týsdagur 16. mai 2006síða 24

Nr. 93 - 16. mai 2006 24 Ikki færri enn fýra brunnar verða boraðir á landgrunninum komandi árini. Av­gerðin hjá ENI at blíva verandi í Føroyum kann fáa stóran týdning Oljuleiting Jan Müller jan@sosialurin.fo Avgerðin hjá italska olju­ risanum ENI, eitt av heims­ ins størstu oljufeløgum sam­ an við Føroya Kolvetni at fara undir boring í sínum 9 ára loyvi innan fyri trý ár er einki minni enn ein lítil kollvelting fyri føroyska olju­leiting. Tí við hesi av­gerð verður kontinuitetur, framhald í leitingini fleiri ár fram, og tað er bæði gott fyri vinnuliga virksemið og fyri leitingina sjálva. Hetta heldur landsstýrismaðurin í oljumálum, Bjarni Djurholm, nú tey bæði oljufeløgini hava gjørt av ikki at lata aftur til myndugleikarnar sítt 9 ára loyvi men tvørturímóti at gera tað virkið. Tá ENI og Føroya Kol­ vetni ár 2000 fingu tillutað tvey loyvi, vóru hesi eitt 6 ára loyvi og eitt 9 ára loyvi. Feløgini boraðu ein brunn í 6 ára loyvinum nøkur ár herfyri. Hann var turrur. Tí hevur verið mett, at fel­øgini kanska fóru at lata 9 ára loyvið, sum liggur tætt upp at tí turra brunninum aftur. Nú freistin fyri at kunna varðveita 9 ára loyvið gekk út, hava feløgini so tvørturímóti valt at binda seg til at bora ein brunn inn­an 2009. Feløgini meta møguleikan at finna olju ella gass vera so mikið góðan, at tey hava boðið sær at bora ein brunn. Fyri føroysku olju­ myndugleikarnar er tað sera kærkomið, at ENI verður verandi her. Eitt skifti ljóðaði, at stóri it­alski oljugiganturin fór úr Føroyum. Her er annars talan um eitt sera spennandi øki, sum ENI nú skal menna til boring, á tí sonevnda Corona Rygginum. À hesi jarðfrøðiligu leið eru longu gjørd fleiri stór olju­ fund, eitt nú fyri norðan Rosebank/Lochnagar olju­­feltið við Chevron og Cambo/Lindisfarne olju­ felt­ið við Amerada Hess. Eis­ini er oljufeltið Suilven í grannalagnum. Øll hesi trý fundini verða helst bygd út til framleiðslu komandi árini. Aftrat hesum kemur at fleiri brunnar verða boraðir í ár og komandi árini í Anne Marie umhvørvinum. Graham Stew­ard, stjóri í Føroya Kol­ vetni sigur, at talan er um eitt sera áhugavert og lovandi øki. Við hesum brunninum hevur felagið tríggjar brunn­ ar á skránni komandi árini, umframt Anne Marie, eisini Brugduna og Freya, sum liggur norðan fyri Clairfeltið á bretskum øki. Aftrat hesum hevur Føroya Kolvetni eisini eitt áhugavert øki sunnan fyri Føroyar, nevnt Rannvá. Trý 9 ára loyvi virkin Herfyri gjørdu hini fel­ øg­ini, sum høvdu 9 ára loyvi av, at fara undir at bora tveir brunnar í hesum loyvum. Hetta heldur lands­ stýrimaðurin vera eina sera positiva gongd og heldur fyri, at tey fólk, sum frá fyrstan tíð hava fyrireikað leitiumførini á landgrunninum, hava verið sera framskyggin og dugnalig. Landsstýrismaðurin, sum hevur undirskrivað nýggju avtaluna, heldur eisini, at okkara fólk í Jarðfeingi hava gjørt eitt framúr gott arbeiði. Nú Jarðfeingi hevur gjørt avtalu við hesi bæði olju­ feløgini liggur ein rættiliga greið og spenn­andi leitiætlan fyri framman. Í summar bora 8 oljufeløg við Statoil á odda Brugdubrunnin. Ì 2007 bora 3 