mánadagur 13. februar 2006síða 12

12 Nr. 31 - 13. februar 2006 UTTAN ÚR HEIMI Myndir, sum vísa bretskar hermenn buka ungar irakar hava fingið øði í bretska almenningin og politikararnar. Tony Blair, forsætis- ráðharri, hevur lovað, at málið verður kannað til botns. BRETLAND Árni Joensen: fartekst@mail.dk Verjumálaráðið í London hevur longu sett fólk at kanna myndirnar, sum blaðið News of the World prentaði sunnudagin, og Tony Blair, forsætisráð- harri, hevur lovað, at teir seku hermenninir verða revsaðir. Myndirnar eru ótespilig- ar. Tær vísa bretskar her- menn taka fýra ungar irakar við sær inn á økið hjá bretska herinum tætt við býin Basra í Suðurirak. So leggja hermenninir á teir ungu irakarnar, sum verða slidnir, sparkaðir og tveittir aftur og fram. Ein av hermonnunum tekur alt upp á sjónband og eggjar feløgum sínum til at geva irakunum ein umgang. -Ja, nú skulu tit fáa tað. Tit hava verið óskikkiligir dreingir, rópar hermaðurin við filmstólinum. Sjálvur sigur hann við News of the World, at hann tók hending- ina upp á sjónband til stutt- leika. BBC hevur eisini víst nakrar av myndunum, og har siga tey, at tilburðurin vardi umleið ein minutt, og at teir ungu irakarnir vórðu slignir 42 ferðir hesa løtuna. News of the World vil ikki siga, hvaðani blaðið hevur fingið upptøkuna, men blaðið hevur fingið at vita, at myndirnar eru tikn- ar í 2004. Blaðíð hevur víst fleiri heryvirmonnum myndirnar, og teir hava váttað, at tær eru veruligar. Tað eru kortini tey, sum iv- ast, tí tá blaðið Daily Mirr- or kunngjørdi líknandi myndir fyri tveimum árum síðani, vísti tað seg, at tær vóru falsaðar. Men leiðslan í News of the World sigur, at hon hev- ur kannað málið so gjølla, at hon er ikki í iva um, at hesar myndirnar eru ver- uligar. Stuart Kuttner, blað- stjóri, sigur, at blaðið hevur eisini fingið at vita, at bretskir hermenn í Evropa hava stuttleikað sær við myndunum leingi. Í fjør vórðu tríggir bretskir hermenn dømdir í fongsul fyri at hava bukað fangar í einari fangalegu í Irak. Í løtuni eru 8.000 bretskir hermenn í Irak, og síðani kríggið har byrjaði, hava 80.000 bretskir hermenn gjørt tænastu í Irak. Hamas er til reiðar at viðurkenna Ísrael, men ikki beinanvegin. MIðEYSTUR Árni Joensen: fartekst@mail.dk -Er Ísrael sinnað at viður- kenna okkara rættindi og at taka seg aftur úr teimum hersettu økjunum, fara Hamas og palestinska fólk- ið at gevast við vápnaða stríðnum. Tað sigur leiðarin í Ham- as, Khaled Meshaal, í sam- røðu við russiska blaðið Nezavisimaya Gazeta. Orð- ini eru tekin um, at Hamas leggur á annan bógv, eftir at felagsskapurin vann pale- stinska tjóðartingsvalið tann 25. januar og nú fyr- ireikar seg til at skipa stjórn. Síðani valið hevur felags- skapurin verið fyri stórum úr umheiminum, sum vil hava Hamas at leggja vápn- ini og at viðurkenna ísra- elska ríkið. Ísraelska stjórnin hevur kunngjørt, at hon fer ikki at tingast við nakra palestinska stjórn, sum Hamas hevur ávirkan á, og í Washington verður sagt, at USA fer ikki at stuðla upp undir palestinskt sjálvræði, fyrr enn Hamas leggur vápnini og viður- kennir Ísrael. Í síðstu viku frættist, at russiski forsetin, Vladimir Putin, hevði boðið um- boðum fyri Hamas til Moskva at viðgera polit- isku støðuna. Innbjóðingin elvdi til vreiði í Ísrael, og USA var heldur ikki serliga fegið um hana. Talsmaður- in hjá George W. Bush, for- seta segði tó seinni, at USA góðtekur, at Russland ger eina roynd at fáa Hamas at binda frið. USA og ES meta Hamas sum ein yvirgangsfelags- skap, men tað ger Russland ikki. Kalt grannalag Viðurskiftini ímillum grannarnar Ukraina og Russland hava ongantíð verið so køld sum nú, og summir eygleiðarar lýsa tey sum eitt nýtt kalt kríggj. Meiningakann- ingar í Ukraina hava víst, at meiri enn 40 pro- sent av fólkinum hava ikki álit á Russlandi, og