mikudagur 22. november 2000síða 9

Nr. 225 - 22. november 2000 17 16 Nr. 225 - 22. november 2000 Leingi sá út til, at FCK skuldi tapa í grannauppger›ini móti AB, men í sein- astu løtu eydna›ist teimum at bjarga ø› rum stiginum SUPERLIGA Jákup Mørk Mánakvøldsdysturin hetta vikuskifti› í superliguni var ímillum AB og FCK, i› sum kunnugt hevur Toda Jónsson á li›num. Mong høvdu rokna› vi›, at FCK endiliga skuldi kenna smakkin av einunm sigri aftur, eftir at ta› í fleiri umførum nú hevur veir› talan um javnleik oman á javnleik. AB er nevnliga í svárari kreppu fyri tí›ina. Heilt ólíkt stø›uni eftir tey fyrstu umførini, har m.a. B36 slapp at kenna svi›an av, hvussu væl akademikar- arnir vóru fyri. Sí›ani hevur ta› at kalla bert gingi› aftur á hjá fel- agnum, og í løtuni eru ta› bert uppflytararnir úr Had- erslev og kreppurakta meistarali›i› úr Herfølge, sum hava havt lakari úr- tøku. AB leg›i væl fyri Fyrstu løtuna av dystinum mánakvøldi› var tó einki, sum t‡ ddi upp á, at ta› var AB, sum var í kreppu. Longu í fyrsta minutti stó› nógv á framman fyri FCK málinum, og eftir tríggjar minuttir lá bólturin so í meskunum, eftir at Jesper Falck hev›i havt seinasta fótin á. FCK fóta›i sær naka› aftur í hálvleikinum, men hóast ta› onkun tí› var› talan um vandamiklar stø›- ur, so kundi AB eftir tey fyrstu tr‡ korterini frøast um eina lei›slu í hálvleiki- num. Hetta var nevnliga fyrstu fer› sí›ani tri›ja um- far, at teir vóru á odda í ste›ginum. Seinna umfari› byrja›i á sama hátt sum hitt fyrra, og eftir tríggjar minuttir var bólturin aftur í FCK mesk- unum. Hesu fer› var ta› Rasmus Daugaard, sum var skrásettur sum málskjútti. Stø›an helt sær fram til einar 10 minuttir fyri leik- lok, tá Ståle Solbakken var› feldur í brotsteiginum. Brotssparki› setti Jacob Laursen í neti›, og so tveitti FCK alt fram eftir í roynd- ini at javna. Hetta eydna›ist teimum eisini fáar minuttir seinni, tá Thomas Rytter vi› einum gó›um langskoti fekk sett bóltin í neti› til endaligu stø›una, 2-2. Á stigatalvuni merkti einsamalla stigi› ikki nakra flyting fyri naka› av li›un- um. AB er framvegis á tri› aftasta plássinum, har teir hava 16 stig, me›an FCK heldur fast um stø›u sína sum nummar seks. FCK hevur seks stig færri enn oddali›i› úr Brøndby. Ljósi› í Nor›urlandahúsinum Um vikuskifti › ver›ur aftur fimleikur at síggja í Nor›ur- landahúsinum, tá Ljósi› hátí›arheldur 25 ára fø›ingardag sín vi› stórari galla- s‡ ning FIMLEIKUR tí›indaskriv Komandi vikuskifti›, 25. og 26. novmeber, hevur fimleikafelagi›, Ljósi›, gallaframs‡ ning í Nor›ur- landahúsinum. Tiltaki› ver›ur hildi› í sambandi vi›, at felagi› fyrr í heyst fylti 25 ár, og fara í›karar- nir at hátí›arhalda fø›ing- ardagin vi› hesi rimmar frams‡ ning. Eisini ver›ur høvi á ásko› arunum at síggja eina myndaframs‡ n- ing vi› fomlum myndum av fimleikarum, umframt ø›r- um myndum frá hending- um, fer›um og kappingum, sum í síni heild umbo›a 25 ára longu søgu felagsins. Umlei› 