týsdagur 28. mars 2006síða 19

plátu í hondunum heima á Før­oy­um. Men ein veit lít­ið um, hvat hetta veruliga er og hvussu tað verður gjørt, sigur Sigurd, sum var sera væl nøgdur við hesa vitjan­ ina. Møguleiki var eisini hjá teim vitjandi at seta fram spurningar, og tað nýtti Sigurd og aðrir eisini høvið til. Her hevði ein fatur á monn­um, sum vistu hvat tað snúði seg um. Og tí fingu føroysku gestirnir eitt frá­ líkt høvi til at seta seg inn í fyr imunirnar við nýtsluni av hesum danskt-framleiddu gipsplátunum. Broytt breidd Fyr i Sigurd hevði henda vitj­anin eisini ein annan týdn­ing. Hetta var onnur ferðin hjá honum á verksmiðjuni, og tí fekk hann líkasum alt endurtikið eina ferð aftrat. – Tað var gott at fáa alt hetta uppfrískað aftur. Nú kenni eg framleiðsluna mun­ andi betri enn áður, sigur hann. Hinvegin so kann Sigurd staðfesta, at framleiðslan er ikki so nógv broytt, síðani hann var her seinast. Tað var kortini ein einstøk broyting, sum Sigurd beit merki í: Breiddin á plátun­ um. Lættar at handfara Menningin innan byggivinn­ una hevur eisini havt ávirkan á støddina av hesum plátun­ um. Meðan ein hevur hildið meiri fast við longdina, so er breiddin á plátunum minkað rættiliga nógv. Fyrr var breiddin á plátun­ um í stóran mun 120 cm., meðan tær nú er smalkaðar niður í 90 cm. Og hetta hevur eisini sína orsøk: – Hetta er alt gjørt av ergo­ nomiskum grundum. Plát­ urnar eru nú bæði lættari og betri at handfara. – Í so máta er hetta ikki so øgiliga nógv nýtt, men er kortini til fyr imun fyr i tann einstaka handverkaran, sigur Sigurd. Ein góð og ein ring Á Tekniska skúla undirvísir Sigurd í tilfarslæru. Og út frá tí, hann sá og fekk upplýst á Danogips, kann hann taka hetta við í undirvísingina, m.a. tá talan er um gips. Ofta koma plátur á markn­ aðin. Her kunnu tær keypast fyr i ein bíligan pening tí tær eru uppá tilboð. Men tað vísir seg ofta, at hesar bíligu pláturnar eru als ikki nóg góðar, tí tær ikki lúka øll try gdarkrøvini sum sett verða í dag. – Eg kann her greiða teim­ um frá framleiðsluni og hvussu ein gipspláta verður gjørd og hvat er í henni. – Og so kann eg jú eisini greiða teimum frá, hvat mun­ urin er á eini góðari plátu og eini ringari plátu, sigur Sigurd. Ein lítil seympistól ger stóran mun hjá handverkarum í arbeiði teirra. – Hon er fantastiska hent, sigur hand­verks­ meistarin, Sámal Erik Hentze Byggeri 2006 Snorri Brend snorri@sosialurin.fo Pistól: Við ein av teimum 300 básunum á stóru fram­ sýningini standa tveir mans. Teir eygleiða og práta óført saman um eitt av am­boð­unum, teir kenna nógv til og brúka javnan í teirr a arbeiði. Talan er um eina so­ nevnda pistól, sum teir brúka at skjóta seymir inn í veggin við. – Jú, vit brúka hesa pistól­ ina sera nógv, tá vit “pláta” í okkara arbeiði. - Tann sum vit hava, er júst tann sama sum henda. So hesa kenna vit sera væl, sigur annar teirr a, Sámal Erik Hentze. Hin maðurin er Jens Kristjan Hansen, og sam­ an eru teir stjórar í Húsa­ varðartænastuni í Havn. Fyrimunir Fyr i Sámal Erik er eingin ivi um, at arbeiðið hevði verið munandi tyngri uttan pistólir av slíkum slagi. Tað er serliga mátin, sum henda pistólin skjýtur seym­ in inn í veggin uppá, sum er ein fyr imunur. – Úrslitið er snøgt sagt, at seymurin situr í plátuni. Hann brýtur ikki frá sær, sum Sámal Erik tekur til. Eitt er tað at henda pistól­ in lættir almikið um hjá Sámal Eriki og Jens Kristjan sum handverkarar. Men tað eru eisini aðrir, sum hava gleði og gagn av fyr imununum við hesi pistólini. So løgið tað enn kann ljóða, so eru tað málarar­ nir! Hent amboð Tað eru ofta teir, sum fáa stríðið aftaná um ein seymur ella skrúva ikki er komin nóg langt inn í sjálvan vegg­ in, sum málarnarnir skulu mála aftaná. – Teir siga, at teir eru bein­leiðis imponeraðir av tí, sum henda pistólin ger, sigur hann. Tá Sámal Erik hoyr di um hesa pistólina av fyr stan tíð, avgjørdi hann beinanvegin at keypa sær eina til teirr a arbeiði. Og tað hevur hann ikki angrað: – Fyr i okkum sum brúkar­ ar av henni, má eg bara siga, at hon er fantastiska hent, sigur hann. gipspláta Fleiri fyrimunir Í dag er ikki kravt, at sethús skulu hava gipsplátur tá talan er um brunatrygd. Tá talan hinvegin er um stovnar – barnagarðar, skúlar og tílíkt – tá er alt gipsplátur. Hetta er kortini eitt gott tilfar at byggja við. Tað er lætt at handfara og at arbeiða við. – Skal ein tosa um fyrimunir og vansar við gipsplátum og øðrum byggiplátum, so eru fleiri pluss til gipspláturnar, siga teir kønu innan bygging. FAKTA Pistólin lættir um arbeiðið Brunatrygg loysn Brunateknisku eginleikarnir hjá gipsi eru ótrúligir. Gips kann nevniliga ikki brenna og verður tí brúkt nógvastaðni til at verja annað byggitilfar, m.a. træ og stál. Gipspláturnar innihalda bundin vatnmolekylir, sum verða frígivin, um eldur kemur í. Við eini ógvusligari ávirkan frá hita útvikla hesi bundnu vatnmolekylini ein vatndamp. Hesi forða aftur útbreiðsluni av eldsloganum, sum var talan um eitt innbygt sprinklara-anlegg. FAKTA Sámal Erik Hentze og Jens Kristjan Hansen við eitt av hentu tólunum í teirra arbeiði – eina pistól at skjóta seymir við Nr. 62 - 28. mars 2006 19 Teir kanna og fáa kunnleika um henda gipssteinin, sum kanska verður til eina byggiplátu í einumhvørjum føroyskum heimi Maskinur í øllum støddum vóru at síggja á byggimessuni