arplássini, har okk- ara børn spæla og vaksa upp, og her vit hava sett búgv, gjørt lívsíløgu okkara bæ›i peningaliga og menn- iskjasliga. Tí hava vit stór- an áhuga í, at hesi øki hava teir hentleikar, sum hoyra einum n‡tímans samfelag til, og ver›a røkt og vi›- líkahildin solei›is at tey ikki standa aftanfyri onnur øki. Hetta er ikki lætt hjá eini kommunu at liva upp til innanfyri stutta tí›, men vi› tí›ini, skal ein kommuna syrgja fyri, at allir borgarir hava sama stø›i, uttan mun til um teir búgva á Nor›asta Horni›, í Kaldbak, á Argj- um, Kollafir›i, í Hoyvík ella “í Havnini”. Ta› kann eisini blíva ov langt millum borgara og politikara/umsiting, tá ra›- festast skal. B‡ti› av po- litikarum er kanska eisini ávirkandi. Sum politikari ella ábyrgarhavandi av ein- um øki í umsitingini ver›ur ofta - og skiljandi - fyrst hugsa› um Havnina, sum høvu›ssta›ur, t.v.s. alt rundan um har sum “ting- ini henda”. Veljarir, hugsi› um, at fjarstø›an frá borgara til politikara kann minkast vi›, at tit standa saman um fólkafloksumbo›ini til komandi val. Ein muna- dygg undirtøka, kann koma at merkja, at øll tey nevndu økini fáa sítt umbo› í b‡rá›i›. He›in Mortensen b‡rá›slimur og sambandsvalevni til Tórshavnar b‡rá› Kommunuvali› hesa fer› hevur størri t‡dning enn nakrantí› fyrr fyri alt høvu›ssta›arøki›, heilt frá Argjum um Havnina og nor›ur til Kolla- fjar›ar. Tá komandi b‡rá› tekur vi›, er Tórshavnar kommuna vaksin mun- andi – bæ›i í fólkatali og vavi — og harvi› eisini tær avbjó›ingar, b‡rá›i› skal taka á seg komandi f‡ra árini. Fyri nøkrum árum sí›ani komu Argir, Sy›radalur og Nor›ra- dalur aftrat, og nú er ta› so Kollafjør›ur, i› hevur valt at fara undir so grundleggjandi samstarv vi› Havnina, at saman- leggingin er veruleiki. Kollfir›ingar skulu vera vælkomnir, og skulu eisini vita, at ta› hevur stóran t‡dning fyri trivn- a›in í allari kommununi, at komandi b‡rá›i› ikki bert tænir áhugamálum í sjálvari Havnini, men so sanniliga eisini leggur dent á restina av komm- ununi. Í Kollafir›i er fari› undir ítróttarhøllina, eins og arbei›i› at fáa sótt- reinsa› vatn í bygdini er byrja›. Hartil skal standa bæ›i vegager› og ábøtur á ver- andi vegir fyri framman, eins og ney›ugt er vi› barnagar›i og forskúla. Eingin orsøk eigur at vera til, at Kollafjør›ur á hesum ella ø›rum økjum stendur aftan fyri restina av kommununi, og ta› skal undir ongum um- stø›um vera ein missur fyri kollfir›ingar, at teir er komnir upp í sam- starvi› í landsins størstu kommunu. Mítt a›almál er at virka fyri allar borgarar í Tórs- havnar kommunu, so bæ›i útja›ari og høvu›s- sta›ur fáa bestu umstø›- ur, trivna› og møguleikar fyri menning á øllum økjum. Størri kommuna – størri avbjó›ingar Gó›u borgarar í Klaksvíkar Kommunu Sethúsaeigari – ansa eftir! Hvat er Tórshavnar Kommuna? Umhvørvi› – okkara størsta ábygd VI‹MERKINGAR Rigmor Dam, valevni til b‡rá›svali› í Havn www.rigmordam.subnet. dk Náttúruna er álagt okk- um at verja. Ikki at t‡na og dálka. Ta› gerst al- samt sjónligari, at vit hava bara eina klótu, og hon ger vart vi› seg, tá vit misn‡ta hana. Lívi› í høvunum er um at køvast av dálking. Ve›urlagi› er fyri stórum broytingum. Frumskógir oy›ast og oy›imørkin veksur. Hetta eru alt øki sum vit hava ávirkan á, eisini í lítlu Føroyum og vit hava eins stóra ábyrgd, sum øll onnur menniskju í heim- unum. Tórshavnar Kommuna má or›a ein bur›ardygg- an umhvørvispolitikk beinanvegin. Tí›in er búgvin til at vit taka heimsumfatandi Agenda 21 átaki› í álvara. Hetta megnartiltak, har 170 lond, harímillum Føroy- ar, hava bundi› seg til at skapa umstø›ur hjá lokalsamfeløgum og kommunum at arbei›a fram ímóti einum bur›- ardyggum umhvørvi. Uppgávan