leygardagur 18. november 2000síða 13
‹ fyrra síða allar 21 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
gult cyan magenta svart
gult cyan magenta svart
24
Sosialurin Nr. 223 - 18. november 2000
Nr. 223 • leygardagur • 18. november 2000 • 74. árgangur • www.sosialurin.fo
Sum væntað hevði
Stjørnan ongar
trupulleikar av at
basa kvinnuliðnum
hjá Tjaldur
HONDBÓLTUR
Jákup Mørk
Tað vóru toppur og botnur,
sum hittust inni í Runa-
víkini hóskvøldið.
Hóast ferðingin hjá gest-
unum kanska kundi verið
betri, so tóktist hetta á ong-
an hátt at nerva stjørnurnar,
sum alla tíðina høvdu fult
tamarhald á gongdini í
dystinum.
Uttan at tríva nakað ser-
ligt í dystin sjálvan, so kann
staðfestast, at Tjaldur held-
ur ikki fekk fyrstu stig
felagsins í hesum dystin-
um.
Tað var nú heldur ikki
væntandi, men hóast greiða
tapið, so sýndu tær í løtum,
at ein ávís framgongd nú er
at hóma á liðnum. Ein
framgongd, sum ikki á
nakran
hátt
órógvaði
Stjørnuna, men hinvegin
kann væl verða, at tær í
komandi dystunum fara at
geva onkrum av lægri
staddu liðunum dygga mót-
støðu.
Vikuskiftið
Komandi dystin hava tær
eisini møguleika fyri hes-
um, tá Sóljan kemur á vitj-
an í einum dysti, sum sær
út til at vera avgerandi fyri,
hvørt Tjaldur skal liggja
einsamalt í botninum, ella
um tað fer at eydnast teim-
um at fáa kontakt við hini
liðini.
Vónir eru enn tá um fult
hús í Runavík, tí umframt
at kvinnurnar nú hóma
fyrstu stigini, so fáa menn-
inir eisini vitjan av H71.
Fyrra dystin vann H71 so
syngjandi, men kanska
verður øðrvísi hesaferð.
Annars
verða
fleiri
áhugaverdir dystir í báðum
deildum hetta vikuskiftið.
VB, sum higartil hevur
haltað eitt sindur eftir í
kvinnutoppinum, fer á vitj-
an hjá bæði VÍF (leygar-
dagin) og Kyndli (sunnu-
dagin). Einki er at ivast í, at
hondbóltsáskoðarin betri er
førur fyri at gera sær eina
meting av VB styrkini hetta
kappingarárið.
Seinasti
dysturin
hjá
kvinnum hetta vikuskiftið
verður í Klaksvík, har
Neistin skal á vitjan.
Toppdystur
í Vestmanna
Hjá monnunum eru tveir
dystir, umframt áðurnevnda
dyst í Runavík.
Í Havn kemur KÍF á vitj-
an hjá Kyndli, sum ivaleyst
vil hevna seg inn á kollfirð-
ingar fyri teirra part í ringu
byrjanini hjá Kyndli.
Seinni dysturin sunnu-
dagin verður í Vestmanna,
har StÍF kemur á vitjan.
Hóast VÍF má finna seg í at
eiga favoritt-heitið undan
dystinum, so er einki at
ivast í, at tey í Vestmanna
eru spent undan dystinum.
Einasti
dysturin,
sum
strandingar higartil hava
tapt, var júst í Vestmanna,
og spurningurin er so, um
teir megna at vinna hetta
aftur, ella um teir bert skulu
lata VÍF renna undan øllum
hinum.
