mikudagur 7. juni 2006síða 10

10 Nr. 107 - 7. juni 2006 Stórar broytingar henda á altjóða pallinum í hesi tíð. Í Suðuramerika eru stórar rembingar, har alsamt fleiri lond fáa vinstravend stýri. Ríka oljulandið Venzuela ber seg at sum eitt nýtt stórveldi, ið bjóðar USA av. Í Miðeystri hevur Iran átikið sær leiklutin sum nýggja stórveldið har, ið eisini hevur lagt seg út við USA serliga, og í fjareysturi royna India og Kina at leggja seg út í kappingina við USA sum tvey komandi nýggj heimsveldi. Stórur spenningur er í fleiri heimspørtum, og her er tað fyrst og fremst oljan, sum er orsøkin. Olja merkir vald. Kina, sum uttan iva liggur fremst, tá tað snýr seg um at geva USA kapping á altjóða pallinum, er farið at nærkast okkara parti av heiminum. Ì hesum døgum er landið við at fáa fótin fastan í fleiri afrikonskum londum, og Kina hevur so eisini nógv at bjóða tilafturskomnu londunum afturfyri at kunna fáa fatur á teirra oljutilfeingi. Tað er ikki sørt, at søgan endurtekur seg. Fyrr vóru tað europeisk lond, sum fingu fótin fastan í Afrika, nú roynir Kina seg. Kina hevur longu fingið lut í týðandi leitiloyvum eftir olju og gass í Afrika. Afturfyri ger landið stórar íløgur í eitt nú undirstøðukervið, sum í dag er sera lítið úbygt. Hetta er sjálvandi sera kærkomið fyri fleiri lond í Afrika, sum í dag hava tørv á íløgum til menning av ymsum slag. Europa og USA hava ikki víst tann stóra áhugan at gera íløgur í Afrika, og tí kemur tann “hjálpandi hondin” úr Kina væl við. Ikki minst síggja lond, sum hava einaræðisharrar, samstarvið við Kina, sum sera kærkomið. Tí kinesisku leiðararnir gera ikki mun á demokratium og einaveldum, tá teir fara undir samstarv. Tað meta teir sum eitt innanhýsis mál fyri londini. Hetta gevur einaræðisharrum frítt spæl og kunnu teir eisini brúka oljupengarnar teir fáa frá Kina til at keypa vápn fyri. Kina hinvegin brúkar eisini samhandilin við Afrika til at fáa hesi londini at stuðla sær á týðandi altjóða leikpallum so sum ST. Ein fyritreyt fyri at Kina kann gerast eitt heimsveldi er stuðul frá eitt nú afrikonskum londum. Samhandilin við Kina hevur sjálvandi stóran týdning fyri Afrika. Men hann hevur so eisini eina slagsíðu. Kina útflytir bíligar nýtsluvørur til londini, og tað gongur so út yvir lokala ídnaðin og handverkið. Eisini taka kinesarar við sær heimanífrá øll arbeiðsfólkini, tá vegir og annað verður gjørt. Tað hevur eisini negativa ávirkan á londini. Samanumtikið er kinesiska innrásin í Afrika tí bæði góð og ring fyri londini. Góð tí nýggjar íløgur verða gjørdar í eitt nú manglandi infrastruktur, men ring, tí at hjálpin úr Kina hvørki skapar arbeiðspláss ella mennir heimliga ídnaðin. DAGSINS MEINING Sosialurin Kina sum heimsveldi VIÐMERKINGAR Innsent tilfar Av tí at vit fáa rættuliga nógv innsent tilfar sendandi – meira enn vit fáa í blaðið – hevur blaðleiðslan verið noydd at gjørt nakrar avmarkingar. Enn sum áður skal fult navn skal vera undir øllum innsendum greinum – annars verða tær ikki prentaðar. Harnæst tilskila vit okkum rætt til at ikki at taka við tilfar, sum eisini er sent øðrum bløðum ella hevur verið prentað aðrastaðni. Drúgvar greinar – greinar sum eru longri enn áleið 5.500 tekn, verða raðfestar lægri, og koma bert í blaðið, um pláss er fyri teimum. Tað er ein fyrimunur um vit fáa tilfarið umvegis teldupost ella á diskli. Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Redaktiónssekreterur: Inna Törnroos inna@sosialurin.fo Fíggjarleiðari: Tóki Højgaard toki@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Durita Simonsen durita@sosialurin.fo Finnbjørg Nattestad finnbjorg@sosialurin.fo Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Henrietta Hammer henrietta@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Snorri Brend snorri@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Eydna Skaale eydna@sosialurin.fo Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Lív Højsted Horsdal horsdal@sosialurin.fo Rólant Waag Dam rolant@sosialurin.fo Heini Kristiansen heinik@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e-post: aki@sosialurin.fo e-post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 og boða frá, leygardag tó frá kl. 11.00-13.00 Uppseting/prent: Uppseting: Føroyaprent Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað­leiðsl­‑an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Sambandsflokkurin einasti flokkur ið fær ein tinglim aft­urat. Tjóðveldið