týsdagur 25. apríl 2006síða 18

18 Nr. 79 - 25. apríl 2006 Væl skipað brots­ mannalið selja trælir úr meiri enn 100 londum, og tað stendur ikki á at finna keyparar Trælahandil Árni Joensen ST-deildin, sum tekur sær av rúsevnahandli og øðrum lógloysi, UNODC, mælir nú øllum heimsins londum til at viðurkenna, at trælahandil er ein heimsumfatandi trupul­ leiki, og at tað tí áliggur al­tjóða samfelagnum at gera nakað við trupulleikan. Sambært ST verða fleiri milliónir fólk seld sum trælir á hvørjum ári, og 77 prosent av teimum, sum verða seld, eru kvinnur. Næstan allar verða misnýttar kynsliga ella noyddar at arbeiða sum skøkjur. – Tað er einki minni enn ein skomm fyri altjóða sam­ felagið, at vit framvegis hava trælahandil, sigur leiðarin í UNODC, Antonio Maria Cosat, við BBC. Hann ásann­ ar, at ymiskt er gjørt fyri at steðga hesum handli, men at nógv restar í. Eitt nú eru myndugleikarnir í nógvum londum alt ov trekir við upp­ lýsingum, sum kunnu tálma handlinum. Sambært ST koma teir seldu trælirnir úr 127 lond­um, men teir flestu koma úr Afrika og Eystur­ evropa. Keypararnir eru nógvir, tí sambært ST eru keyparalondini ikki færri enn 137 í tali. Tølini hjá ST vísa, at teir flestu trælirnir enda í Evropa og Norðuramerika, men at fleiri enda í londum sum Ísrael, Kina og Japan. UTTAN ÚR HEIMI Tingast um stjórn Í Ísrael høvdu tey flestu væntað, at samráðingarnar millum Kadima og Ar­beið­ araflokkin um at skipa nýggja stjórn fóru at ganga bæði skjótt og væl, men so varð ikki. Í gjár noyddist Ehud Ol­mert, forsætisráðharri og formaður í Kadima, at viðganga, at samráðing­ arnar vóru truplari, enn hann hevði væntað, og at hann og formaðurin í Ar­beiðaraflokkinum, Amir Peretz, vóru so mikið ósamdir, at teir høvdu gjørt av at útseta samráðingarnar nakrar dagar. Ísraelsk bløð skriva í dag, at teir báðir formenninir eru millum annað ósamdir um, hvussu ráð­harrastørvini skulu být­ ast teirra millum. – Vit skulu hava stundir til at hugsa okkum um, sig­ur Haggai Merom úr Ar­beiðaraflokkinum við bløð­ini, men hann sigur seg vænta, at ósemjan verður loyst seinni í vikuni. Kadima vann tjóðar­ tings­valið í síðsta mánað, men kann kortini ikki skipa stjórn einsamallur. Umframt Arbeiðaraflokkin er ætlanin at fáa Pen­sjon­ istaflokkin upp í sam­gong­ una. Kongurin slakaði Í nepalska høvuðsstaðnum Katmandu tustu fólk út á gøturnar í gjárkvøldið, eftir at Gyanendra kongur hevði kunngjørt, at hann hevði gjørt av at endurreisa tjóðartingið, sum hann sendi til hús fyri fýra árum síðani. Í seinastuni hava tús­und­ tals fólk hava mótmælt eina­ræði kongs, og and­ støð­an og fakfeløgini høvdu boðað frá stórum mótmælisgongum í dag. Tær eru nú avlýstar, men tann politiska støðan er kort­ini ikki greið enn. Ætl­ andi skuldu umboð fyri and­støðuflokkarnar hitt­ ast í dag at taka støðu til, hvussu teir skuldu svara teirri seinastu avgerðini hjá kongi. Amerikanska uttan­ríkis­ ráðið kunngjørdi í gjár, at tað hevði biðið nøkur av sínum umboðum í Nepal fara av landinum, men boð­ini vórðu tikin aftur aft­an á røðuna hjá kongi í gjárkvøldið. Talsmaðurin hjá uttanríkisráðnum í Wash­ington, Adam Ereli, rósti samstundis nepalska fólkinum fyri tess stríð fyri demokratii og frælsi. Abbas ávarar Hamas Palestinski forsetin, Mah­moud Abbas, ger nú vart við, at sambært palestinsku grundlógini hevur hann heimild til at koyra ta nýggju Hamas- stjórnina frá. Hann leggur tó afturat, at sum er hevur hann ongar ætlanir um at nýta