Dysturin í tølum
Málskjúttar:
Tjaldur:
Beinta Joensen 2, Sunrid
Gleðisheygg 2(1), Milica
Ergic 2, Ann-Maria Østerø
2, Kristine Ellingsgaard 1,
Thurid Lamhauge 1
Stjørnan:
Joan M. Joensen 7(1), Anna
K. Samson 7, Vesna Toma-
jek 6, Bára Skaale 3, Vesna
Radovic 2, Sólvá Eystberg
1, Una Olsen 1, Berlina
Sólsker 1
Brotskøst:
Tjaldur 3, Stjørnan 1
Dómarar úr StÍF:
Alexandur Johansen og Jón
Rasmussen. Høvdu eitt
friðarligt kvøld
TÍÐINDASKRIV
Meistaradeild menn
Leygardagur
KÍ-høllin
Mjølnir-Fleyr, kl. 15.00
Sunnudagin
Eysturskúlin
Fram -ÍF, kl. 15.30
Sera áhugavert umfar er á
skránni hjá monnunum.
Úrslitini seinasta vikuskifi
høvdu við sær, at Fram og
Mjølnir eru ájøvn í stigum,
8 stig í part. Men kappingin
stendur ikki bara millum
hesi bæði liðini. Fleyr er nú
komið upp á 6 stig, og
vinna teir í Klaksvík leyg-
ardagin, hava teir tikið
oddaliðini aftur.
ÍF er í teirri støðu, at teir
hava bara spælt tríggjar
dystir. Teir taptu fyrsta
dyst, men hava so vunnið
teir báðar seinastu, og mill-
um annað bankaðu teir
Fleyr í Gundadalshøllini.
Nýggi
venjarin
hevur
broytt liðið, so Fram fær
torføra uppgávu at loysa
sunnudagin í Eysturskúl-
anum. Fram hevði ein ring-
an dag ímóti Fleyr í sein-
asta dysti, og teir mugu
taka sær um reiggj, skulu
teir fáa nakað burturúr
dystinum ímóti ÍF.
Meistaradeild kvinnur
Leygardagur, 18. nov.
KÍ-høllin
Mjølnir-Fleyr, kl. 17.00
Leygardagur, 18. nov.
KÍ-høllin
Fossanes-Dráttur, kl. 13.00
Sunnudagur, 19. nov.
Trongisv.
TB-ÍF, kl. 13.00
Hjá kvinnunum hendi tað
gleðiliga seinasta vikuskifti
– fyri spenningin í hvussu
er – at Dráttur vann á
Mjølni. Tað hevur við sær,
at kappingin í oddinum er
púra jøvn. Hóast tapið er
Mjølnir tó væl fyri til
dystin ímóti Fleyr leygar-
dagin í KÍ-høllini. Hjá
Fleyr hevur gingið sera væl
í seinastuni, og liðið hevur
nú vunnið tríggjar dystir á
rað. Klaksvíkskvinnurnar
eru óhugnaliga sterkar á
heimavølli, men Fleyr er tó
tað liðið, sum oftast vinnur
á Mjølni. Við verandi spæli
Tjaldur-Stjørnan 10-28 (5-13)
Avgreiðslu-
spurningur
Nu Stjørnan hevur fleiri stuðulsleikarar á skaðalistanum, er tað ivaleyst fløvandi hjá
venjaranum, at Sólvá Eystberg aftur hevur fingið hug til fyrstudeildarhondbólt
Mynd: Álvur Haraldsen
Dystir um vikuskiftið
Flogbóltur
Støðan 1. Deild kvinnur
vunnin
tapt
mál-
dystir
v
-
j
-
t
mál
mál
munur
stig
1. VÍF
8
7
-
1
-
0
241
124
117
15
2. Stjørnan
7
6
-
1
-
0
200
147
53
13
3. VB
5
3
-
0
-
2
145
102
43
6
4. Kyndil
5
3
-
0
-
2
123
130
-7
6
5. Neistin
7
2
-
0
-
5
138
171
-33
4
6. Sóljan
7
1
-
0
-
6
145
199
-54
2
7. Tjaldur
7
0
-
0
-
7
104
223
-119
0
Støðan 1. Deild menn
vunnin
tapt
mál-
dystir
v -
j
-
t
mál
mál
munur
stig
1. VÍF
7
7 -
0
-
0
238
170
68
14
2. StÍF
7
5 -
1
-
1
212
168
44
11
3. Kyndil
6
2 -
2
-
2
167
154
13
6
4. H71
7
3 -
0
-
4
193
203
-10
6
5. Neistin
7
3 -
0
-
4
167
181
-14
6
6. KÍF
7
1 -
1
-
5
160
183
-23
3
7. Tjaldur
7
1 -
0
-
6
157
235
-78
2
er tað ikki ómøguligt, so
klassikarin er áhugaverdari,
enn hann hevur verið í
nøkur ár.
