mikudagur 6. desember 2000síða 4

Karsten Hansen hevur bi›i› løgtingi › samtykkja eyka- fíggjarlóg, sum økir útrei›slurnar vi› 7,6 milliónum. Talan er um pengar, sum fíggjarnevndin hjá løgtinginum longu hevur játta› til mál, sum hava skund EYKAJÁTTAN Magnus Dam Ta› størsta útrei›slan í eykafíggjarlógini fyri 2000 er 4,3 milliónir krónur, sum fíggjarnevndin játta›i eftir skri›ulopini í heyst. Ta › hev›i skund at játta peningin, so bøtast kundi um vegakervi›, og tí samtykti fíggjarnevndin eitt fíggjarnevndarskjal uppá 4,3 milliónir krónur. Men hóast fíggjarnevnd- in longu hevur játta› pen- ingin eina fer›, so ásetir st‡risskipanarlógin, at øll fíggjarnevndarskjøl skulu leggjast fyri løgtingi› í einari eykafíggjarlóg á›r- enn 31. desember. Løg- tingi› skal samtykkja allar eykajáttanir, sum fíggjar- nevndin frammanundan hevur játta›. Talan er um seks eyka- játtanir. Tann næstsørsta er 1,4 milliónir krónur, sum fíggjarnevndin játta›i til at leiga avloysaraskip fyri Dúgvuna, sum tók botn í Leirvík. Harumframt hevur fíggjarnevndin játta› ein- um organdonori 100.000 krónur í endurgjaldi fyri lønarmiss. Ein yvirlækni á Su›uroyrar sjúkrahúsi hev- ur fingi› 992.000 krónur í endurgjaldi fyri mist vakt- argjald. Fiskivinnuskúlin í Vestmanna hevur hækka› lønarkarmin 327.000 krón- ur, og tann sí›sta eyka- játtanin fór til Føroya sjómanskúla, sum skuldi brúka 471.000 krónur til at leiga eitt skip til siglingar- venjing hjá næmingunum. Talan er um 7.590.000 krónur tilsamans, og løg- tingi› vi›gjørdi máli› fyrstu fer› á tingfundinum seinnapartin í gjár. Sjálvst‡risflokkurin er sambært n‡ggjast veljarakanningini einans 0,1 prosent oman fyri marki›, i › krevst fyri at fáa umbo›an á tingi VELJARAKANNING John Johannessen Veljarakanningin, sum Dimmalætting almanna- kunngjørdi í gjár, gevur Sjálvst‡risflokkinum ein part á 3,8 prosent av saml- a›a atkvø›utalinum. Fyri at sleppa á ting krevst, at ein flokkur í minsta lagi fær 3,7 prosent av samla›a atkvø›utalin- um. Tískil liggur Sjálv- st‡risflokkurin ógvuliga tætt vi› at dumpa, um løg- tingsval var› skriva› út nú. Harafturat misti Sjálv- st‡risflokkurin eisini sítt umbo› í Tórshavnar b‡ra› eftir kommunuvali›. Hetta heldur Helena Dam á Neystabø, landsst‡ris- ma›ur fyri Sjálvst‡ris- flokkin vera løgi, nú sam- gongan hevur tiki› poli- tikkin hjá Sjálvst‡risflokk- inum til sín í spurninginum um ríkisrættarligu stø›una. – Eg hev›i rokna› vi›, at veljararnir fóru at løna okkum betur, fyri at vit nú hava fingi› restina av sam- gonguni at taka undir vi› okkara politikki á sjálv- st‡risøkinum, og at vit harafturat hava megna› at skapt fri› á Landssjúkra- húsinum og lagt grundarlag undir eina n‡ggja pen- sjónsskipan, sigur Helena Dam á Neystabø. Men samstundis vísir Helena Dam á Neystabø á, at Sjálvst‡risflokkurin fekk eina undirtøku á 5,4 pro- sent til veljarakanningina, sum var› gjørd fyri tveim- um vikum sí›ani. – Eg rokni vi›, at hetta hongur saman vi›, at smáir flokkar hava ilt vi› at sláa ígjøgnum í veljarakanning- um, sigur Helena Dam á Neystabø, sum nú í størri mun fer at leggja seg eftir at fáa bo›skapin hjá flokk- inum fram. Fyrití›arpensjónistar og fólk, sum fáa tæn- astumannaeftirløn skulu ikki gjalda arbei›sloysisskipanin i pengar av pensjónini, tey fáa LÓGARBROYTING Magnus Dam Landsst‡risma›urin í ar- bei›smarkna›armálum, Bjarni Djurholm, hevur skoti› upp at broyta lógina um ALS og arbei›sávís- ingina, so ávísir bólkar sleppa undan at gjalda pengar í arbei›sloysisskip- anina. Talan er um tey, sum fáa hægstu