fríggjadagur 4. februar 2000síða 11

20 Nr. 25 – 5. februar 2000 Vi, som blev født på disse, på rød og grøn tuf baserede fjeldmassiver, som langsomt og sikkert synker og hurtigt og lidt mere usikkert søndersprænges af oceanet — vi, som blev født et par favnes strandbred fra dette klodens altdominerende element — vi erkendte fra første færd menneskelivets vilkår. Vor lille stad, med smøger og smug, var jo, som du skæmtsomt har sagt, lige så godt et tilværelsens midtpunkt som Azerbaidjan eller Alabama. Her levede vi, jævne folk, med alskens kalamiteter, indbyrdes skændsmål og sagsmål — men vi hørte så inderligt sammen i vor hverdagskamp for udkommet. Når daggryet steg vældigt over os, når stormhavet skumfyldte vore gyder, når de ubegribelige stjenebilleder tindrede over vore huse. Og så sommertiden: kabbelejer i hver lavning, og fædrenes marker, skærmet af lavgrå stengærder, duftende af timian og kløver — og solen, den gyldne sol, som aldrig rigtigt gik ned. Siden søgte vi lærdom og visdom i syd og øst — Bhagavadgita, Konfutse, Upanishaderne, Spengler etc. — også hos dem, der med vold ville lave os om på en omstigningsbillets tid. Men jævne var de folk, vi voksede op iblandt, og jævne var de mennesker, der glædede dit sind på din livsvej: den gamle morlil i det fjerne russiske rige som hjemme i Tórshavn. Ja, vi er jævne. Og den ægte jævnhed var vor drøm. Jævnhed og kærlighed. Vi ser den overalt i vort telluriske liv som et forsøg. En misdannelse? De underkuedes revanche? Nej, ingenlunde. Ihvorhen vort kamera søger, ser vi denne blidhed, denne godhed blandt alle modermælksugende dyr — og ligervis hos de andre på deres manér — En sublunarisk fejl i brutalitetens rige? Eller et forsøg? Et kosmisk forsøg? Vi tror på dette kosmiske forsøg. Magt og mammon forsager vi og frasiger vi os. Blidhedens og godhedens solidaritet bekender vi os til — “idet vi ydmygt fatter om vor skærv af evighed”. Regin Dahl Yrkingin stóð í danska blaðnum Politiken tann 15. januar 1985. Kvøða frá Regini til William YRKING. Á 85 ára degi William Heinesens heilsaði skaldið og tónasmiðurin Regin Dahl honum við hesi yrking. William Heinesen Regin Dahl Nr. 25 – 5. februar 2000 21 Jógvan Hugo Gardar (DALE, NOREG) Her eru øll listafólk vælkomin, sum gjarna vilja royna okkurt nýtt, sigur stjórin í norðurlendsku listamið- støðini Dalsåsen, Arild Berg- ström. Eingir føroyingar hava verið á støðini, men teir eru vælkomnir, sigur hann. – Her havi eg frælsi til at royna okkurt nýtt. Hetta er ein óførur møguleiki hjá mær at finna nýggjar búnar til mína list, sigur tann norski listamaðurin Frank Åsnes. Vit hitta hann í einum av starvsstovunum, sum listafólk kunnu læna í styttri tíðarskeið á norðurlendsku listamiðstøðini Dalsåsen í Dale. Dalsåsen liggur í norska fylki- num Sogn og Fjordanen, stutt norðanfyri Bergen. Frank Åsnes er ein av fimm listafólkum, sum í løtuni eru á Dalsåsen. Higartil hevur Frank Åsnes yvirhøvur bara arbeitt við leiri. – Her havi eg møguleika til at arbeiða við øllum træsløgum. Træ er eitt spennandi og krevj- andi tilfar. Hann roknar við at gera nógv burturúr viði framyvir, og hann kundi gott hugsa sær at roynt at arbeitt við jarni, stáli og øðrum slíkum tilfari. – Tað sum kanska er tað besta við steðginum hjá mær her í Dale er, at eg fái slappa av og gjørt akkurát tað sum hóvar mær. Eg havi ikki fyri neyðini at hugsa um mína næsta sølufram- sýning fyri at yvirliva. Her fái eg egna íbúð og eina starvsstovu sum eg kann brúka sum tað passar mær, og miðstøðin er vælútgjørd við amboðum, ser- liga við amboðum sum passa til træ. Ein rúgva av pinnum Í grannastarvsstovuni hitta vit skotska listarmannin Aeneas Wilder. Hann byggir listarverk av træpinnum. Hann byggir upp standmyndir, sum eru væl oman- fyri tveir