fríggjadagur 2. juni 2006síða 11

Nr. 105 - 2. juni 2006 11 Petur Hermansen hevur í opnum lesarabrævi til borg­ ar­stjóran og teknisku deild tann 29. mai 2006 víst á truplu ferðsluviðurskiftini í Havnini, sum hann sigur, hava sæð út sum eitt »rót­ hol«. Petur vísir eisini á, at ongar forðingar skuldu verið fyri, at arbeitt um veturin, tí, sum hann vísir á, so hava vit »ongan vetur havt nú í mong ár«. Fyrst er at siga, at tað er gleðiligt, at borgarar í kommununi geva ferðsluni ans, eins og eitt vakið eygað verð­ur hildið við tí arbeiði, komm­unan stendur fyri. Tað er eisini í fínasta lagi, at ein so­kallaður “peikifingur” verð­ur havdur á lofti, og mint verður á, hvussu rein­ ur býurin eigur at vera. Men tað er nú eina ferð ikki so einfalt at leggja til rættis alt arbeiði í kommununi, soleiðis sum Petur og óivað mong onnur kundu hugsað sær. Sum kunnugt eru nógv arbeiði í alt árið ymsastaðni í kommununi og ikki einans um summarið, sum tað verð­ur víst á. Eg skal tó geva Peturi rætt í, at nøkur grevstr­ararbeiði í Havn ó­rógva ferðsluna eitt sindur. Tíverri slepst ikki undan slíkum arbeiðum, men tað verður altíð roynt at laga hesi soleiðis, at tað darvar ferðsluni og borgarum ann­ ars sum minst. Kloakkeringsarbeiðið í J. Paturssonar gøtu er týðiligt dømi um hetta. Kommunan hevur valt at fara undir hetta arbeiði nú ið tað er ljóst og góðveður er, tí tá er minni møguleiki fyri, at arbeiðið gerst óneyðuga drúgt orsakað av vánaligum veðri. Kommunan hev­ ur harumframt valt at seta trygdina hjá ar­beiðs­ fólku­num og trygdina hjá ferðsluni í hásætið við ikki at fara undir arbeiðið í myrku tíðini. Hetta kloakkarbeiðið í J. Paturssonar gøtu skal vera liðugt áðrenn ólavsøku, og so skuldi friður valdað á tí økinum. At hava ein reinan bý er og eig­ur at vera ein sjálvfylgja. Men at røkka hesum máli er neyðugt at gera tað, sum skal til, og tað vil ofta vera arbeiði, sum so ella so gera seg inn á »mobilitetin« í býnum. Tað er jú ikki fyri at gera seg inn á borgarar í Havnini, men fyri at skapa bestu fyritreytir fyri einum reinari býi, at arbeitt verður miðvíst við at betra umhvørvið. Málið er framhaldandi at fáa lagt kloakkleiðingina longur út eftir J. Paturssonar gøtu, men hetta verður gjørt seinni. Kommunan raðfestir um­hvørvið sera høgt. Petur nevnir eisini, at tá ið summarið er farið at halla, so verður farið undir at strika. Okkara fólk við hesi uppgávuni eru fyri lang­ari tíð síðani farin undir at strika, og tað sæst eina mest aftur, tá miðstrikurnar á størru vegunum verða gjørd­ar. Og Petur veit full­ væl, at helst eru píkarnir ein høvuðsorsøk til stórar út­reiðslur at viðlíkahalda as­falt og strikur í komm­u­n­ uni. Tí kann berst ásannast, at jú fyrr vit sleppa av við píkarnar, jú reinari verður okkara býur. Og enn sum áður er mál okkara, at »Havn­in skal skína«, men tað krevur tíverri eisini við­hvørt, at neyðugt er at arbeiða ta tíðina á árinum, tá ið arbeiðandi er. Svarskriv til lesarabræv frá Peturi Hermansen borgarstjóri í Tórshavnar kommunu Heðin Mortensen I SvF-udsendelsen Ekko ud­talte Ólavur Rasmussen følgende fra prædikestolen: ”Dette oplever vi hver dag, også i trossamfund her i landet, hvor såkaldte pro­ feter helt ansvarsløst på daglige meget vilde væk­kel­ s­es­møder hidser folk op, for at få medlemmer til sekten og penge i kassen. Det, som det hele drejer sig om, er at få magten over folk, så de ikke gennemskuer, at det­ te er et skuespil, hvor hov­ edprædikanterne er ligeså splitternøgne som kejseren i H. C. Andersens eventyr.” Ólavur Rasmussen glem­ mer at oplyse, hvorledes folke­kirken sikre sig på en særdeles opfindsom måde, dels gennem den ualmindelig sne­digt iscenesatte og stats­ institutionaliserede hver­v­e­ kampagne i 13-14 års ald­ eren (konfirmationen), dels gennem uig­en­nem­sku­elig­he­ den i kontingentbetalingen. Kontingentet til den ev­an­ gelisk-lutherske kirke betales over skatten, således at medlemmerne hverken må­n­ ed­ligt eller årligt modtager en overskuelig opkrævning på beløbet, sådan som det er