mánadagur 29. mai 2006síða 6

6 Nr. 101 - 29. mai 2006 Hóast studnings- puljan til ellis- og røktarheim er uppi, er politisk semja um at lata eyka studning til eitt heim í Norðoyggjum, skuldi ein umsókn komið haðani Ellis- og røktarheim Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Fríggjadagin gjørdi Al­manna- og heilsumálaráðið av, hvørjar kommunur skuldi fáa studning úr lands­ stýrinum til at byggja ell is- og røktarheim og sambýli. Tilsamans vórðu 151 mill­iónir játtaðar í stuðuli til at byggja eldrabýli í Suðuroy, Suðurstreymoy, Norð­streymoy, Eysturoy og í Svínoy. Sostatt er øll upphæddin brúkt, sum er sett av til endamálið. Einasta økið, har stór­ ur tørvur framvegis er á útbygging er í Norð­oyggj­ um. Og Hans Pauli Strøm, lands­stýrismaður, sigur, at hóast øll puljan nú er uppi, er kortini politiskur vilji til at játta stuðul til eitt heim í Norðoyggjum, skuldi ein umsókn komið haðani. Hann sigur, at bæði sam­ gongan og landsstýrið hevur játt­að, at kemur ein umsókn um at byggja ell is- og røkt­ ar­heim í Norðoyggjum, skal tann umsóknin eisini gangast á møti. - Vit hava eina verk­l­ags­ lóg, sum gevur okkum heim­ild at at lata 151 mill­ i­ónir í studningi úr lands­ kass­anum til at byggja ell is- og røktarheim fyri tey næstu trý árini og tær eru longu brúktar. - Men kemur ein umsókn úr Norðoyggjum u mat byggja ell is og røktarheim til 20 pláss, eru vit samd um at broyta verklagslógina, so at eisini hon kann gangast á møti. Loysir ein stóran trupulleika Hans Pauli Strøm sigur, at í løtuni er størstu trupull eik­in hjá eldrarøktini, at tað er so stórt trot á røktarheimum. - Trupull eikin er, at heim­ a­røktin noyðist at brúka bróð­ur­partin av tíðini til brúkarar, sum eru so røkt­ arkrevjandi, at teir í ver­ u­leikaum áttu at verið á stovni. - Tað merkir so aftur, at tað er ikki nóg nógvar tím­ ar til tey fólk, sum heim­ a­røktin er ætlað til, nevn­ i­liga at hjálpa teimum, ið bara krevja eitt sindur av stuðuli, til at vera heima sum longst. - Og tá ið tey fáa so lítlan stuðul, verða tey skjótari so vánalig, at tey verða røkt­ar­ sjúklingar. Hans Pauli Strøm sig­ ur, at fáa vit bygt tey røkt­ar­heim, sum nú eru í um­búna, fáa vit lætt um hjá heimarøktini, við tað, tey, sum krevja ov nógva røkt, fara á røktarheim. Sostatt fær heimarøktin umstøður at vira, soleiðis sum hon varð ætlað, altso. - Samstundis kunnu sam­ býl­ini, sum nú eru mestsum røktarheim burturav, í fram­ tíð­ini virka, sum tey vórðu ætlað til, nevniliga til tey, sum so dánt klára seg sjálvi. Tørvurin nøktaður Tað, sum stuðul annars er lat­in til, er byggja ell is- og røktarheim við Hoyvíkstjørn til 24 búfólk, røkt­ar­heim á Boðaneshamri til 24 búfólk, umframt rest­stuð­ ul til røktarheimið Tjarn­ar­ garð. Harumframt hevur Tórs­havnar Kommuna søkt um stuðul til sambýlið í Mattalág, men almanna og heilsumálaráðið góðkennir ikki tað til sambýli. Í­stað­ in verður stuðul latin til at gera tað til eitt um­lætt­ing­ ar­heim. Í Suðuroy verður studn­ ing­ur latin til at byggja eldr­ a­sambýli á Tvøroyri til 16 búfólk og røktarheim í Vági til 24 fólk. Í Sørvági er studningur latin til at byggja eldra­ sambýli til 10 búfólk og Vestmanna fær stuðul til at byggja ell is og røktarheim til 24 fólk. Í Norðoyggjum hevur Svín­oy fingið stuðul til eitt eldrasambýli til 8 fólk. Í Eysturoy er stuðul latin til at víðka eldrasambýlið í Gøtu frá 10 til 16 fólk. Landsstýrismaðurin í al­manna- og heilsumálum sigur, at kemur ein umsókn úr Norðoyggjum, er sostatt studningur latin til 166 pláss á ell is- og røktarheimum og á sambýlum hesi næstu trý árini. - Tá er tørvurin á eldr­a­ býlum nøktaður, tí ein tørvs­ kann­ing vísir, at tørvur er á 151 plássum í øll um land­ inum, sigur hann. Norðoyingar fáa eisini ellis- og røktarheim Miðflokkurin heit­ir nú á Løg­tings­for­ mann­in at kalla Løg­tingið saman at fáa kunning um skuld­setingarnar frá fyrrverandi for­kvinnuni í Fram­ taks­grunn­ium ímóti Bjarna Djur­holm og øðrum fólk­a­floks­ monnum politikkur Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo - Tað er neyðugt, at Løgtingið kem­ur saman at viðgera støð­ una, so