týsdagur 9. mai 2006síða 14

14 Nr. 89 - 9. mai 2006 Skiparin á Ennibergi, Sonny Johannesen, er rættiliga vónsvikin av, at føroysku myndugleikarnir ikki taka stig til at steðga ólógligu veiðini í Irmingarhavinum. Hann heldur, at tað, sum londini eiga at gera beinanvegin, er at steðga øllum veitingum til hesi skip, sum ongan ”identitet” hava. – Tað minsta, sum veitarar mugu krevja, er at fáa at vita, hvørji hesi skip eru, og hvør stendur aftanfyr tey, sigur Sonny Johannesen Ólóglig veiða Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Sonny Johannesen er skipari á Ennibergi. Teir eru í løt­uni í Irmingarhavinum á konga­ fiskaveiði. Tað eru stívliga 14 dagar, síðan teir fóru úr Føroyum. Í byrjanini var fiskiskapurin heldur smá­ ligur, men seinastu dagarnar hevur meira verið at sæð. Hitin í sjónum er eisini vorð­ in meira støðugur. Vertíðin til kongafisk í Irmingarhavinum er í mai og juni, og serliga plagar juni mánaði at hildnast væl hjá skipunum. Ein hópur av skipum royna í Irmingarhavinum, og tey fyrstu byrjaðu har vesturi longu fyrst í apríl. – Vit plaga at gera tveir túrar har vesturi; ein í NEAFC-øki sunnanfyri Ís­landi og ein í NAFO-øki, sum er syðri og vestari – ella umleið suður úr Kappanum í Grønlandi. Umborð á Ennibergi verð­ ur kongafiskurin skráskorin og frystur, og prísirnir eru rímiliga góðir. Sonny Johannesen sigur, at eini 60-70 skip royna eftir kongafiski á hesum leiðum í løtuni. – Fiskurin stendur beint eftir íslendska fiski­mark­ in­um. Íslendingar, sum royna innanfyri, royna so nær markinum sum tilber og skipini, sum royna utt­an­ fyri, royna at koma so nær markinum sum tilber, sigur hann. Rein ránsveiða Skiparin á Ennibergi heldur, at kongafiskurin verður ógvuliga troytt ur í vertíðini, og hann fýlist harðliga á, at rætt ilig ránsveiða fer fram á hesum leiðum í løtuni. Í gjár sendi Sonny Jo­hannesen okkum tvær myndir av sama skipi, sum vísa, at ólóglig veiða fer fram eftir kongafiski í Irmingarhavinum. Á skipinum síggjast eingi frá­merki, einki skráset­ing­ar­ nummar og eingir altjóða kallibókstavir á síðuni, ei heldur heimstaður ella flagg, sum sigur, hvaðani hesi skip eru. – Hett a er eitt av teimum mongu skipum, sum í hes­ um døgum dríva ólógliga ráns­veiði eftir kongafiski í altjóða sjógvi. Sonny Johannesen sigur, at hett a eru skip, sum als ongan ”identitet” hava, og tað er ólóg­ligt sambært NEAFC og NAFO-reglunum um altjóða havøkið. Hann heldur seg vita, at hett a í flestu førum eru russisk skip, sum áður hava verið á hesum leiðum undir skipaðum viðurskiftum. – Nú hava teir bara tikið og málað alt burtur og sett eitt tilvildarligt navn á búgva­takið við lutfalsliga stavum. Hann sigur, at skipið, sum vit prenta mynd av í dag, kallast Dolphin, men hett a sæst ikki á myndini. – Hvaðani skipið er, og hvør skrásetingin er, sæst ongastaðni, men vit, sum hava sæð hesi skipini, vita um nøvnini, tey hava havt áður, leggur hann aftrat. Vit sektaðir Sonny Johannesen sigur, at øll veiðan, sum skrásett u skipini fiska, verður givin upp. – Vit hava eina kvotu at halda okkum til, og tá ið hon er uppi, noyðast vit at gevast at fiska. Hinvegin halda skipini, sum fiska ólógliga, fram at fiska og leggja líka í kvotur og fiskastovn. Eg stúri fyri, at hett a fer at gera enda á kongafiskastovninum í Irmingarhavinum. Skiparin á Ennibergi heldur, at myndugleikarnir í londunum, sum umsita fiskiskapin í NEAFC og NAFO-øki, gera alt ov lítið fyri at steðga teirri ránsveiði, sum fer fram. – Myndugleikarnir vita av hesum, men taka ikki neyðugu stigini at steðga hesum. Hann sigur, at fyri einum ári síðan sendu teir ein e- post av Ennibergi og heim til føroyska Fiskiveiðieftirlitið um óskilið, men haðani fingu teir einki svar. – Vit fingu einki svar aftur um nakað sum helst – og heldur ikki, at posturin var mótt ikin. Men tað er hann, tí vit fingu ”kvitt anina” um, at posturin er mótt ikin, leggur Sonny aftrat. Forsýningarnar Skiparin á Ennibergi heldur, at tvær orsøkir eru til, at hesin óskipaði fiskiskapur ”sleppur” at halda fram. – Ein er, at so lítið verður gjørt fyri at steðga hesari ránsveiði. Ein onnur, at ólóg­ ligu skipini verða forsýnaði úti á fiskifeltinum av veit­ ar­um úr eitt nú Noregi og Íslandi, sum eru við í av­taluni um fiskiskapin í Irmingarhavinum. Sonny veit eisini at siga, at okkurt av hesum skipum hevur bunkrað olju og fingið veitingar í Føroyum. – Fyrr enn hesar veitingar verða steðgaðar, heldur fiski­skapurin ikki uppat, tí hett a er við til at gera hesa ránsveiði møguliga, sigur hann. Tað ringasta av øll­um, sigur Sonny er, at ólóg­ liga ránsveiðan í Irm­ing­ar­ havinum hevur vundið upp á seg, nú prísurin á kongafiski er góður. – So, tað er vist, at onkur spinnur gull við ólógligari veiði. Ein avleiðing kann verða, at skip, sum annars fiska undir skipaðum viður­ skiftum, fara at ”sløsa” við veiðitølum, og tað verður so til uppaftur størri bága fyri stovnin, sigur hann. Sýta eftirlit Tá ið fleiri lond eru saman um umsitingina av hesum økjum, er tað eisini skyldan hjá hesum londum at syrgja fyri, at fiskiskapurin gongur lógliga fyri seg. Tí senda tey vaktarskip á hesar leiðir eftir eini skipan. Sonny sigur, at sjóverju­ skip av og á eru úti á felt­in­ um, men tað gongur illa hjá teimum at sleppa umborð á skipini, sum reka ólógliga ránsveiði. – Herfyri var íslendskt vakt­arskip her úti. Teir kallaðu á eini 6-7 skip av hesum slagi, men fingu einki svar. Skipini sýta beinleiðis fyri eftirliti og verður siglt fram at teimum, vilja tey ikki koyra leytaran niður, so sleppast kann umborð. Hann sigur, at samstundis, sum manningarnar á vaktar­ skip­unum ikki sleppa um­borð á ránsveiðiskipini, Skiparin á Ennibergi: Ólóglig ránsveiða eftir kong