mist knapt 1% síðan seinastu velj­ar­a­ kanning. Tað undrar stórliga,  at nú ið ein nýggj velj­ar­a­kann­ ing er gjørd, ið gevur Sam­ bands­flokki­num ein tinglim afturat, so verður blást upp, at Tjóðveldisflokkurin, ið ongan tingsess fær afturat er tann stóri sigurharrin í kanningini. Enn meira undr­ ar tað, tá hugsað verður um, at Tjóðveldið hevur mist 0,5% síðan seinastu velj­arakanning. Tað gongur jú afturá hjá Tjóðveldinum. Hetta minnir um man­i­ pul­a­tión. Og tað er jú tað, ið serliga leiðslan hjá Tjóðveldinum dugir best. Tí hugsar ein um Tjóð­veld­ is­flokkurin hevur havt ein fingur við í sjálvari fram­ løguni. Nú var eg ikki til sjálva framløguna. Men tað tyk­ ist, sum um blaðfólk so dyggiliga eru tikin við nøs­ini av tí ella teimum, ið hava lagt fram. Er tað ein ella fleiri per­són­ar, ið hava tilknýti til Tjóð­ veldi­s­flokkin, ið hava lagt kanningina fram? Eg spyrji bara. Um blaðfólkini ikki eru tikin við nøsini, fer ein at spyrja seg sjálvan, um ein­ støk blaðfólk eru óheft ella íheft ávísum flokkin. Hví eg sigi tað? Jú, eftir seinasta løg­ tings­val gjørdist Sam­bands­ flokk­urin nógv størstur í pro­sentum. Nummar 3 var Tjóðveldisflokkurin. Tjóð­veld­isflokkurin var tá útnevndur til vinnara, hóast hann var 3 størsti flokkur. Sambandsflokkurin, ið var nógv tann størsti flokkurin, var útnevndur til tapara av valinum. Eitt sindur und­a­r­ ligt. Men – tá var hugt eftir tingsessum  - Tjóðveldi fekk 8  ímeðan Sambandið fekk 7 mandatir. Nú Tjóðveldisflokkurin stend­ur í stað, tá hugsað verður um tingsessir, og Sambandsflokkurin gerst tann stóri vinnarin við ein­ um tinglimi afturat – so verður heilt ”elegant” skift aftur frá tingsessum til  pro­sentir. Hetta skiftið í­mill­um tingsessir og pro­ sentir  tænir so bert einum endamáli – nevniliga man­ i­pulatión – til frama fyri Tjóðveldisflokkin. Ella er tað ikki so – blað­ fólk á Sosialinum? Eg vóni at fáa eitt svar. Eg vóni somuleiðis, at fremsta síða á Sosialinum kemur við eini feitari yv­ir­ skrift- nevniliga at Sam­ bandið er vinnarin. Tí vit vunnu ein tingsess afturat – sum einasti flokkur á Løg­ tingi. Og til blaðfólk á Sos­i­ al­i­num: – latið tykk­um ikki misnýta av Tjóð­veld­ is­flokkinum. Teir duga at manipulera sum fáur. Annars, so velur um­leið 4 hvør veljari eis­ ini Sambandsflokkin – til kunn­ingar, tað vísir sama kann­ing. Sambandsflokkurin vinnarin í veljarakanning løgtingsmaður Marjus Dam Asfalt hevur einans eitt endamál og tað er at betra um umstøðurnar og menna føroyska tónleikaumhvørvi, tí harmar tað okkum, at Beate L. Samuelsen eftir øllum at døma hevur misskilt tiltakið og okkara samstarv við Miðlahúsið. Vit settu okkum fyri, tá vit arbeiddu við at fyrireika tiltakið, at umráðandi var við nógvum og góðum samstarvsfeløgum, sum kundu verða við til gera tiltakið til veruleika og sum vildu verða við til at slóða fyri eini menning av føroyskum tónleiki. Hetta eydnaðist væl og eru vit sera takksom fyri alla ta vælvild og tann stuðul, vit hava fingið til tiltakið. Tað er onki nýtt í, at tón­ leik­a­til­tøk samstarva við ein blað­miðil. G! Festivalurin hevur í fleiri ár havt eina samstarvsavtalu við Dimm­ a­lætt­ing, Mjús hevur eisini gjørt samstarvsavtalu við Dimm­alætting og As­falt valdi at gera eina sam­starvs­ av­talu við Miðl­a­húsið. Sosialurin bjóðaði ikki til after-party, tað gjørdi As­falt. At Miðlahúsið stóð á tí svarta armbandinum, sum gav atgongd til after- party, hevði sína púra nat­ úr­ligu orsøk. Á Asfalt vóru nemliga fýra ymisk arm­ bond. Eitt hvítt, har Føroya Banki stóð á. Eitt blátt, har Tórshavnar Býráð stóð á. Eitt pink, har Faroe Jet, stóð á og eitt svart, har Miðlahúsið stóð á. Hesi fýra vóru høv­uðs­ stuðl­ar­nar hjá Asfalt, tí stóðu tey á hvør sínum arm­ bandi, so einfalt er tað. Vit vilja fegin takka bæði Beatu og øllum teimum, sum á ymiskan hátt hava verið við til at gjørt Asfalt til veruleika og vóna, at bæði hon og onnur komandi ár­ini vilja stuðla tiltakinum, sum hesaferð eydnaðist stak væl. Asfalt – púra einfalt Yvirlýsing frá Havnar F­r­a­m­ burðs­felag Fólkaflokkurin í Havn Havnar Fram­burðs­ fel­ag vil hervið gera greitt, at fel­agi hevur fult álit á Bjarna Djur­ hom og stuðlar honum fult. Havn­ar Fram­burðs­ fel­­ag tek­ur ikki støðu til sjálvt málið sum er íkomi viðvíkjandi Fram­­taks­­grunni­num, á­­sann­andi, at hetta ein­ ans er ein roynd hjá andstøðuni og mót­støð­ u­­fólki at fella hann. fyriskipari Bogi Andreasen