hjá komm- ununum er fyrst og fremst at gera eina virkis- ætlan, har ein langtí›ar umhvørvispolitikkur ver›ur lagdur til rættis og at fáa hann framdan í verki. Samstundis skal kommunan birta upp- undir og stu›la tiltøkum og felagsskapum, sum hava til endamáls at upp- l‡sa og veglei›a um um- hvørvi›. Eisini eigur kommun- an at stu›la øllum verk- ætlanum, sum tær hjá IRF vi› at skilja burtur- kast. Millum anna› vi› at hava tirvingarskipanir til lívrunni› tilfar, kvørnir til úrtagar›sburturkast og endurn‡tslu av húsar- halds- og ídna›arruski. Tí ta› er so sera um- rá›andi at vit øll - eisini her í Føroyum - gera alt vit eru ment, at ste›ga dálkingarvandanum. At vit í nógv størri mun gera okkum greitt, hvørjar avlei›ingar framfer› okkara mótvegis um- hvørvinum hevur. At vit læra børn okkara, at tey eru ein partur av náttúr- uni, at vir›a og verja hana og at hugbur›ur hins einstaka ger mun. Tí mugu vit skunda okkum nú - á›renn ta› ver›ur ov seint! Vi› Javna›arflokkinum vi› ró›ri›, tryggjar tú rættvísi fyri allar borgarar Súni í Hjøllum, bygdará›slimur Seinastu 4 árini er væl av peningi n‡tt á havnalagnum á Toftum. Fyri 2 árum sí›an var› atløgusí›an undir Fiskamarkna›inum longd vi› 85 metrum. Hendan íløgan kosta›i gó›ar 8 mió. krónur. Sum eina avlei›ing av øktum virksemi á havna- lagnum er gjørd ein skipa› høvu›sætlan fyri bygningar og virksemi á havnalag- num. Landsverkfrø›ingurin hevur gó›kent hesa ætlan. Naka› av hesi ætlan er framt, men seinni í no- vember fer at síggjast meira til hesa ætlan, tá i› as- faltera› ver›ur á havna- lagnum. Fleiri hallir eru bygdar á havnalagnum seinastu árini. Um ikki so langa tí› ver›a væntandi 2 n‡ggir bygningar bygdir afturat. Í hesum sambandi hevur og fer kommunan at gera umstø›urnar so gó›ar sum møguligt. Sjálvandi er talan um lutfalsliga stórar íløgur, men ta› er sera umrá›andi, at vinnulívi› hevur gó›ar karmar og solei›is fær møguleika og umstø›ur at mennast. Á fíggjarætlanini fyri 2001 er samtykt at seta av 1,4 mió. krónur í íløgum til havnalagi›. Harav er 1 mió. krónur til n‡ggja atløgu- sí›u. N‡valda bygdará›i› eigur at taka stø›u til hvar og hvussu útbyggingin skal fremjast, men ta› er greitt, at tørvurin er stórur. Mín vón er, at viljin í n‡valda bygdará›num ver›ur gó›ur til at fremja eina skilagó›a útbygging á havnalagnum næstu árini. Seinastu 4 árini hava víst, at ta› ber til at byggja út á havnalagnum uttan tó at taka lán. Tórhallur Áslaksson valevni Tjó›veldis- flokksins Rennibreytin eigur at ver›a gjørd um Tórsvøll. Hettar tí at lendi er so gott sum klárt ! 90% av øllum ítróttarfólkinum í Havn eru í Gundadali! hesi kunnu brúka breyt- ina til kondivenjing, í sta›in fyri at renna úti á vegunum ! Flestu skúlanæmingar í kommununi kunnu ganga til øki›, líka so væl sum til svimjihøllina! Allar busslei›ir koyra framvi› Gundadali! So gott sum øll ítróttarfeløgini í Gundadali hava heitt á B‡rá›i› um at ger›a rennibreytina har! Frí- tí›arskúlarnir kunnu n‡ta øki›! Og sí›st men ikki minst, hettar ver›ur nógvar milliónir krónur bíligari enn at ger›a rennibreytina a›rasta›ni, umframt at hús skiftirúm og líknandi skulu gerast. Eg vil, sum borgari í Tórshavnar Kommunu, ikki gjalda hesar nógvu milliónir krónur púra óney›ugt, vilt tú ? Forrestin, er ta› nakar sum hevur spurt fólk i› í›ka frælsan ítrótt, um tey vilja hava ein fót- bóltsvøll mitt inni í teirra rennibreyt ????? Set tí X vi› eitt av valevnunum á lista E, t.d. meg! Pauli Einarsson Valevni hjá Javnar- flokkinum Fyri at fáa eitt komandi b‡rá› at virka eftir ætlan, sum eitt samla› b‡rá›, mugu fleiri ting fáast uppá pláss. Øll umbo› sum ver›a vald, mugu vera vi› til seinastu avgrei›slu av øllum