hósdagur 16. mars 2006síða 15

Nr. 54 - 16. mars 2006 15 Í 2003 vórðu seis­ misk­ar kann­ing­ar gjørdar á Glyv­urs­nesi í Havn sum liður í SeiFaBa átakinum. Hesar kanningarnar eru týðandi íkast til at loysa basaltknútin. Tey fyrstu úr­slit­ini eru nú al­manna­ kunngjørd í altjóða vísindatíðarriti skrivar heima­síð­ an hjá Náttúru­ vísinda­deildini á Fróðskaparssetrinum Basalt Heimasíðan vísir á, at í 2003 vórðu seismiskar kann­­ingar gjørdar á Glyv­ ursnesi í Havn sum liður basaltphysics.net ”SeiFaBa átakinum. Málið var at kanna útbreiðsluna av seis­miskum bylgjum í ein­um øki har teir seis­misku eginleikarnir av basalt­fláunum eru rættiliga væl kendir. Fýra ymiskir hættir vóru nýttir at innsavna dátur á Glyvursnesi. Seismikkur varð skotin á landi við dyna­ mitti og á sjónum við einari ’airgun’. Lurtitól vóru á sjónum, sonevndir ’stream­ ari’, og á landi við 80 sonevndum ’geophonum’. Av hesum vísti airgun-geo­ phone upptøkuhátturin seg at vera nógv tann besti, tá ið viðvíkur signal-óljóðs­ lutfallinum. Mátingar vórðu eisini gjørdar í einum 700 met­rar djúpum boriholi á Glyv­­­urs­ nesi. Úrslit frá hes­­um bori­ holi, saman við úr­slitum úr einum boriholi í Vest­manna og einum í Lopra, eru nýtt til at gera ein frymil fyri basaltfláirnar til at eftirlíkna hvussu seis­miskar bylgjur ferðast gjøg­num fláirnar. Tjúkdin av Miðfláunum broytist Úrslitini vísa, at tað er ein stór broyting í tjúkdini av Miðfláunum tvørtur um landi. Í Vestmanna eru tær o.u. 1400 m tjúkkar; tær tynnast so eystureftur og eru o.u. 1050 m tjúkkar á Glyvursnesi. Í greinini verður víst, at til ber at eyðmerkja basalt­formatiónir (t.d. Mið­ fláir) beinleiðis út frá seis­ miskum dátum við at nýta samansetta tíðar-frekvens greining Eisini vísa úrslitini, at egin­leik­arnir hjá tí seis­ miska signalinum frá Mið­­­flá­­unum er munandi øðr­­­vísi enn signalini frá Ovaru- og Niðarufláunum: Høv­undarnir leggja hes­ar eginleikar til, at basalt­flá­ irnar í Miðfláunum eru mun­andi tynnri, umleið 10 ferðir, enn fláirnar í Ovaru- og Niðarufláunum. Staðið fyri kanningunum og greinina hava Uni K. Petersen, Ph.d-lesandi, og Morten Sparre And­er­ sen, professari, á Náttúru­ vísindadeildini, saman við R. S. White professara á University of Cambrigde, umframt aðrar luttakarar í SeiFaBa bólkinum. Verk­ ætlanin er fíggjað av www. sindri.fo Sindri bólkinum. Greinin stóð í tíðarritin­ um www.firstbreak.nl First Break. Føroyskt basalt í altjóða vísindatíðarriti spennandi oljuboring har mett verður at olja finst. Vit hava mong onnur prospekt á landgrunninum, har vónir eru til at finna olju, og tí er ikki rætt at siga, at úrslitið av hesi boringini er altavgerandi fyri framtíðina. Sigurð í Jákupsstovu heldur tí, at vit øll eiga at ansa eftir ikki at skrúva vónirnar alt ov nógv upp men heldur síggja hesa komandi boringina sum ein part av eini framtíðar til­ gongd. Tað verður so eisini bor­ aður ein annar brunnur inni á basaltinum í 2007. Tá er tað oljurisin BP, sum stendur fyri boringini. Umsóknin at bora inni á basaltinum í summar fyllur upp í fleiri papperskjur. Her koma Statoilfólk á gátt í Jarðfeingi við spennandi umsóknini Mynd Jens K Vang