oljufeløg við BP á odda Williambrunnin, og í 2008 ella 2009 bora tvey oljufeløg við ENI á odda Anne Marie brunnin. Aftrat hesum hava røddir verið frammi um, at Chevron møguliga fer at standa fyri eini boring í 2007 ella 2008. Hetta merkir samanlagt, at vit kunnu fáa 4 leitibrunnar boraðar komandi 4 árini. Broytingartíðir Landsstýrismaðurin í oljumálum er sera fegin um hesa gongd: -Tær komandi boringarnar tey næstu tvey til trý árini fara at siga okkum púra greitt, hvønn veg tað fer at bera her í Føroyum. Tvs. at tá vit skrúva tíðina trý ár fram vita vit við rímuligari vissu, um Føroyar vera eitt oljuland ella ein gassframleiðari ella ikki. So vit liva í eini spennandi tíð. Vit tosa um broytingartíðir, tá einahandilin varð avtikin, um tíðina fyrst í síðstu øld, tá politisku flokkarnir tóku seg upp, og vit tosa um tíðina eftir seinna heimsbardaga, tá tað eisini vóru politiskar rembingar í Føroyum sum enn eina týðandi broytingartíð. Men vit liva sanniliga eisini í eini broytingartíð nú, so eg trúgvi, at tá søgan verður skrivað um ein mansaldur, fer hon at siga, at fyrsti parturin í hesi øldini var ein veldug broytingartíð í Føroyum. Um trý ár síggja vit, hvønn veg tað ber og sjálvur vænti eg, at tað verður positivt. Føroyar strategiskan týdning Landsstýrismaðurin hevur annars fest seg í tann áhuga og týdning, sum olja og gass hevur í heiminum í dag og heldur fyri, at Føroyar í fram­tíðini sum olju- og gass­framleiðari eisini kunnu fáa sín strategiska týdning. – Kolvetni hevur samanlagt veldugan strategiskan áhuga hjá londunum nær okkum, her ikki minst hjá bretum, sum á hernaðarøkinum eru eitt heimsveldi. So teir hava sjálvsagt áhuga í møguligum gassi úr før­ oysku undirgrundini. Tað styrkir so okkara møgu­ leikar at vera partur av eini framtíðar strategi, sum kann koma okkum til góða. Men vit mugu ansa eftir ikki at kanna okkum skinnið, fyrr enn bjørnin er skotin. Hesaferð hava vit tó valt at vera varin og ikki at vera alt ov bjartskygd, hóast eg haldi útlitini eru kanska líka góð samanlagt sum í 2001. -og danskt tyrlufelag liggur eisini framvið at fáa fótin fastan á landgrunninum Oljusáttmálar Jan Müller jan@sosialurin.fo Nú nærkast løtuni, tá Statoil setir borin í Brugduna á land­ grunninum, verða sáttmálar gjørdir um veitingar. Tveir av teimum stóru sátt­mál­un­ um eru flutningurin av olju­ arbeiðarum millum boripall og Vágar og síðani millum Vágar og Stavanger. Statoil fer í næstum at gera av, hvør skal fáa hesa uppgávuna. Sum skilst eru nøkur tilboð komin inn, harímillum frá báðum teimum føroysku flog­ feløgunum. Eisini eitt danskt tyrlufelag skal hava boðið seg fram. Pætur Rasmussen hjá Faroe Jet sigur, at teir hava eisini latið tilboð inn. –Vit hava lagt nógv arbeiði í at fyrireika okkum til komandi virksemi hjá felagnum. Mynd­ugleikarnir eru nøgdir við hetta arbeiði, og tað er greitt, at siga teir gott fyri, at vit kunnu reka vanliga rutu­ flúgving, so eru vit eisini góðkendir til leiguflúgving, eitt nú við oljufólki millum Stavanger og Føroyar. Uppá fyrispurning um teir hava flog­far tøkt til slíka uppgávu sigur Pætur Rasmussen, at