kanningar í Russlandi vísa á leið sama úrslit, skrivar Aftenposten. Í Ukraina halda mong, at Russland ger seg inn á landsins fullveldi, tí russar hava ilt við at góðtaka, at Ukraina hev- ur valt at flyta seg nærri Vesturevropa heldur enn Russlandi. Gamla ukr- ainska stýrið hevði sera gott samband við Mosk- va, meðan stýrið hjá Viktor Jusjtskenko, for- seta hevur valt at reka ein sjálvsstøðugan utt- anríkispolitikk. Tí kenna nógvir russar tað, sum at Ukraina hevur vent teimum bakið. Á nýggjárinum stongdi Russland gass- veitingina til Ukraina, sum svaraði aftur við at krevja meiri leigu fyri russisku herflotastøðir- nar við Svartahavið, og tað fekk øði í russisku leiðsluna, skrivar Aften- posten. Tað bøtti ikki um hýrin í Kreml, at U- kraina samstundis ogn- artók fleiri vitar fram við Svartahavinum, og nú hava russar svarað aftur við at steðga øllum kjøtinnflutningi úr Ukraina. - Ukraina og Russland er farin undir eitt kalt kríggj, skrivaði ukrain- ska tíðarritið Korres- pondent í síðstu viku. Krevja Thaksin frá Umleið 50.000 fólk gingu sunnudagin krav- gongu í teilendska høv- uðsstaðnum Bangkok, har tey kravdu, at Thak- sin Shinawatra, forsætis- ráðharri, skal leggja frá sær. Hetta var onnur kravgongan í eina viku, og fyrireikararnir hava boðað frá einari afturat tann 26. februar. Thaksin Shinawatra varð afturvaldur til for- sætisráðharra við stór- um meiriluta fyri einum ári síðani, men nú er vent í holuni. Fólk eru sera misnøgd við, at stjórnin megnar ikki at forða áhaldandi ófriði har suðuri í landinum, men tann størsta mis- nøgdin kemst av, at for- sætisráðharrin og skyldfólk hansara hava fingið nógvar pengar burtur úr at selja eina stóra fyritøku av landi- num. Sambært fjølmiðl- unum fingu forsætisráð- harrin og skyldfólk hansara einar 11,3 milli- ardir krónur burtur úr søluni, og so var pen- ingurin skattafríur. Sjálvure hevur Thak- sin Shinawatra sagt, at hann fer ikki at leggja frá sær, uttan so at kong- ur biður hann fara frá, og tað er ikki serliga hugs- andi, skrivar Reuters úr Bangkok. Færri ung festa sær í Ein norsk kanning vísir, at altsamt færri ungfólk roykja. Bara fimm pro- sent av teimum 13 til 15 ára gomlu í Noregi roykja hvønn dag, og tað er helvtina færri enn fyri bara fimm árum síðani. Hagtølini siga eisini, at talið á ungum, sum roykja, hevur ikki verið so lítið síðani 1975, tá tann fyrsta kanningin bleiv gjørd. Stjórin í norska heils- ustýrinum, Bjørn-Inge Larsen, sigur, at tað hevur gingið betur í Noregi enn aðrastaðni at fáa tey ungu at venda sigarettunum bakið, og hann ivast ikki í, at tað eru áhaldandi upplýs- ingartiltøk, sum hava givið úrslit. Í fleiri ár vístu tølini, at norskir ungdómar royktu verri enn teirra javnaldrar teimum flestu londunum í Evropa, men soleiðis er ikki longur. Tey ungu hava snøgt sagt vent nikotininum bakið, sigur stjórin í heilsustýrinum. Gongin ímillum tey ungu merkir eisini, at talið á roykjarum minkar sum heild. Vanliga verður sagt, at fólk, sum ikki eru byrjað at roykja, tá tey eru vorðin 20, sleppa undan pláguni. Í dag eru tað bara sjey prosent av teimum 20 ára gomlu í Noregi, sum roykja, og talið fer helst at minka. Svangir hávar Sunnudagin gjørdu myndugleikarnir í land- nyrðingspartinum av Av- stralia av at steingja fleiri væl umtóktar strendur, eftir at menn hava sæð nógvan háv stutt úr landi. Myndugleikarnir siga, at menn hava talt minst hundrað hávar, sum eru komnir inn ímóti landi at leita eftir føði. Tí kann tað vera vandamikið hjá fólki at svimja har, og tí eru fleiri strendur nú stongdar. Í síðsta mánað doyði ein 21 ára gomul avstralsk kvinna, eftir at tríggir hávar høvdu lopið á hana. Bretar í øðini um Irak-myndir Tær skelkandi myndirnar úr Irak fara at herða trýstið á Tony Blair, forsætisráðharra um at taka hermenninar úr Irak. Hamas býður Ísrael frið