fríggjadagur 10. februar 2006síða 10

10 Nr. 30 - 10. februar 2006 Tað er einki yvir at dylja, at skótarørslan, ella skóta­lívið, hevur havt týdning fyri mangan drongin, manga gentuna ella unglingin her á landi. Tað sást og hoyrdist henda dagin, tá elsta skótaliðið í landinum hevði mekisdag. Har vóru minni og søgur at hoyra, og øll høvudu bara tað besta at bera tíðini sum skóti. Í síðstu viku fylti elsta skótaliðið í landinum, Skótalið Sig­ munds Brestissonar, 80 ár. Dagurin varð hildin við móttøku og eini veitslu fyri skótar og gamlar skótar. ”Einaferð skóti – altíð skóti” er eitt hugtak, skótar brúka, og tað er lítið at ivast í, at tann, sum hevur havt eina góða skótatíð, hevur oftast fingið okkurt gott í beini. I dag er tað kanska ikki ”in” at vera skóti, men tað var tann tíð, tá skótanir taldust millum tey stóru og mest spennandi frítíðarítrivini her á landi – í hvussu er í høvuðsstaðnum og í nøkrum av teimum størru bygdunum. Tá var so at siga eingin ítróttur um veturin. Ongar hallir vóru uttan fimleikahallir í størru plássunum, og bara í høvuðsstaðnum var virkið fimleikafelag. Men tað er ikki øll, sum íðka ítrótt, og hjá hesum bólkum er skótalívið ein góður møguleiki, men tá tað er sagt, skal leggjast afturat, at nógv av teimum, sum hava verið virkin sum skótar hava eisini verið millum okkara fremstu ítrótt­ arfólk. Tað veri seg bæði innan fótbolt, hondbolt, fimleik, borðtennis, badminton og svimjing. Onkuntíð er sagt, at skótarørslan hevur kanska ikki dugað nóg væl at fylt við tíðini og menningini. Um tað er rætt ella ikki, er torført at meta um, men nógv av tí gamla skóta­ arbeiðnum var og kann framvegis vera mennandi fyri tey ungu. Við spæli og lærdómi verður roynt at menna tey ungu, læra tey at loysa støður, arbeiða í felagsskapi, virða síni medmenniskju og vekja ans fyri náttúruni. Tíðliga læra skótar at taka við ábyrgd sum floksførarar, liðhjálparar og liðleiðarar. Og vit kunnu staðfesta, at mangir leiðarar, stjórar, politikkarar og onnur hava óivað fingið fyrstu leiðsluroyndirnar innan skótarørsluna. Serliga ”útilívið” hevur eyðkent skótaarbeiðið - í hvussu er fyrr. Gongutúrar, kappingar, vikuskiftislegur og ikki minst summarlegurnar kring landið vóru. Við hesum tiltøk­ um lærdu skótar sum ungir at ferðast í náttúrini og lærdu landið at kenna. Tær mongu ferðirnar uttanlands, ikki minst altjóða jamboree´irnar, sum eru minnni fyri lívið, skulu eisini nevnast. Sum alt annað sjálvboðið frítíðararbeiðið hevur skótaarbeiið síni upp- og niðurgonguár. Ofta hava leiðarar skorta, ikki minst á bygdunum, og hetta hevur eisini ávirkað Skótalið Sigmunds Brestissonar. Men hevur tað staðið illa til, hevur onkur altíð tikið eina hond í, og fingið gongd á aftur, og skótaliðið, sum nú fór um tey 80 árini, hevur ongatíð liðið stilt. Tað almenna hevur ikki hjálpt til sum so, men á hesum øki eins og á øðrum økjum, saknaðist ein ungdómspolitikkur áður. M.a. í samband við stuðli til hús og leiðaraútbúgvingar. Higatil hevur so skótarørsluni verið lív lagað. Eisini tí at mong hava lagt lív og sál í hetta mennandi ungdómsarbeiðið. Vit ynskja SSB hjartaliga tillukku og góðan byr! DAGSINS MEINING Sosialurin Eitt mennandi og lærandi frítíðarítriv! Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Redaktiónssekreterur: Inna Törnroos inna@sosialurin.fo Fíggjarleiðari: Tóki Højgaard toki@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Durita Simonsen durita@sosialurin.fo Finnbjørg Nattestad finnbjorg@sosialurin.fo Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Snorri Brend snorri@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Terji Nielsen terji@sosialurin.fo Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Eydna Skaale eydna@sosialurin.fo Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Terji Nielsen terji@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e-post: aki@sosialurin.fo e-post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 og boða frá, leygardag tó frá kl. 11.00-13.00 Uppseting/prent: Uppseting: Føroyaprent Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað­leiðsl­‑an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Sambandsflokkurin vil á øllum økjum reka ein framtaksfúsan poli­tikk á kristiligum ment­anarstøði, sigur John William Joensen í lesarabrævi   Seinastu tíðani hevur verið stór øsing í samband við tvey mál sum Tjóðveldisflokkurin hevur gjørt seg til talsflokk fyri. Hesi eru; – skrásett par­ lag og uppskotið til ríkis­lóg­ artilmæli um broyting í revsi­ lógini (forboð móti at gera mun á fólki vegna ”kynsliga orientering”).   Tað kristiliga grundstøði Tað er ikki av ongum at vit í londunum rundan um okk­um, eins og her á lándi, síggja kristiligar flokkar verða settar á stovn. Teir stóru politisku flokkarnir og politikarar í heila tikið, hava síðan fyrst í 60-unum kappast um at hálsfevna human­istisku líváskoðanina, og harvið hevur lóggávan í Evropa flutt seg longur og longur burtur frá tí, sum er sam­bæriligt við eitt kristi­ligt grundstøði. Vit kunnu eisini staðfesta at hetta als ikki hevur havt undir­tøku millum fólk, tí síðani miðskeiðis í 80-unum eru kristiligir flokkar settir á stovn, sum savna hópin av fólki ið kenna seg sviknan av stóru flokkunum. Men stevnuskrá Sam­­­bands­ flokksins, har tað í grein eitt stendur, at Sam­bands­flokk­ urin vil á øllum økjum reka ein fram­taks­fúsan politikk á kristiligum mentanarstøði, bindur flokkin at arbeiða út frá einum kristnum mentan­ ar­ástøði. Sambandstingmaðurin, Al­fred Olsen,  sigur tað so væl í eini grein á heimasíðuni hjá Sambandsflokkinum tann 30. august 2005: ”Nógvar royndir eru gjørd­ ar tey seinnu árini, fyri at fáa tað føroyska samfelagið at viðurkenna hjúnalag millum tvey av sama kyni á jøvnum føti við hjúnalagið millum mann og konu, soleiðis sum vit kenna tað í teirri kristnu mentanini. Men vit sleppa ikki uttanum, at ein viðurkenning av sam­ kyndum hjúnalagi merkir tað sama sum ein vanvirðing av tí kristnu mentanini, sum bert loyvir hjúnalagi mill­um mann og konu. Ein viðurkenning av hesi nýggju mentanini vil tí altíð merkja, at tann kristna mentanin verð­ ur vrakað. Tað ber ikki til at sameina tvær so mótstríðandi ment­ anir ella lívsáskoðanir, tí við at viðurkenna aðra, vrakar tú hina. Tí mugu vit sum sam­felag og tjóð taka støðu til, hvørja mentan vit vilja hava og hvørja vit ikki vilja hava, tí vit kunnu ikki halta til báðar síðir. Sum løgtingsmaður fyri Sambandsflokkin, vil eg vera við til at verja um og framhaldandi virka fyri, at Føroyar vera ein kristin tjóð og at tann kristna ment­ anin og lívsáskoðanin, sum vit fingu handaða frá forfedrum okkara, verður hornasteinurin í tí føroyska samfelagnum, tí eg ivist ikki í, at vit á hesum grundvølli aftur og aftur vilja uppliva Guds signing, bæði yvir land og fólk.”   