tilfældet for medlemskab af enhver anden forening eller organisation. Hvor stor mon ville kir­ken reelt være i form af kontingentbetalende med­lemmer, hvis kirkens priv­i­legier forsvandt, og indmeldelse og kont­i­ngent­ betaling ­ foregik på helt gen­n­emskuelig facon? Det ville være mere fair over for det enkelte menneske såvel som de øvrige trossamfund, at medlemskabet foregik ef­ter myndighedsalderen, el­ler i det mindste uden sta­tens mellemkomst, samt at kontingentbetalingen for­ e­gik helt ordinært i stedet for over skatten. Den kristne tro an­tages imidlertid ved då­ben og bekræftes ved konf­ir­ma­ti­ on­en, hedder det. Her ind­vil­ liger 13-14-årige - under stor festivitas og ofte betragtelige pengegaver fra familie og ven­ ner - dog i mere end at »tro«. Man melder sig nemlig til­ med ind i et trossamfund til en på længere sigt ret høj pris, der aldrig nogen sinde udspecificeres, og hvis ny­testamentlige fundament sågar temmelig utvetydigt mod­stil­ler religion og lok­ kemidlet mammon: »I kan ikke tjene både Gud og mam­ mon« (Matt. 6, 24). Søren Kierkegaard, ikke u­kendt af Ólavur Rasmussen, kal­der konfirmationen for »langt dybere Non­s­ens« end barnedåben - men anerkender dog sned­ig­hed­ en i foretagendet set med præsteskabets øjne: »Der­i­ mod er dette Nonsens i en anden Forstand snildt nok, tjenende Præsteskabets Eg­o­ isme, der meget godt for­ staaer, at hvis Afgjørelsen i Forhold til Religion for­ be­holdtes Mandens modne Alder (det eneste Christelige og det eneste Fornuftige) vilde Mange maaskee have Charakteer nok til ikke skrømtet at ville være Chris­ tne.« (Øieblikket nr. 7). Store lønninger, vederlag og frynsegoder er i forskellig ud­strækning statskirkens gave til sine mange ansatte - der vidner om kirkens folk­e­lige »tilslutning« og u­træt­teligt udbreder den kristne tro, ikke sandt? El­ler udbreder de måske i virkeligheden bare den kristne kirke? Kierkegaard mente det sidste. Og hans kirkekamp er aldrig nogen sinde blevet forsøgt imødegået seriøst og overbevisende af den kirke, hvis repræsentanter ikke desto mindre så gerne vil tage den verdensberømte teolog og filosof til indtægt for kristendommen (uden at skelne mellem kirkens og det Nye Testamentes mo­d­ sætningsfyldte versioner, vel at mærke). Kierkegaards oprør er simpelt hen en for u­be­ hagelig og uadskillelig side af hans virke og for­ fat­terskab, som bedst ties i­hjel eller bagatelliseres af det selv samme statslige præst­e­skab, som han be­tragtede som stående i et modsætningsforhold til kris­ t­endommen. Til sidst om Ólavur Ras­ mussens og folkekirkens fund­a­ment(alisme): Den danske luthersk- ev­an­geliske folkekirkes fund­a­ment består ud over bi­bele­n af følgende fem skrift­er: Den apostolske tro­sbekendelse, den ni­kænske trosbekendelse, den athanasianske tro­ s­be­kendelse, Luthers lille Katekismus og den augs­burgske bekendelse. Folk­e­kirken er i kraft af sidstnævnte funderet på en eks­plicit intolerance over for islam, idet bekendelsen omtaler »tyrken« som »det kristne navns og den kristne religions argeste gamle ar­v­ efjende«, og som ligeledes i­ artikel 1 »fordømmer« bl.­a. »Muhamedanerne« og andre »kætterier«. Ikke noget særsyn for den re­for­ mator, der har lagt navn til den luthersk-evangeliske folk­e­kirke. Hvad han mente om »kættere« lader sig vanskeligt misforstå: »Man behøver ikke have så meget bryderi med kættere, man kan dømme dem uden at høre, hvad de har at sige til deres forsvar.« Ikke uden grund brugte nazisterne Luth­ers skrift Mod jøderne og deres løgne fra 1543 i propagandaen mod jøderne, »dette fordærvede, fordømte jødefolk«, for at »redde vore Sjæle fra Jødernes Ind­ flydelse«. Det skulle ske ved for det første »at opbrænde deres Synagoger med ild (…) For at Gud kunde se, vi mente det alvorligt, og hele verden kunne tage efter vort Eksempel (…) For det andet: At man tog alle deres Bøger fra dem, Bønnebøger, Talmud, selv hele Bibelen, og ikke skaanede et blad, og opbevarede dem, til de omvendte sig (…) For det tredje: At man forbyder dem hos os og i vore Huse offentlig at prise Gud, at tak­ ke, bede, undervise, under fortabelse af Liv og Lemmer (…) Så er jeg da kommen til denne Slutning: Skal vi blive fri for Jødernes Bespottelse og ikke blive delagtige i den, så maa vi bestemme os til at fordrive dem fra vore Lande.