talan verður um at flyta eitt avmarkað tal av fólki millum Stavanger og Vágar og til tess má eitt minni flogfar til. Teir hava sum er tilboð frá fleiri operatørum, sum vilja flúgva fyri felagið. Atlantic bjóðar seg fram Eisini Atlantsflog er við í útbjóðingini eins og felagið hev­ur verið tí undanfarnu ár­ini. Magni Arge, stjóri sig­ ur við blaðið Vinnuvitan, at Atlantsflog sjálvandi er við, men hann heldur tað vera skeivt at gera viðmerkingar í núverandi støðu. Vinnuvitan veit eisini at siga frá at danska felagið DanCopter bjóðar seg fram at flyta fólk í samandi við komandi boring, men hetta sigur Magni Arge seg einki kenna til. Hann sigur við blaðið, at tað verður ein torfør kabala at fáa at ganga upp, tá ið tað snýr seg um flúgving til og frá pallunum. –Tað er nógv leitivirksemi allastaðni og tað verður undir øllum umstøðum torført at fáa dýran flogútbúnað til taks til eitt so lutfalsliga stutt leitiumfar. Hann vísir á, at Atlantic vil fegið hava sín part av føroysku oljuvinnuni og hevur felagið eisini brúkt nógva orku uppá tað higartil. Føroyskar tyrlur hava sum er verið partur av search og rescue arbeiðinum í sam­ bandi við aðrar boringar á landgrunninum. Tað er tí við drúgvum royndum í rygg­inum, at føroyska flog­ fel­agið Atlantic Airways bjóð­ar seg fram til at flyta olju­fólk millum boripall og Vágar og millum Vágar og Stavanger í summar. Før­ oysk oljulóggáva sigur, at har føroysk feløg eru kapp­ ingarfør við útlendsk, skulu føroysku feløgini fáa slíkar arbeiðsuppgávur. Tað fáa vit so nærri at vita í næstum, tá Statoil sum fyristøðufelag fer at gera av, hvør fær tveir av teimum heilt stóru sátt­málunum í sambandi við komandi oljuboring í summar. Borurin verður sett­ ur í um ólavsøkumundið og verður arbeitt í einar tríggjar mánaðir. Danskt tyrlufelag við Sambart blaðnum Vinnuvitan bjóðar danska tyrlufelagið, DanCopter seg eisini fram til at flyta oljufólk millum boripall og Vágar í summar. Blaðið skrivar, at felagið metir Føroyar verða eitt sera áhugavert øki, sum hóskar væl til førleikarnar hjá DanCopter. Stjórin í felagnum, Susanne H. Lastein váttar fyri Vinnu­ vitan, at felagið hevur boð­ ið seg fram til eitt av fel­øg­ unum, ið skal luttaka í roynd­ ar­boringunum. Hon vil tó ikki fara meira út í smálutir. Uppá fyrispurning hví danska tyrlufelagið sær Føroyar sum eitt av sínum arbeiðsøkjum sigur stjórin við blaðið, at offshorevirksemið við Føroyar hevur teirra áhuga, eisini tí tey frammanundan hava góð­ar royndir og førleikar við slík­ ari tyrluflúgving. Tey hava so eisini bæði flogskipararar og onnur starvsfólk sum hava royndir í Føroyum. DanCopter er bert fýra ára gamalt og hevur fingið fótin fastan innan flutning í offshorevinnuni í Norðsjónum við sínum høv­­uðssæti í Esbjerg. Danski tyrlustjórin sigur við Vinnuvitan, at hon metir virk­­semið við Føroyar fer at økjast sum frálíður. Felagið arbeiðir í dag eisini í norskum og hálendskum øki. Anne Marie økið liggur tætt upp at fleiri týðandi oljufundum í bretskum øki. Kort Føroya Kolvetni Full ferð á oljuleiting við Føroyar Bæði føroysku flogfeløgini við í kapping um oljusáttmálar