Hvat lærir skriftin okkum Vit eiga at leggja til merkis, at ongastaðni í Bíbliuni verð­ ur ein maður ella ein kvinna dømd fyri at hava samkyndar kenslur, men tað er gerðin sum verður dømd. Tað er ikki syndin sum gerð okkum menniskju til syndarar, men vit eru synd­ arar tí okkara náttúra er synd­ ug, sum skrivað stendur: ”Tann er eingin, sum rætt­ vís­ur er, ikki ein.” Og hetta er orsøkin til alla neyð og elendigheit í heiminum. Tað er tí ikki uttan grund, at Bíblian hevur givið okkum boðini. Eg kann nevna nøkur her.   Fimta boð: Tú mást ikki sláa í hel. Hvussu nógv menniskju, bæði fødd og ófødd, verða ikki tikin av  lívi hvønn ein­ asta dag, og hugsa um alla tað sorg og neyð hetta førir við sær fyri tey sum eftir sita.   Sætta boð: Tú mást ikki dríva hor. Hugsi um gongdina sein­ astu árini har fleiri og fleiri hjúnarløg fara fyri skeyti, har børnini eru teir stóru tap­ararnir og mugu gjøg­ num­ganga stórar sálarligar trongdir.   Áttanda boð: Tú mást ikki bera falskan vitnisburð ímóti næsta tín­ um. Hetta kenna vit sera væl, at baktala, at spilla hvønn annan út, traðka hvønn ann­ an niður, fyri sjálvi at koma hægri upp.   Hugsi tykkum, um bert hesi trý boðini vóru hildin, so høvdu vit ein nógv, nógv betri heim at liva í. Jú sanniliga lønar tað seg at gera eftir Guds orði. Men tíverri tykist sum um, at menniskjuni í dag halda seg verða so klók, at sjálvt hin alvísi Gud, sum skapti himmal og jørð, verður sett­ ur til síðis. Roynt verður at sleppa sær undan at fylgja hansara fyriskipanum við at siga, at Bíblian kann tolk­ ast ein og annan veg. Men spurningurin er, um vit vilja geva okkum undir Guds vilja ella ei.        Orðaskifti undir alt lágmark Nógv av tí sum hevur verið sagt av teimum sum eru fyri og ímóti hevur verið undir alt lágmark, men tað er eing­in ivi um, at eins og í ørðum málum so elvir trýst til móttrýst. Tó mugu vit taka avstand frá teimum, sum í bløðunu hava tráðkað niður á tey sam­ kyndu og við peikifingri og sjálvtiknum kundskapi hava stemplað hesi, sum syndarar og tað sum verri er. Í Rómarabrævinum 3,22-23 lesa vit: ”... Tí eingin munur er; øll hava syndað, og teim­ um fattst dýrd Guds.” Tað er ikki okkara upp­ gáva sum kristin at morali­ sera heimin tí skrivtin lær­­ir okkum at eingin av okk­­um er uttan synd. Hon lærir okk­ um um gott og ilt men fyrst og fremst lærir hon okkum hvussu vit skulu umsita hesa vitan ella hvussu vit eiga at vera yvir fyri hvørjum øðr­um. 1. kor. 8, 1-2-3: ”....kunn­skap­ urin blæsur upp, kærleikin byggir upp; heldur onkur seg vita nakað, so hevur hann aldri vitað nakað, soleiðis sum ein eigur at vita; men tann, sum elskar Gud, er kend­ur av honum...” Tað er eingin ivi um, at tey sum arbeiða fyri rætt­ indunum hjá teim samkyndu hava als ikki dugað sær hógv og hava ført seg so ókrit­iskt provokerandi fram, at hetta hevur fallið mong­um føroy­ ingi fyri bróst­­ið. At hetta hevur elvt til eitt harðligt mót­ trýst frá prestum, sam­komu­ leiðarum og politikarum, var ikki annað enn vantandi. Men hinvegin hevur nógv av tí sum hevur verið ført fram í bløðunum ímóti teim­ um samkyndu verið so av lagið at hetta óivað hevur fingið mong til at umhugsa um tað ikki er neyðugt at broyta lógina hesum viðvíkj­ andi. Sambandsflokkurin, eins og aðrir flokkar, er bundin av síni stevnuskrá og fer eisini í framtíðini á øllum økjum at reka ein framtaksfúsan poli­ tikk á kristiligum mentanar­ støði. Kristiligur mentanarpolitikkur Formaður, Norðoya Sambandsfelag John William Joensen VIÐMERKINGAR