at fólkaræðið kann verða endurreist. Tað siga teir báðir løg­ tings­menn­inir fyri Mið­ flokkin, Jenis av Rana og Bill Justinussen. Tað, sum teir sipa til, eru skuldsetingarnar frá fyrr­ver­andi forkvinnuni í Framtaksgrunninum, Dag­ mar Joensen, ímóti lands­stýr­ is­manninum í vinnumálum, Bjarna Djurholm og øðrum fólkafloksmonnum. Tier hava sostatt skriv­að Edmund Joensen, Løg­tings­ formanni, skriv, har teir heita á hann um at kall a Løg­tingið saman sum skjót­ ast at viðgera støðuna. - Fjølmiðlar hava sein­­astu daganar borið ó­­frætta­tíðindi um, hvussu landsstýrismaður og pol­ iti­sk­ur flokkur beinleiðs bland­ar seg upp í - og legg­ur trýst á leiðslur í a­l­ mennum partafelag, ell a fel­ ø­gum, , fyri at fremja egin pol­itisk áhugamál, sigur Mið­flokkurin. Harnæst tykist løgmaður, sum ovasti mynduleiki hjá landsstýrinum og lands­ stýrismonnum, enn eina­ ferð at velja lættastu loysn­ ina, og letur umtalaða flokki stýra Føroyum, heldur flokk­urin fram. - - Tá so er, metir Miðflokkurin at løg­ tings­menn, valdir av Føroya fólki at stjórna landinum, mugu verða kunnaðir, fáa høvið at viðgera støðuna og taka neyðugar atgerðir fyri at endurreisa fólkaræði, sig­ ur Miðflokkurin. Nú kommunurnar í Suðuroy hava heitt á landsstýrið um at skipa ein sernámsdepil í Suðuroy, vóru vágbingar skjótir at lofta bóltinum Sernámsdepil Áki Bertholdsen aki@sosialurin Vágbingar vóru skjótir á sjóvarfall inum, nú all ar kommunurnar í Suður­oy hava heitt á landsstýrið um at gera ein sernámsdepil í Suðuroy. Tað er ein vika síðani, at komm­unurnar í Suðuroy handaðu landsstýrinum eina umsókn um at fáa ein sernámsdepil í Suð­ ur­oy og nú hevur Vágs Bý­ráð eisini víst á, hvar hann kann vera. Ein sernmsdepil er skip­að­ur í Eysturoy og komm­unurnar í Suðuroy heita nú á landsstýrið um at Suðuroy til tað næsta royndarøki í hesum sam­ bandi. Kommunurnar hava tí boðað Jógvani á Lakjuni, landsstýrismanni í skúl­a­ málum frá, at tær eru fús­ar at samstarva um eina royndarskipan og tá ið landsstýrismaðurin fekk umsóknina, lovaði hann at viðgera hana við vælvild. Men eitt er at bjóða seg fram at hava ein ser­ námsdepil í Suðuroy, eitt annað er at finna útav, hvar hann skal vera. Í hesum sambandi bóru vágbingar skjótt at. Á býráðsfundi í Vági skeyt Dánjal Bjarkhamar, býráðslimur, upp, at Vágs Kommuna vísti lands­stýrinum á eini hús í Vági til at húsa ser­náms­ depl­inum í. Og hann hevði eisini uppskot um, hvar depilin skuldi vera. - Nú ætlanin er at flyta miðnámsskúlan til Hovs, fer húsið, sum mið­námsskúlin í Vági er í, at standa tómt. Tí skeyt býráðslim­ur­ in upp, at kommun­an vísti landsstýri­n­um á, at sernámsdepilin kann fáa innivist í mið­náms­skúl­ anum í Vági til ser­náms­ depil. - Tað er eitt rúmligt hús, ið er bygt til skúla. Tað er eisini eitt hús, sum er beint við Vágs Skúla og tí er skjót atgongd til fakhøli av ymsum slagi, samstundis sum húsið er í einum skúlaumhvørvi. Tí hevði sernámsdepilin fingið framúr góðar um­støð­ur har, segði Dánjal Bjarkhamar. - Júst atgongdin til fak­høli av ymsum slagi, varð stóru dentur lagdur á, tá ið sernámsdepilin í Eysturoy var skipaður, vísti Dánjal Bjarkhamar á. - Tað er eisini eitt hús, sum er nýliga høv­uðs­ umvælt og sostatt er tað í góðum standi. Og at enda vísti hann á, at talan er um eitt hús, sum Mentamálaráðið longu eig­ur, so tað skuldi ikki verið nakað í vegin fyri at tikið tað til endamálið, legði hann afturat. Hetta hildu all ir bý­ráðs­ lim­ir vera eitt gott hug­ skot og sostatt tók bý­­ ráðið einmælt undir við uppskotinum um at mæla landsstýrinum til at leggja ein komandi sernámsdepil í Suðuroy í húsinum, har miðnámsskúlin nú er.­ Vilja hava ser­náms­ dep­il í mið­náms­ skúlanum í Vági Nú miðnámsskúlin verður fluttur til Hovs, hevur Vágs Býráð mælt landsstýrinum til, at húsið, her skúlin er í nú, verður brúkt til sernmámsdepilin, sum allar kommunurnar í Suðuroy hava søkt landsstýrið um at fáa í oynna. Mynd. Dagfinn Olsen Krevur at Løgtingið verður kallað saman Eldrarøktin hevur fingið eina rættiliga innspræning, og vilja norðoyingar, fáa teir eisini studning, og so er all­ur tørvurin nøktaður