heimildina. Mahmoud Abbas hevur ikki dult fyri, at hann vil hava Hamas-stjórnina at viðurkenna ísraelska ríkið, men ávaring hansara fekk umboð fyri Hamas at siga, at eina slíka viðurkenning kann forsetin ikki kroysta oman yvir stjórnina. Tvørt­urímóti hótti ein av Hamas-leiðarunum við at seta vápnahvíldaravtaluna við Ísrael úr gildi, um for­ setin leggur ov stórt trýst á stjórnina. – Eg vóni ikki, at forsetin koyrir okkum frá, tí ein slík avgerð hevði gjørt nógv størri skaða enn gagn, segði Hamas-leiðarin. Myrdi mammuna og beiggjan Løgreglan í amerikanska statinum Maryland hevur skuldsett ein tólv ára gaml­an drong fyri at hava stungið mammu sína og ein níggju ára gamlan beiggja sín so meint, at tey doyðu. Grannarnir hava greitt frá, at tann tólv ára gamli drongurin er sera snar­sint­ ur, og at hann ofta gjørd­ ist púra frá sær sjálvum, um tað ikki gekk honum eftir vild, tá hann spældi við sínar javnaldrar. Hví hann gjørdi av við mamm­ una og beiggjan, veit løg­reglan ikki enn, men drong­urin er nú sendur til eitt sinnissjúkrahús til kann­ ingar, og har fer løgreglan eisini at avhoyra hann. Tann tólv ára gamli er tann yngsti, sum nakrantíð er skuldsettur fyri morð í Maryland. Staturin hevur deyðarevsing fyri morð, men hon kann ikki brúkast, um drápsmaðurin er yngri enn fjúrtan ár, skrivar AP. Verður drongurin dømdur sekur, skal hann helst sita í fongsli, til hann verður 21. Handilin við sex-trælum skal steðgast Egyptisku myndug­ leikarnir leggja al- Qaeda undir at hava lagt bumburnar, sum brustu í Dahab í gjárkvøldið Yvirgangur Árni Joensen fartekst@mail.dk Tað var ikki av tilvild, at yvirgangsmenninir søktu at málum í Dahab, tí býurin er eitt av teimum væl um­tóktu frítíðarplássunum í Egyptalandi. Málini vóru eisini væl vald, tí tær tríggjar bumburnar brustu beint við tvey av hotellunum í bý­num og oyðiløgdu eina kaffi­ stovu, eina matstovu og ein mat­vøruhandil. Teir fyrstu tímarnar ljóð­ aði, at næstan 100 fólk høvdu latið lív, men seinni kunngjørdu egyptisku mynd­ ug­leikarnir, at atsóknirnar høvdu kravt 23 mannalív, og at 62 onnur vóru særd. Millum tey særdu eru fimm danir. Teirra millum er ein smádrongur, og tíðinda­stov­ an AFP skrivaði í morgun, at hann hevði mist annan armin. Nógvir ísraelsmenn plaga at halda frí í Sharm el-Sheikh og Dahab, og sambært ísraelska uttanríkisráðnum vóru fleiri hundrað ísraelsk ferða­fólk í Dahab, tá bumb­ urnar brustu. Beint eftir spreingingarnar beyð Ísrael sær til at senda læknar og bjargingarfólk um markið at hjálpa egyptum, og fleiri ísraelskir bussar komu til Dahab eftir ferðafólki. Al-Qaeda? Egyptiski forsetin, Hosni Mubarak, segði í gjárkvøldið, at tað vóru yvirgangsmenn, sum høvdu søkt at málum í Dahab, men hann nevndi ikki, hvørjir teir kundu vera. Fjølmiðlarnir vistu har­­ afturímóti at siga frá ónevnd­ um embætismonnum, at tal­ an helst var um ein bólk hjá al-Qaeda. Summir eygleiðarar ivast kortini í, at tað var al-Qaeda. Teir vísa á, at tað finnast sterkar kreftir í Egyptalandi, sum kenna seg kúgaðar av myndugleikunum, og sum hava hótt við yvirgangi. Tað er tí ikki óhugsandi, at tað var onkur tílíkur felagsskapur, sum legði bumburnar í Dahab, halda teir. Í fjør vóru tríggjar bumbu­ atsóknir í Egyptalandi. Tann 7. apríl doyðu trý ferðafólk av einari bumbuspreinging í Kairo, tríggjar vikur seinni vórðu sjey fólk særd av einari aðrari bumbu í høvuðsstaðnum, og tann 23. juli drupu fýra bumbur 88 fólk í Sharm el-Sheikh. Al-Qaeda fær skyldina