Dráttur spælir eisini í KÍ-
høllini leygardagin, men
tann uppgávan skuldi verið
løtt. Oddaliðið eigur ikki at
fáa trupulleikar við Fossa-
nesi.
Sunnudagin er so møgu-
leiki hjá TB at fáa gongd á
aftur. ÍF er mótstøðuliðið,
og ilt er at siga hvør fer at
vinna tann dystin. Bæði lið-
ini hava spælt misjavnt hig-
artil, tó hevur TB kanska
leikliga havt munin, og á
heimavøllin plagar at liggja
væl fyri.
Birgir Kruse
Robert Louis Stevenson
varð borin í heim í Edin-
burgh hin 13. november
1850. Mánadagurin var so-
statt 150 ára dagur hans-
ara. Nú Fróðskaparsetur
Føroya lýsir til kapping
um hvørjar gamlar bøkur
vóru í heimunum, havi eg
leitað upp Nordisk Kon-
versations Leksikon bind
8. Útgávan, sum er frá
1964, sigur um Stevenson,
at hann fór undir at lesa
løgfrøði, men gavst og fór
at reika og skriva ferðafrá-
sagnir og ritroyndir. Árið
eftir at hann skrivaði ” New
Arabian Nights” í 1882,
gjørdi hann rættuliga vart
við seg, tá bókin ” Treasure
Island” kom út. Hon varð
týdd til mong mál, eisini
danskt og føroyskt.
Í hesari alfrøðini frá
1964 verður Stevenson
lýstur í avgjørt positivum
orðum og sagt verður, at
hann við frægd skrivar seg
inn í frásøgutraditiónina
hjá Walter Scott. Og eingin
hevur gjørt Stevenson tað
eftir, staðfestir Harald W.
Møller í Nordisk Kon-
versationsleksikon.
Í bókarøðini hjá forlag-
num Politiken, sum nevnist
” Verdenslitteraturens
hvem-skrev-hvad” (1969),
sigur Peter P. Rohde um
Stevenson og skaldskap
hansara, at sami útferðar-
longsul, sum dreiv Thomas
Hardy, eisini dreiv Steven-
son, sum leitaði til enda
jarðarinnar at finna eina
eydnuríkari tilveru. Hana
fann hann millum innfødd
á oynni Samoa. Men hann
fann eisini syfilis, brenni-
vín og eitt ótolandi harra-
veldi, sigur Rohde, sum
heldur fram, at ferðin hjá
Stevenson kveikti hann at
skriva fleiri av skaldsøgu-
num, ið eru at meta sum
einki annað enn eska-
pisma, tó kanska undantik-
ið ” Dr. Jekyll og Mr.
Hyde” (1886), har tað
eydnast rithøvundanum at
fanga eitt sið- og sálarfrøð-
iligt fyribrigdi, nevniliga
dupultu náttúru menniskj-
ans sum bæði góða og
ónda, í óvanliga einføldum
líki. Hetta er metingin av
Stevenson í 1969.
Í 1990 fer danin Ejgil
Sjøholm undir ein bók-
mentunarligan álmanakka,
sum forlagið Gyldendal
gevur út á hvørjum árið, tí
heitið ” Gyldendals litterat-
urkalender” . Hesin álman-
akki fyri 2001 er júst kom-
in á marknaðin. Í enn ak-
tuella søgufróða kalendar-
anum (2000) fegnast Sjø-
holm um, at Stevenson á
sinni ikki elti, sum faðirin
hevði slóðað. Hann var
verkfrøðingur, pápin. Í
1871 fekk ungi Stevenson
silvurmerki fyri ritgerð um
nýggj ljós til blunkandi
vitar. Hóast hetta valdi
hann pennin. Meðan pápin
passaði vitar fyri The
Board of Northern Light-
houses í Skotlandi, taldi
barnagentan unga Roberti
søgur. Hugurin at ferðast
varð honum í holdi borin.