500 fimleikarar ver›a vi› á frams‡ ningini, og er ta› fjøld felagsins, genut- og dreingjarei›s- kapsli›, rútmisk li› um- framt mitiónsdamur, sum myndar framførsluna. Heiti› á framførsluni er sett at vera »Kroppurin« , og eru nakar huglei›ingar hesum vi›víkjandi , at fyri fimleikarar er kroppurin t‡ dingarmesta ambo›i í framførsluni. Bæ›i ta› ta› kemur til ta› kreativa og tamarhaldi› á kroppinum, men so sanniliga eisini í gle›ini um tær kropsligu rørslurnar. Einki er at ivast í, at ta› ver›ur spennandi at síggja, hvussu fríar ræsur íblástur- in hevur fingi›, og í hvønn mum ta› fer at eydnast fim- leikarunum at l‡ sa hetta evni›, sum alt í einum er kent, hugtakandi og gátu- ført. Á lei› 500 fimleikarar úr Ljósinum fara um vikuskifti› at luttaka á stórari gallas‡ning í Nor›urlandahúsinum vunnin tapt mál- dystir v - j - t mál mál munur stig 1 VÍF 8 8 - 0 - 0 278 197 81 16 2 StÍF 8 5 - 1 - 2 239 208 31 11 3 Kyndil 7 3 - 2 - 2 199 173 26 8 4 H71 8 3 - 0 - 5 214 228 -14 6 5 Neistin 7 3 - 0 - 4 167 181 -14 6 6 Tjaldur 8 2 - 0 - 6 182 256 -74 4 7 KÍF 8 1 - 1 - 6 179 215 -36 3 Stø›an 1. Deild menn vunnin tapt mál- dystir v - j - t mál mál munur stig 1 Brøndby 17 10 - 3 - 4 44 20 24 33 2 FC Midtjylland 17 8 - 6 - 3 28 20 8 30 3 Silkeborg 17 7 - 8 - 2 25 22 3 29 4 Viborg 17 8 - 4 - 5 26 15 11 28 5 Lyngby 17 9 - 1 - 7 28 31 -3 28 6 FCK 17 7 - 6 - 4 26 16 10 27 7 OB 17 8 - 2 - 7 27 20 7 26 8 AaB 17 6 - 4 - 7 25 28 -3 22 9 AGF 17 6 - 2 - 9 26 34 -8 20 10 AB 17 3 - 7 - 7 23 27 -4 16 11 Herfølge 17 3 - 5 - 9 20 35 -15 14 12 Haderslev 17 1 - 4 - 12 18 48 -30 7 Stø›an, danska superligan FCK bjarga›i ø›rum stiginum Ta› eydna›ist FCK at bjarga ø›rum stiginum móti AB, longur upp enn sætta plássi› á stigatalvuni sluppu teir tó ikki Steinbjørn B. Jacobsen Sjálvandi skalt tú ikki selja skinni› á bjørnini, á›renn hon er skotin, men ætlar tú tær á bjarnavei›u, mást tú fyrireika teg til at taka ímóti einum ella bá›um tveimum skinnum. Ta › gjørdu okkara forfedrar. Hjallurin var rudda›ur, skuldi ein grind komi›, sei›atrøini gjørd klár til nótakasttí›ina osfr. Sosialurin hevur aftur givi› eitt stórt bla› út vi› nógvum greinum um OLJ- UNA, ta› hava teir gjørt fyrr og eiga tí rós uppibor- i› . Kom í hesi sambandi at hugsa um Oljumálast‡ ri›, um teir ikki nú kundu kunna› eitt sindur meir um stø›una. Oljan hevur longu nú stóran t‡ dning fyri ta› føroyska samfelagi›. Nú hava vit í nógv ár tos- a› um oljuna, og ta› er sum um vit eru kropin inn undir ta› vælsigna›a bjarna- skinni› og ver›a liggjandi har, men ta› er eins gali› sum at selja skinni›, á›renn hon er skotin. Eg sleppi ikki frá tankan- um um, at oljan kemur upp á tvørs hjá samríkisflokk- unum. Finna vit olju, r‡ kur blokkurin, ta› hava vit skriva› undir uppá. Hvussu skulu teir so vera ímóti full- veldisætlanunum? Ta› ver›ur ringt at fáa fólk at skilja, at vit bein- lei›is skulu gjalda pening til danir afturat øllum ø›r- um ágó›um, teir hava av Føroyum: Í