fyrití›arpensjón, tey sum eru yvir 60 ár og fáa mi›al fyrití›arpensjón og so tey, sum fáa tæn- astumannaeftirløn. Tey, sum fáa uppihalds- og barnapengar skulu heldur ikki gjalda í skipanina av hesum pengunum. Sum lógin ver›ur umsitin í dag, so gjalda hesi fólkini ikki til skipanina, men kærunevndin hjá ALS hevur tiki› avger› um, at gjald eigur at ver›a kravt av hesum inntøkunum. ALS heldur ta› kortini ikki vera rætt, at hesi, sum fáa pensjón og a›rar inntøkur, skulu gjalda í skipanina, tí tey eru ikki á arbei›s- markna›inum og hava so- statt heldur ikki møguleika at fáa ágó›a av arbei›s- loysisskipanini. Ta› er ímóti prinsippinum í ar- bei›sloysisskipanini, at fólk gjalda í skipanina, sum ikki hava rætt til útgjald úr skipanini. Lógarbroytingin skal tryggja, at so ver›ur í framtí›ini. Lógarbroytingin fer at kosta ALS umlei› 750.000 krónur í mistum inntøkum. Pensjónistar og onnur var›- veita umlei› 375.000 krón- ur, sum tey annars skuldu havt goldi› í skipanina, vinnan sparir umlei› 275.000 krónur, og landi› og kommunur umlei› 100.000 krónur tilsamans, um broytingin ver›ur sam- tykt. Og at meta eftir 1. vi›ger› av uppskotinum, so er líkt til, at stórur meiriluti er í løgtinignum fyri at broyta lógina. Pensjónir undantiknar ALS-gjaldi 7,6 milliónir eyka til landsst‡ri › Hev›i rokna› vi › betri úrsliti Helena Dam á Neystabø undrast á vánaliga úrsliti› hjá Sjálvst‡risflokkinum, eftir at lands- st‡ri› hevur tiki› leistin hjá Sjálvst‡risflokkinum í fullveldismálinum til sín Nr. 235 - 6. desember 2000 7 6 Nr. 235 - 6. desember 2000 JÓLATING 2000 Vit bjóða til Jólating 13. desember á Hotel Føroyum kl. 18.00. Umframt kulinariskar delikatessur, borðreiða vit við kveik- jandi hugleiðingum. Johan Poulsen fer at siga frá lívi og arbeiði sínum á einum borðipalli, Ben Arabo tosar um oljuvinnuna sum vinnuveg, og Eyðun Andreassen hugleiðir um, hvussu vit føroyingar samskifta. Vinarliga melda til í Vinnuhúsinum á telefon 311864 - ella um teldupost: industry@industry.fo í seinasta lagi 8. desember. Vælkomin Vinarliga Oljutingið Til ber at melda seg sum lim í Oljutinginum, á Jólatinginum ella í Vinnuhúsinum. Fólkaflokkurin og Tjó›veldisflokkurin høvdu veri› stóru vinnararnir, var val í dag. Sambands- flokkurin hev›i eisini fingi› gott útslit, me›an Javna›ar- flokkurin og serliga Sjálvst‡risflokkurin høvdu havt aftur- gongd VELJARAKANNING John Johannessen Teir bá›ir stóru samgongu- flokkarnir, Tjó›veldis- flokkurin og Fólkaflokkur- in fáa dygga undirtøku í n‡ggjastu veljarakanning- ini, sum Dimmalætting almannakunngjørdi í gjár. Tilsamans høvdu hesir bá›ir flokkarnir fingi› 48,4 prosent av samla›u atkvø›- unum. Og ver›ur tri›i sam- gonguflokkurin taldur vi›, hev›i núverandi samgonga fingi› 52,2 prosent av samla›u atkvø›unum og sostatt meiriluta á tingi. Orrustan onga ávirkan Besta úrsliti› fær Tjó›- veldisflokkurin. N‡ggjasta kanngingin gevur honum heili 26,0 prosent av samla›u atkvø›unum. Í næstseinastu kanning- ini, sum var› gjørd fyri ein- ari viku sí›ani, fekk Tjó›- veldisflokkurin 25,3 pros- ent. Sostatt er talan um eina framgongd fyri Tjó›veldis- flokkin á 0,7 prosent sein- astu tvær vikurnar, hóast orrustuna, sum stó›st av, at ein av landsst‡rismonnum tjó›veldisfloksins alment n‡tti ókvæmisor› um løg- mann og sí›ani seg›i ósatt í almennum tí›indaskrivi. Høgni Hoydal seg›i vi› Dimmalætting í gjár, at hann var ikki sørt ovfarin av hesum gó›a úrsliti. Hann heldur, at kanningin s‡nir, at fólk hava álit á, at Tjó›veldisflokkurin ætlar sær at gjøgnumføra