metrar høgar. Tá alt er liðugt, er ætlanin, at hann við at trýsta á eitt ávíst stað á stand- myndini, skal fáa alt rapla saman eftir nøkrum fáum sek- undum. Hann tekur hendingina upp á sjónband, so hetta kann vísast fyri umheiminum. Eg spyrji um ikki hansara mál er at gera list, sum kann standa eftir hann. – Tað er eitt mál ein lista- maður kann hava. Eg royni at finna út av, hvussu hesir pinnar- nir kunnu setast saman til stór verk sum eftir lítlari løtu gerast til eina rúgvu av træpinnum. Ikki altíð eydnast líka væl, men tað ger einki, sigur Aeneas. – Eg havi tikið alt upp á sjón- band, so eg veit, hvussu eg bygdi listaverkið, so eg kann byggja tað uppaftur av nýggjum við neyðugum broytingum. Hetta kann eg gera fleiri ferðir, tí eg gevist ikki, fyrr enn eg fái hugskotini til at virka, sum eg vil hava tey at virka. – Eg havi eitt hugskot um hvussu listaverkið skal síggja út tá eg byrji, men listaverkið broytist, meðan tað verdur skap- að, sigur Aeneas Wilder. Royna okkurt nýtt Stjórin á listamiðstødini, Arild Bergström, sigur, at endamálið við at bjóða listafólkum eitt uppihald á staðnum er at geva teimum møguleikan at royna okkurt nýtt. – Tey kunnu royna okkurt nýtt, ella tey kunnu royna at menna tað, tey longu eru dugna- lig til, sigur Bergström. Hann leggur afturat at tey ikki leggja seg uppí hva listafólkini gera. Tað er av alstórum týdn- ingi er at tey gera sum tað pass- ar teimum. Nordisk Kunstnarsenter Dals- åsen, sum listamiðstøðin kallast, er opin fyri norðurlendskum listafolkum. Harafturat er eitt UNESCO-stipendium knýtt at staðnum, og tí koma eisini lista- fólk úr fjarskotnum londum til Dale. Áhugin fyri at koma til Dalsåsen er stórur. Seinast, tey tóku inn fólk, høvdu heili 430 søkt um at fáa eitt av fimm plássum. Føroyingar vælkomnir Arild Bergström sigur at roynt verður at fáa fólk úr øllum norð- anlondum til Dale. Higartil hev- ur hetta gingist hampuligt, men enn hevur einki føroyskt lista- fólk verið á staðnum. - Vónandi kunnu vit um ikki so langa tíð bjóða fyrsta føroy- inginum hendanvegin. Vit hava havt umsóknir úr Føroyum, uttan at hesi eru vald út. Tey sum søkja um at koma til Dalsåsen, skulu prógva, at tey eru listafólk við at senda inn dømi um listaverk, tey hava gjørt. Á Dalsåsen eru altíð í minsta lagi fimm listafólk. Pláss er til fleiri í íbúðunum, men koma fleiri enn tey fimm útvaldu, noyðast tey at rinda fyri uppi- haldið sjálvi. Hendan møgu- leikan hava fleiri brúkt. Serliga pør har bæði eru listafólk. Listafólk í friði og náðum LIST. Fyri seg sjálvi á einum hamri nakrar 100 metrar frá lítlu norsku bygdini Dale, kunnu listafólk í friði og náðum royna seg innan trælist. Óvanliga nógv listafólk ynskja at koma til Dalsåsen, og tey, sum koma ígjøgnum nálareygað, eru sera væl nøgd Norðurlendsk list á einum staði Nordisk Kunstnarsenter Dalsåsen (NKD) er ein norð- urlendskur stovnur undir Norðurlendska Ráðharra- ráðnum. Endamálið hjá NKD er at menna tað norðurlend- ska samstarvið á listaøkinum. Miðstøðin hevur alla út- gerð, sum er neyðug fyri at kunna arbeiða við træi. Eitt av endamálunum hjá NKD er at syrgja fyri at gamlir hættir at arbeiða við træi vera born- ir víðari til næsta ættarlið. Dalsåsen fær pengar til daglig raksturin frá Norður- lendska Ráðharraráðnum. Øll myndlistafólk, list- hondverkarar, designarar og arkitektar hava møguleika fyri at fáa stuðul til at vera á Dalsåsen. Listafólkini kunnu vera á staðnum frá trimum mán- aðum til eitt heilt ár. Møgu- leiki er at søkja um nýtt uppihald seinni. Fimm starvsstovur og fimm íbúðir eru á Dalsåsen. Hesar eru nóg stórsr til at listafólkini kunnu taka fam- ilju við sær. – Vónandi kunnu vit um ikki so langa tíð bjóða fyrsta føroyinginum hendanvegin, sigur leiðarin av listamiðstøðini í Dalåsen í Noregi 18 19