ES høpi, NATO høpi, í Olju høpi og ikki minst í samhandlinum vi› okkum. (T.d. var hann 70-75% av útflutninginum til lond sum Rusland, Kanada, Singa- por, Kina og Australia). Teir bá›ir andstø›upolit- ikararnir fáa eisini høvi til at siga sína meining í Olju- bla›num, men bá›ir eru sera jánkasligir. Tosa bara um eitt alment oljufelag. Helt at ta› práti› var li›ugt, og fleiri vi› mær munnu hava størri álit á skilafólki sum Árna Olafsson, enn teir bá›ir. Árni og onnur vísa á, at tær almennu Før- oyar vi› tí valdu skipanini fáa sum mest burturúr. At forma›urin í Javna›ar- flokkinum kann málbera seg solei›is, undrar meg bæ›i so og so stórliga: »Í sta›in síggja vit nú samrø›ur og myndir av n‡ ggju fólkunum í føroysk- ari oljuvinnu, m.a. Poul Mohr, Kjartan Hoydal, Olaf Olsen og Niels Søren- sen. Teir hava so teirra lóg- ligu áhugamál at røkja, men neyvan er tey fólksins áhugamál« . Var ta› betri ta› vóru danskir vinnulívsmenn ella forma›urin sjálvur og han- sara samsintu? Skulu pol- itikarar ikki taka sær av »fólksins áhugamálum« ? Er planbúskapurin ikki horvin, uttan í Kuba og partvís í Kina? Veldigar broytingar fara beint nú fram í sjálvur Nor›ur Korea. Ta›, sum fekk meg til at skriva hesar reglur var, at alt bendir á, at ta› er meira sannlíkt, at vit finna olju, enn at vit ikki gera ta›, og ta› sum Suni á Dalbø skriv- ar, haldi eg eisini vera kjarnin í málinum: »St‡ rir tú ikki landinum solei›is, at tú alla tí›ina stimbrar eina felagskenslu millum føroyingar, so kanst tú heldur ikki vænta, at úr- sliti› ver›ur ein felags før- oysk mentan« . Samgonga ella andstø›a, partapolitikkur ella ei. Hetta eru or› søgd vi› æru. Ta› er naka› spinnandi gali›, um andstø›an skal so miki› sum himprast vi› at frøast um, at útlit eru fyri, at vit finna olju her, og at vit eiga væl útbúgvi› fólk á øllum økjum, eisini vinnu- lívsfólk, sum kunnu luttaka í oljuvinnuni. Síggja teir veruliga eina komandi oljuvinnu sum eina for›ing fyri teirra mót- stø›u í fullveldismálinum? Vi› v. uppskoti til løgtings- lóg um barnsbur›arfarloyvi og barnsbur›ar-pening. Undirrita›u feløg hava móttiki› skriv tykkara dag- fest 01.11.00, har vi›lagt var uppskot til løgtingslóg um barnsbur›arfarloyvi og barnsbur›arpening. Feløgini hava vi›gjørt nevnda uppskot, og tær vi›- merkingar sum lagdar eru vi› uppskotinum. Feløgini taka undir vi›, at lóggáva ver›ur gjørd, sum tryggjar øllum foreldrum barnsbur›arfarloyvi og barnsbur›arpening. Feløgini kunnu tó ikki taka undir vi› ymiskum pørtum av tí uppskoti, sum Vinnumálast‡ ri› hevur gjørt. Sjónarmi› okkara eru: – At Landskassin skal rinda allar útrei›slurnar til, tá tal- an er um alment sett starvs- fólk, sum fara í barnsbur›- arfarloyvi. – At fíggingin av skipanini vi› barnsbur›arfarloyvi og barnsbur›arpeningi ikki á nakran hátt skal tengjast saman vi› ALS skipanini ( t.v.s. vi› at minka inntøku- grundar-lagi› hjá ALS- skipanini). – At barnsbur›arpeningur eigur at ver›a útgoldin til øll