sunnudagur 5. mars 2006síða 16

– Eg havi fingið staðfest, at tað ber til at arbeiða saman við indarum, og vit kunnu brúka sam­ bondini vit hava fingið. Vit hava fingið kontaktir innan KT, sum vit skulu til at menna víðari sigur stjórin á Elektron, Niels Christian Nolsøe Indiaferð Jan Müller jan@sosialurin.fo – Tað er sera týdningarmik­ ið, at vit síggja, hvat hendur í heiminum rundan um okkøum, ikki minst fyri at fáa ein varhuga av, hvar vit sjálvi eru í øllum hesum sigur Niels Christian Nolsøe, stjóri á Elektron, sum hevur verið við í føroyska ferðalagnum í India. Hann heldur fyri, at nógv gott er komið burtur úr ferð­ ini: – Skal eg tosa fyri mína egnu bransju, so hava vit fingið staðfest, at India er sjálv softwarefabrikkin í heim­inum. Sera nógv av soft­ warenum í øllum heiminum verður framleitt í India. Og tí hava tær flestu stóru KT fyritøkurnar í heiminum so sum Micosoft, IBM osfr. sínar menningarstøðir her í India. Hesin túrurin hevur víst, at vit í Føroyum hava ikki borið okkum rætt at. Eg visti undan ferðini, at India hevði stóran týdning á KT- økinum, men nústaðni skilji eg hví. India hevur stóran týdning fyri, hvussu okkara vinna fer at menna seg. Vit í Føroyum kunnu fáa stóra nyttu av gongdini í India. Okkara kappingarneytar brúka India. Íslendingar og londini rundan um okkum hava leingi troytt samstarv við India til egnan fyrimun. Tey hava tætt samstarv við indarar, og tað verður so sanni­liga eisini neyðugt hjá okkum, um vit skulu yvirliva í framtíðini sum KT vinna. Niels Christian vísir á, at tey hava fingið nakrar týð­andi kontaktir í India. Hvussu tað so fer at enda vil tíðin vísa. Hann sigur seg hava fingið bilbukt við mentalar forðingar. Og hann sigur seg hava fingið fult for­ stáilsi fyri, at vit mugu broyta mátan at arbeiða uppá. – Eg havi eisini fingið stað­ fest, at tað ber til at arbeiða saman við indarum, og vit kunnu brúka sambondini vit hava fingið. Vit hava fingið kontaktir innan KT, sum vit skulu til at menna víðari. Talan kann m.a. verða um at lata fyritøkur í India gera partar av vøru, sum skal gerast í Føroyum, men eisini har tað eru ætlanir um at gera ymiskt til euro­ peiska marknaðin. Vit hava í Føroyum ikki nóg nógv fólk til at taka sær av øllum uppgávunum, og tá kann sam­starv við m.a. India koma væl við. Kina rætta valið Men hví ikki heldur fara til Kina ella til londini í OECD, sum hevur verið frammi í fjølmiðlunum? –Fyri okkum er India meira áhugavert enn Kina, tí India er softwarefabrikkin í heiminum. Kina er meira hardwarefabrikkin, har tú fram­leiðir fartelefonirnar og teldurnar, og tað er ikki so áhugavert fyri okkum á Elektron. Tað hevur eisini nógv at siga, at meðan India er eitt demokrati, so er Kina eitt diktatur. Og demokrati er ein fyrimunur og meira haldbart í longdini, hóast tað kann taka eitt sindur longri tíð. Niels Christian Nolsøe er sannførdur um, at tað er rætt at gera slíkar vinnuferðir og til tey, sum eru skeptisk sigur hann, at tað uttan iva eru føroyingar, sum eru ivasamir, um tað er skilagott at fara av landinum í heila tikið. –Um man trýr tað er betri at sita hendur í favn heima í Føroyum og lata ting­ini henda rundan um seg, so kann eg bert siga, at vit tvørturímóti mugu fara út um bøgarðarnar at síggja heimin uttan um okkum. Hetta er tí ikki tann sein­ asta ferðin av slíkum slag. Vit øll, sum eru við á hesi ferðini, eru samd um, at hetta var eitt gott initiativ og hava heitt á løgmann um at endurtaka hetta. Hetta er avgjørt neyðugt, um Føroyar skulu vera við í kappingini. At vit síggja, hvussu tingini eru í heiminum rundan um okkum. Samvinna við India stóran týdning fyri okkum Løgmaður her saman við starvsfólki hjá Vónini, sum í løtuni er á indiskari netaverksmiðju og hevur eftirlit við arbeiðinum at gera partar av stórari nót – Tað hevur alstóran týdning at kunna senda lyklapersónar í vinnuni avstað saman heldur Áki Johannessen á Menningarstovuni Indiaferð Jan Müller jan@sosialurin.fo Áki Johannessen umboðaði Menningarstovuna á India­ túrinum. Hann hevur verið við til at fyrireika fleiri slíkar ferðir í útlandinum eitt nú í baltisku londunum, Ruslandi og Íslandi. Hann sigur, at tað er sera um­ráðandi at fyrireika slík­ar túrar ikki minst fyri lykla­persónar í føroyskum vinnulívi. Hetta at so