málum, tá tey koma fyri b‡rá›i› vi› vi›mælum frá teimum ymisku nevnd- unum. Vi› einum sovornari mannagongd, kann sleppast kann undan slatri og ill- gitingum um, at onkur b‡- rá›slimur hevur veri› hildin uttanfyri, og harvi› ikki veri› førur fyri, at gera sína ávirkan galdandi. Fast- ar mannagongdir mugu gerast fyri vi›ger av málum sum koma til b‡rá›sskriv- stovuna. Millum anna› má tí›arfreist setast á, hvussu langa tí› ta› kann taka, at vi›gera hvørt einstakt mál. Og syrgja fyri, at øll sum samskifta vi› b‡rá›i› fá svar beinanvegin. Hvussu tryggjast rættvísi› Fylgjandi vilja vit sum komandi b‡rá› arbei›a vi› og vísa í verki: • Upplisting av ymiskum arbei›i sum er sett í verk • Hvørji n‡ggj arbei›ir ver›a byrja› uppá framyvir. • Hvussu tey ver›a bo›in út. • Hvør i› hevur fingi› hvat arbei›i. • Alt ta› sum kommunan sjálv ikki er før› fyri at gera vi› sínari egnu mann- ing, skal bjó›ast út. • Tekniska fyrisitingin skal ví›kast, solei›is, at alt útbjó›ingartilfar og eftirlit ver›ur gjørt á B‡rá›sskriv- stovuni. Vi› hesum ver›ur Tekniska deild betur før fyri, at fylgja vi› øllum n‡ggjum krøvum sum ver›a sett til kommununa, í til dømis umhvørvismálum. Vi› at bjó›a arbei›ir út, sum eru undir eftirliti av einari væl útbúnari tekniskari deild í kommununi, tryggja vit okkum, at politisk vald um- bo› hava lættari vi› at vi›- gera og taka stø›u til mál sum krevja gott tekniskt innlit. Harvi› tryggja vit eisini skattaborgaran m.a. ímóti, at fleiri kostna›ar- mikil mistøk vi› m.ø. byggiloyvum og allir borg- arar fáa somu gó›u vi›fer. Setanarvi›urskiftir Onkrar setanartreytir hjá starvs- og hjálparfólki hjá kommununi kunnu dag- førast, fyri at betra effek- tivitetin. Ta› skal ikki vera munur á vi›urskiftunum hjá einum sum arbei›ir hjá kommununi og einum sum arbei›ir á privata arbei›s- markna›inum. Almennu bygningarnir Bygningar sum kommunan eigur skulu brúkast meiri. Tí ta› er ikki nøkur gó› íløga, at bygningar standa tómir og óbrúktir stóran part av tí›ini. Nevnast kann t.d. bygningurin har komm- unulæknarnir hildu til fyrr. Hesin kundi møguliga veri› brúktur til ymiskt virksemi hjá ungdóminum. Harumframt má ta› vera møguligt, at hava fleiri tiltøk í bæ›i ítróttarhøll og skúlahøll. Vinnu- og útbúgvingar- møguleikar Vit mugu útvega vinnu- lívinum gó›ar møguleikar, at ví›ka um ella seta ígongd n‡tt virksemi. Eis- ini mugu vit stu›la privat- um investorum, sum opna fyri møguleikum fyri al- mennum stovnum, at leiga seg inn á Tvøroyri. Vit krevja øll, at partar av almennu umsitingini ver›- ur fluttir í Su›uroynna, men vit hava sum nú er, ongar bygningar at bjó›a teimum. Tí má b‡rá› og vinnulív /investorar arbei›a saman. Eitt dømi er Almanna- og Heilsuútbúgvingin, sum Landsst‡ri› hevur samtykt, skal vera á Tvøroyri. Her má byggjast ein bygningur, sum gevur bestu umstø›ur til hesa undirvísing, sam- stundis sum næmingar og skei›luttakarar koma at búleikast í trivaligum um- hvørvi. Eg ivist onga løtu í, at bæ›i uppskot, projektering og bygging av slíkum skúla, kann gerast av virkj- um í oynni. At byggja ein skúla til Almann-og Heilsu- útbúgving, gevur størri trygd fyri, at skúlin ver›ur verandi á sta›num, og ikki fær somu lagnu sum Løg- tingssamtyktin um vinnu- skúlan. Tá var› samtykt, at vinnuskúli skuldi liggja í Hovi, men har er ongin komin enn; hann spjaddur runt a›rasta›ni í Føroyum. Tí óttist eg fyri, at n‡ggja almanna- og heilsuútbúgv- ingin ver›ur ov løtt at flyta, um hon ikki fær røttu umstø›urnar beinanvegin. Ta› er líti› byggivirk- semi ígongd í løtuni, tí hev›i bygging av einum n‡ggjum skúla komi› sera væl vi› hjá byggifyritøkum og innleggjarum í oynni. Havnalagi› í Nes kommunu Rennibreyt um Tórsvøll