full- veldisætlanina, hóast hann hevur gjørt sjálvmál, sum betur vóru ógjørd. Betur enn vali› Fólkaflokkurin fær vanliga ikki tey bestu úrslitini til veljarakanningar. Hetta er eisini komi› til sjóndar í teimum kanningunum, sum eru gjørdar sí›ani seinasta val. Men í hesari n‡ggjastu kanningini er úrsliti› hjá Fólkaflokkinum betur enn vi› vali› í 1998. Vali› gav Fólkaflokkinum 21,3 pro- sent, me›an n‡ggjasta velj- arakanningin gevur flokk- inum 22,4 prosent av at- kvø›unum. Í kanningini, sum var› gjørd fyri fjúrtan døgum sí›ani, fekk Fólkaflokkurin 19,2 prosent. Sostatt er tal- an um eina framgongd á 3,2 prosent seinastu tvær vikurnar. Hetta er ein ógvuliga stór framgongd, serliga tá hugs- a› ver›ur um, at Fólka- flokkurin vanliga ikki gó› úrslit í veljarakanningum. Men møguliga er orsøkin til framgongdina tann, at løgma›ur, sum persónliga fær ógvuliga stóra undir- tøku frá veljarunum, hevur sta›i› ógvuliga sterkur og hildi› upp á sítt, me›an órógv hevur veri› í sam- gonguni seinastu tí›ina. Anfinn Kallsberg velur tó at taka n‡ggjastu veljara- kanningina vi› ógvuliga stórum fyrivarni. Draga hvør sín veg Sambandsflokkurin er í n‡ggjastu veljarakanning- ini næststørsti flokkur. Hann fær 22,8 prosent av atkvø›unum og 8 ting- menn. Vi› vali› í 1998 fekk Sambandsflokkurin 18 pro- sent og 6 tingmenn. Sostatt er talan um eina stóra fram- gongd. Eina framgongd á 2,8 prosent í atkvø›ub‡t- inum og eina framgongd á tveir tingmenn í ting- mannatalinum. Beint øvugt gongur ta› hjá hinum stjóra andstø›u- flokkinum, Javna›arflokk- inum. Kanngingin gevur Javna›arflokkinum 21,0 prosent av atkvø›unum. Hetta er ein afturgongd á 0,9 prosent samanbori› vi› vali› í 1998 og ein aftur- gongd á 1,2 prosent saman- bori› vi› kanningina fyri tveimum vikum sí›ani. Tann kanningin gav Javn- a›arflokkinum 22,2 pro- sent. Polarisering Gó›u úrslitini hjá Tjó›- veldisflokkinum og Fólka- flokkinum á ø›rum veing- inum í sjálvst‡risspurning- inum og Sambandsflokkin- um á hinum veinginum í sjálvst‡risspuringinum eru helst tekin um áhaldandi polarisering í hesum máli. Hetta sæst eisini aftur í úrslitunum hjá ávikavist Sjálvst‡risflokkinum og Javna›arflokkinum, sum hava ein heldur hovligari stig fyri stig politikk í sjálv- st‡risspurninginum. Hesin bá›ir flokkarnir eru teir, sum hava havt størstu jøvnu afturgongdina seinastu veljarakanningarnar. Tó er at siga, at Javna›ar- flokkurin fekk heili 23,7 prosent í veljarakanningini í juni í ár samanbori› vi› 21,9 prosent til vali›. Men hesar bá›ar seinastu velj- arakanningarar hevur talan veri› um stóra afturgongd, hóast flokkurin sambært veljarakanningini var›veit- ir allar 7 tingsessirnar. Samgongan fær stóra undirtøku Søgu- og samfelags- deildin hevur gjørt velj- arakanningina í sam- bandi vi› eina próv- tøkuuppgávu. Næmingarnir ringdu seinasta hósdag og fríggjadag til umlei› 900 fólk og fingu svar frá 623 fólkum. Næmingarnir hava valt tilvildarligt út eftir tele- fonbóknini og bi›i› um at sleppa at tosa vi› tann í húsinum, sum seinast hev›i fø›ingar- dag. Atkvø›ub‡ti: Løgtingsvali› juni 2000 16. nov. 4. des. A 21,3 15,5 19,2 22,4 B 18,0 26,7 23,3 22,8 C 21,9 23,7 22,2 21,0 D 7,2 4,2 5,4 3,8 E 23,8 26,4 25,3 26,0 KrF 2,5 0 0,6 0,6 Mi›fl. 4,1 3,5 3,2 3,4 Tingmannab‡ti: Seinasta val kanning broyting A 8 7 -1 B 6 8 +2 C 7 7 0 D 2 1 -1 E 8 9 +1 KrF 0 0 0 Mi›fl. 1 0 -1 Helena Dam á Neystabø og Sjálvst‡risflokkurin hvørva so at siga úr samgongumyndini sambært seinastu veljarakanningini me›an Anfinn Kallsberg og Høgni Hoydal alsamt styrkna