sum fáa ella ættlei›a børn. – At lágmarksgjald fyri út- gjaldi› eigur at ver›a ásett í lógini. Vi›víkjandi spurning- inum hvør skal gjalda til skipanina Sum nevnt er á sí›u 10 í til- farinum, sum tit hava sent feløgunum, so var› 09.04.95 gjørd semja mill- um Fíggjarmálast‡ ri› og undirrita›u 20 fakfeløg um, at barnsbur›argrunnur skuldi setast á stovn. Feløgini gó›tóku tá, í sam- bandi vi› lønarkrøv okkara, at 0,8 % av øllum út- goldnum almennum lønum skuldi fara í barnsbur›ar- grunnin og hetta var sum kunnugt partur av tí lønar- hækking, sum feløgini fingu í sambandi vi› sátt- mála-samrá›ingarnar í 1995. Eingin ivi er tí um, at limir okkara hava goldi› sín part til barnsbur›arskip- anina, og tí fara vit undir ongum umstø›um at gó›- taka, at limir okkara enn einafer› skulu gjalda til eina skipan, sum tey longu hava goldi›. Talan er fyri okkum um eitt heilt avgerandi prin- sippmál, og vit skulu tí gera púrasta greitt, at um lógin ver›ur samtykt í tí líki sum hon nú liggur á bor›inum, so fara vit at krevja, at lønin hjá limum okkara ver›ur hækka› vi› nevndu 0,8%. Um álagt ver›ur limum okkara enn einafer› at gjalda til barnsbur›arskip- anina, so er í veruleikanum talan um sáttmálabrot, tí um ikki 0,8 % fara til barns-bur›arskipanina hjá limum okkara, so eiga hesi limir undir øllum umstø›- um rætt til nevndu 0,8 % oman á løn sína, tí hetta eru rættindi, sum vunnin eru vi› samrá›ingunum í 1995. Vit krevja tí at fáa grei›u á nevnda spurningi, á›renn Vinnumálast‡ ri› leggur naka› lógaruppskot fyri tingi›. Sum almenna vi›merk- ing annars til hetta lógar- uppskot, umframt onnur lógar-uppskot sum verandi samgonga hevur gjørt, eru feløgini samd um, at ráki› í førda politikkinum tykist at vera, at alsamt fleiri av teimum uppgávum og skyldum, sum ta› almenna hevur havt, skulu leggjast út á borgarnar sjálvar, vi› tí avlei›ing, at samhaldsfest- i› í samfelag okkara alsamt ver›ur máa› burtur vi› teimum óhepnu avlei›ing- um hetta kann fáa, ikki minst fyri tey, i› framman- undan eru verst fyri í sam- felag okkara. Feløgini átala hesa gongd og vóna at politisku flokk- arnir síggja vandin í hesum politikki. Vi›víkjandi ætlanunum um at tengja barnsbur›ar- skipanina saman vi› ætla›- um avmarkingum av inn- tøkugrundarlagnum í ALS skipan okkara. Feløgini mótmæla har›- liga, at fígging av barns- bur›arskipanini ver›ur tengd saman vi› ALS skip- anini. Sum Vinnumálast‡ rinum kunnugt so fáa tey arbei›s- leysu útgoldi› stu›ul, sum er so miki› lítil, at trupult er at lívbjarga sær vi› hes- um stu›li. Arbei› sloysisskipanin tolir ikki at missa burtur av inntøkugrundarlagnum og mæla vit sta›iliga Vinnu- málast‡ rinum og st‡ rinum fyri ALS frá at máa meira burturav inntøkugrundar- lagnum hjá ALS-skipan okkara. Barnsbur› arpeningur eigur at ver›a útgoldin øll- um sum fáa børn ella ætt- lei›a børn. Feløgini eru samd um, at borgarar landsins eiga at javnsetast, og tí mæla vit til, at lógaror›ingin ver›ur broytt, solei›is