nógvir vinnulívsmenn eru saman á slíkari ferð ger jú eisini, at teir koma heimaftur við somu upplivingum, sum teir so kunnu breiða út í sínum fyritøkum og ar­beiðs­um­ hvørvum. Tá tú hugsar um, hvussu lítið land Føroyar eru, so skal rættiliga lítið til fyri at venda skútuni. Hann roknar heldur ikki við, at tað finst nakað annað land, sum megnar at fáa 30 av sínum mest framstandandi vinnulívsfólkum við á eina slíka ferð. Tí metir hann Indiaferðina, sum bæði neyð­uga og skilagóða. – Tá vit tosa um altjóða­ gerð, so hugsa vit kanska mest um Kina, Baltikum, Rusland osfr. Tað er nógv lættari at tosa við ein ind­ ara enn ein kinesara, tí her tosa øll enskt. Tey eru eisini sera áhuga í at tosa um fiskivinnusamstarv, tí tey troyta als ikki allar fiska­ stovnarnar, tí tey hava ikki førleikan. Men leggja vit okkara og teirra fyrimunir saman, so kunnu vit koma langt. Kunnu vit menna okk­um sjálvi og okkara sam­starvspartnarar antin teir eru í India, Kina ella Balti­kum, so standa vit nógv sterkari. Tað tekur sjálvandi tíð at seta í verk nýggjar ætlanir men øll koma aftur við nógvum ríkum upplivingum og kenslum og kontaktum, sum kunnu blíva til nakað uppá sikt. Tað er ikki bara tað tú sær á slíkari vitjan, sum er gevandi. Eisini hetta at fólk eru saman og uppliva nakað nýtt hevur týdning líka mikið, hvar tú er stæddur. Áki Johannessen heldur tí, at vit føroyingar eiga tí avgjørt at gera fleiri líkn­ andi túrar, tó at teir ikki allir nýtast at líkjast og vera so breiðir. Teir kunnu eisini umfata eina einstaka bransju. Áki leggur eisini dent á ta sannroynd, at vit, sum eru vaksin upp í tveim­ um mentanum, tí føroysku og tí donsku, hava kanska eisini lættari við at umstilla okkum. Eins og kanningar­ ferðin hjá Pløjen amtmanni í Hetlandi gjørdi tað fyri 150 árum síðani – kann indiavitjanin eisini flyta mørk Indiaferðin Jan Müller jan@sosialurin.fo – Fyri 150 árum síðani var tað ein kanningartúrur, sum Pløjen amtmaður skipaði fyri í Hetlandi, ið setti gongd á føroyska fiskivinnu. Tað var tá, at føroyingar lærdu at fiska. Indiaferðin kann vera startskotið til, at vit duga at fóta okkum í altjóðagerðini. Slíkar ferðir sum henda til India er við til at flyta mørk og skapa grundarlag fyri nýggjari menning sig­ ur Jan Mortensen, stjóri í Vinnuhúsinum júst aft­ur­ komin av drúgvari kann­ing­ arferð í India. – Vit áttu at gjørt meira á hesum øki. Tað, at løgmaður er við, ger, at tú fær latið upp heilt aðrar hurðar, enn um tú bara fór einsamallur. Tað skal vera mín inniliga áheitan á eitt nú politisku skipanina í Føroyum, at fleiri slíkar ferðir verða gjørdar komandi árini. At løgmaður ella landsstýrismenn í størri mun fara út í stóru verð sam­an við føroyskari vinnu. Sjálvandi er tað vinnan, sum skal syrgja fyri, at tað kemur nakað ítøkiligt burtur úr. Men ein ráðharri hevur ein øgi­ligan møguleika fyri at lata hurðar upp. Hetta sóu vit t.d. í Cochin í Suðurindia, har løgmaður varð móttikin og uppvartaður sum ein for­ seti. Tað hevur tí ómetaliga nógv at siga, at politiska skip­anin fylgir við. Jan Mortensen sigur, at tey einstøku virkini sjálvi mugu siga, hvat tey hava fingið burtur úr, men sjálvur heldur hann, at samanumtikið er sera nógv gott komið burtur úr hesi vitjan. Bæði ítøkilig mál og mál, sum liggja í stoypi­skeiðini. Tað er India, sum er in í løtuni, og tað er neyvan held­ ur av tilvild, at amerikanski og australski forsetarnir júst hava verið her á odda fyri stórum vinnulívsnevndum. Ísland hevur júst latið upp sendistovu her, tí teir síggja, at her liggja stórir møguleikar. Jan Mortensen vísir á, at vit longu hava dup­ ultskattasáttmála við India. Tað er eingin trupulleiki at flyta fisk til India og virka hann har og síðani flyta lidnu vøruna út aftur. So leingi tú inn­flyt­ur fyri at út­flyta er eingin trupul­­leiki vísir hann á sum dømi um, hvat kann gerast og vísir á, at samanumtikið eru spír­­ar lagdir. Eitt nú hevur felagið Sim­prentis fingið fótin innan fyri í ind­isku olju­verð­ini, Thor í Hós­vík hevur fingið tætt sam­band við skipa­ fyri­­tøk­ur, Elektron og pen­ inga­stovnarnir hava fingið samband við fyritøkur, sum vilja samvinna osfr. Jan Mortensen, stjóri í Vinnuhúsinum: Indiavitjanin kann flyta mørk Koma heimaftur við somu upplivingum Nr. 47 - 7. mars 2006 16