« krabbamein Álvarslig sjúka rakar eis­ ini avvarðandi. Tað á­sann­ ar eitt tað størsta sjúkl­ing­a­ fel­agið í Føroyum, Føroya Felag móti Krabbameini. Stórur partur av teimum, sum venda sær til felagið at fáa ráð og vegleiðing, eru avvarðandi at krabba­ meins­sjúkl­ingum. Tí skip­­ar felagið í juni fyri skeiði fyri avvarð­andi at krabbameinssjúk­l­ing­ um. Eisini verður skipað fyri almennum fyrilestri fyri avvarðandi at øllum, ið hava kroniska sjúku, sum krabbamein eisini kann vera. Tað verður Thor­kild N. Jørgensen, psyk­o­terapeutur, sum fer at hava skeiðið og halda fyrilesturin. Fyrilesturin Álvarslig sjúka rakar eisini av­varð­andi verður hós­ dag­in 15. juni. Kl. 19.00 í Miðlahúsinum í Vágsbotni. Skeiðið fyri vaks­in avvarðandi at krabba­ meins­sjúkl­ing­um Av­varð­ andi tørvar eina oasu verð­ ur leygardagin 17. juni frá kl. 9.00 til 16.30 í hølunum hjá Føroya Fel­ ag móti Krabbameini á Grønlandsvegi 58 í Havn. Á­hugað kunnu tekna seg hjá felagnum telefon 317959. Fólk hava høvi at avtala samrøðu undir fýra eygum við Thorkild N. Jørgensen, ið er psykoterapeutur. Hann hevur arbeitt við sjúk­u­raktum í nógv ár; hann hevur drúgvar ar­beiðs­royndir sum psyko­ter­a­peut­ur og di­a­ kon. Soleiðis lýs­ir hann støðuna hjá av­varð­andi: “Nógv avvarðandi brúka alla sína orku at nøkta tørvin hjá tí sjúka. Tað er natúrligt og rætt at vilja hjálpa teimum, ið standa tær nær. Men tað kann henda, at tú missir teg sjálva ella sjálvan burtur, og eitt slag av bundinskapi verð­ur skapt, sum ikki er gott fyri nakran part. Júst hetta, hesin bund­in­ skapurin, kann ‘raka’ tann avvarðandi,” greiðir Thorkhild frá. “Setur tú sum avvarðandi tín egna tørv til viks, mást tú læra at síggja, hvørji støðu, tú ert í. Tað ber til at gera títt besta fyri tann sjúka uttan at missa teg sjálva ella sjálvan burtur. Og tað ber eisini til at koma til sættis við sorgina, pínuna og samvitskubitið, sum nær­um altíð knýtur seg til at síggja onnur pínast. Meiningin er, at øll, eisini tann álvarsliga sjúki, kunnu fáa eina góða tíð saman. Avvarðandi tørvar eina oasu.” Áhugað kunnu venda sær til Føroya Felag Móti Krabbameini ella Thor­ kild N. Jørgensen við spurn­ing­um, áðrenn tey tekna seg til skeiðið. Lesið meiri á: www.krabbamein.fo www.livifokus.dk www.psyko­ter­apeut­for­en­ ing­en.dk Eisini ber til at ringja til Føroya Felag Móti Krabbameini, telefon 317959 Rasmussen og Kierkegaard Eiði Leif Jacobsen Apropo Guð og alt tað Nú skilji eg endeliga trí inigheitina: Útvarp Føroya, Lindin og Rás 2. Trý ymisk radio, og tó bert eitt. fyrrverandi ann­að­ leiðis radiovertur Johan í Kollafirði® Føroya Felag móti Krabbameini varpar ljós á avvarðandi Hóskvøldið kl. 20 var fernisering í Leikalund í Klaksvík, har Yastrid Gulbrandson hevur eina framsýning, sum verður er opin til 15 juni. Yastrid var fødd í 1941 og vaks upp á Viðareiði til hon var 12 ára gomul, tá hon flutti til Klaksvíkar. Hon hevur búð í USA síðan 1965 sum 24 ára gomul, har hon er búðsitandi enn. Yastrid fæst nógv við at mála, serliga tey seinastu árini hevur hon lagt nógva tíð í málningarnar. Hon hevur haft eitt minni egi virkið í USA í mong ár, har hon og aðrar kvinnur fáast við at gera “puppets”, hetta er bamsir, dukkir og ymiskt annað ið tey seyma, Yastrid er pensionerað nú, men hevur tó úr at gera til dagliga. Hon málar akvarell ella vatnlitismyndir sum tað kallast. Í málningum sínum leggur hon serliga dent á tað dagliga og dagligdagin, sum hon minnist hann, tá hon var ung í Føroyum, hetta evni verður ikki so ofta væl lýst í listini. Yastrid hevur tveir synir og trý ommubørn, ið búgva í USA. Upplatingartíðirnar hjá Leikalund eru hesar: Mán.- Leyg. 10.00 - 23.00 Sun. 16.00 - 23.00 Yastrid Gulbrandson í Leikalund