So tá sjúka kom á hann,
leitaði hann upp heitari
lond. Dreymurin – og fep-
urin – førdi hann til
Samoa.
Søgubókina,
klassikaran, fyri børn í
øllum aldri ” Loynioynna”
gav hann út í bók 1883.
Tað var í Amerika, tá
Stevenson giftist Mrs
Fanny Osborne, at hann
fyri soni hennara, lítla
Lloyd, segði søguna um
” Loynioynna” . Høvuðs-
persónarnir í hesi søgu eru
ógvuliga ólíkir, men
møtast og hjálpast tá á
stendur. Teir eru hin djarvi
drongurin Jim og hin
grummi sjórænarin Long
John Silver.
Tað var í 1888 at Steven-
son fór úr Bretlandi at
søkja sær heilsbót, tí hann
var so ringur av lungna-
sjúku. Hann støðgaði á
oynni Samoa, har hann
vællýddur fekk tilnavnið
” Tusitala” , ið merkir hann,
ið sigur søgur. Her varð
hann grivin tá hann brád-
liga doyði av heilabløðing
í 1894.
Tað munnu verða fáir
rithøvundar, sum hava
fingið so nógv filmsfólk
upp á føtur, sum Steven-
son. Í alnótini kunnu vit á
Internet Movie Database
leita upp ikki færri enn 35
filmar, ið allir byggja á
eina og somu søgu, nevni-
liga ” Treasure Island” ella
” Loynioyggin” , sum før-
oyska týðingin ljóðaði í
framhaldsøgu í Dagblað-
num 1948-49 og seinni,
tað var í 1958-60, sum
myndasøga í 26 pørtum í
Glugganum. Tað var Knút
Vang sum týddi fram-
haldssøguna í Dagblað-
num.
Í 1986 gjørdi danski
sangarin Sebastian sang-
leik úr søguni um ” Loyni-
oynna” . Leikurin, sum
settur varð upp á Folketea-
tret, helt fast um danska
heitið, sum hevur verið
brúka alt síðani 1888
” Skatteøen” .
Sambært Internet Movie
Dababase verður arbeitt
við at gera film ” The sui-
cide club” úr søgu Steven-
son’s, har leikur fer fram í
London 1899. Leikarar í
hesum filmi eru David
Morrisey, Jonathan Pryce
og Catherine Siggins.
RLS-klubbar eru víða-
hvar. RLS stendur fyri Ro-
bert Louis Stevenson. Nú
150 ára dagur Stevenson’s
varð hildin mánadagin,
hevði RLS-klubbin í Edin-
burg savnað tilfar til eina
minnisbók, sum Karen
Steel hevur ritstjórnað.
Skálað varð fyri ” Tusitala”
á Carlton Highland Hotel
henda dagin og sjónleikar-
arnir John Sheddon og
Michael David lósu úr
verkum Stevensons.
Tusitala
SØGUR: R. L. Stevenson var› á oynni
Samoa nevndur ” Tusitala”, sum merkir
hann, i› sigur søgur. Mánadagurin var
150 ára dagur hansara
Robert Louis Stevenson
á føroyskum
”Loynioyggin” Knút Vang týddi, framhaldssøga í
Dagblaðnum 1948-49
”Dr. Jekyll og Mr. Hyde” Jóhannes av Skarði
týddi, Gluggin 1955-56 (nr.1-10)
”Loynioyggin” ónevndur týðari, myndasøga í
Glugganum 1958-60, (26 partar)
”Fløskudevilin” Sverri Egholm týddi, Margretha
Næss læs í Útvarpi Føroya 1965
– Loynioyggin: Long John Silver og Jim í bretskum BBC-
filmi frá 1977 – størra myndin, og Israel Hands í russiskum
filmi frá 1971 – innsetta myndin