at allir borg- arar sum fáa ella ættlei›a børn hava møguleika fyri at fáa barnsbur›arstu›ul. Vit meta ta› vera óhepp- i› at munur ver›ur gjørdur á foreldrum, og vit duga ikki at síggja nakra sakliga grund til hendan mismun. Vi›víkjandi lágmarki á barnsbur›arpeningi Eisini eru feløgini samd um, at a›alendamáli› vi› slíkari lóg eigur at vera, at skapa familjum, sum fáa børn ella ættlei›a børn, rímiligar fíggjarligar um- stø›ur, tí hetta er ein av fyritreytunum fyri, at n‡ - føddu børn okkara og tey børn sum vera ættleidd fáa eina gó›a byrjan í lívinum. Tí meta vit, at lágmark eigur at ver›a sett í sjálva lógina, solei›is at skaptar ver›a best møguligar rammur, fyri tær familjur sum hava ábyrgdina av teimum n‡ føddu børnun- um. * * * Feløgini vóna, at Vinnu- málast‡ ri› tekur undir vi› teimum vi›merkingum, sum gjørdar eru framman- fyri, og at verandi uppskot ikki ver›ur lagt fyri tingi› í tí líki sum ta› er, uttan at undirrita›u feløg hava fing- i› vissu fyri, antin at ta› almenna kemur at gjalda allar útrei›slur í sambandi vi› barnsbur› teirra ella at tey frammanfyri nevndu 0,8 % vera var›veitt sum ein beinlei›is lønarhækk- ing á verandi løn hjá limum okkara. Avrit av hesum skrivi er sent øllum limum í ALS- st‡ rinum. Vinaliga Vegna ni›anfyristandandi fakfeløg: Gunnleivur Dalsgar› Starvsmannafelagi› Føroya Skipara- og Navigatørfelag Føroya Pedagogfelag Føroyskir Fysioterapeutar Bioanalytikarafelagi› Økonomafelag Føroya Sjúkrasystrafelag Føroya Føroya Sjúkrahjálparafelag Yrkisfelag Studentaskúla- og HF-Lærarafelag Føroya Postfelag Føroya Lærarafelag Farmakonomfelagi› Barnsbur›arfarloyvi Skinni› á bjørnini VI‹MERKINGAR Gunnleivur Dalsgar›, forma›ur í Starvsmannafelagnum TÍ‹INDASKRIV Skúlafólk kunnu nú læna sjónvarps- filmin um Ingolf av Reyni Í tí›indaskriv frá Føroya Skúlabókagrunni, ver›- ur sagt, at nú ber til hjá skúlafólki at læna sjón- varpsfilmin Svartur sannleiki – um lista- mannin Ingálv av Reyni – frá Landsmi›stø›ini fyri Undirvísingaram- bo›. Hetta er ein filmur um listamannin og listaliga strí› hansara. Um ein mann vi› kontrastum. Mildur móti ø›rum, har›ur mótvegis sær sjálvum. Føroyingur og heimsborgari. Djarvur og ivandi. Altí› á veg fram, leitandi eftir n‡ ggjum møguleikum og n‡ ggjum lei›um. Vi› Ingálvi sum frá- søgumanni fer›ast vit umkring í myndaheimi listamansins. Ein máln- ingur ver›ur til. Hann teknar í Saksun, me›an árstí›ir skifta, og hann fer til París at leita sær íblástur, so at hann kann halda áfram at mála. Hetta er ikki ævisøgan um Ingálv av Reyni. Filmurin er heldur ein persónsl‡ sing, har roynt ver›ur at l‡ sa nakrar sermerktar sí›ur av listamanninum. Filmurin er hóskandi at brúka í t.d. føroysk- um, handaverk og list og mi›laundirvísing. Herfyri fekk Ingálvur av Reyni mentanarhei›- ursløn landsins. Ta› eru Dánjal Høj- gaard og Hans Petur Hansen, sum hava gjørt filmin um Ingálv í 1999. Hann varir í 57 minuttir. Nú kann »Svartur sannleiki« lænast