fríggjadagur 9. juni 2006síða 7

Nr. 109 - 9. juni 2006 7 – Hóast torført er at fylgja við øllum í dag, nú alt gongur so skjótt, er tað hugaligt at síggja, at tað eru fólk, sum vilja royna – eisini í hesum nýggju tíðum, sigur Jógvan I. Olsen, fyrrverandi skipari og løgtingsmaður Prát Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Jógvan I. Olsen, fyrrverandi skipari og løgtingsmaður, er pápi Anfinn Olsen, sum saman við konu síni, Elisabeth Eldevig Olsen, nú varða av heili átta skip­ um í føroyska fiski­skipa­ flotanum. Jógvan var kendur sum skipari, og mongu árini á tingi gjørdu hann eisini kendan í politikki, har hann eitt skifti eisini var landsstýrismaður í fiski­ vinnumálum. Pápi Elisabeth er heldur ikki hvør sum helst. Ditleif Eldevig var í fleiri ár stjóri á Fiskamarknaði Føroya og var við til at byggja upp eina føroyska uppboðssøluskipan. Hann hevur eisini verið við í øðrum vinnulívi og var eitt nú stjóri á Havsbrún í fleiri ár, har hann var við til at leggja lunnar undir felagið. Mammurnar hjá Elisa­ beth og Anfinni, Rosa og Hildibjørg, eru ikki um­røddar í hesum umfari, men fyri tann skuld eru tær ikki gloymdar. Ein nýggj tíð Jógvan I. Olsen sigur, at nú hann ikki longur er við í vinnulívi, men stendur á síðulinjuni og fylgir gongdini, fegnast hann um, at tað eru fólk, sum vilja og tora at taka tøk – eisini stór tøk, sum tað er at gera so stórar íløgur í vinnulív. Sjálvur eigur Jógvan enn ein minni part í línu­ skipinum, Mascot, men er annars leysur av øllum vinnulívi. – Jú, tað er so vist, at váði er í slíkum íløgum, men vit vóna øll, at hetta eru góðar íløgur, sum verða til gagns fyri felagið, ið eigur íløgurnar, fiskimenn og samfelagið sum heild. Jógvan veit ikki, hvat tað hevur kostað P/F Framherja at keypa Krúnborg og tey rættindi, skipið hevur, men hann ivast onga løtu í, at talan er um eina rættiliga stóra íløgu, sum sonurin og verdóttirin saman við íslendingum hava gjørt. – Vit, sum eru úr einum øðrum ættarliði, duga ikki rættiliga at ímynda okkum, hvussu so stórar íløgur skulu fáast at hanga saman. Men her er ivaleyst talan um framtíðaríløgu, har nógv verður goldið fyri tey veiðirættindi, sum skipið hevur. Jógvan vísir á, at soleið­ is, sum gongdin við uppi­ sjóvarfiski er í løtuni, bendir mangt á, at hesin fiskur veksur í virði – við teimum møguleikum, sum í dag vísa seg at vera við meirvirking umborð. – Við meirvirking kann meira fáast burtur úr hvørj­ um tonsi, og hetta merkir so aftur, at kvoturnar gerast meira verdar, sigur hann. Jógvan I. Olsen ásannar tó, at hetta er ein heilt onnur tíð, har torført er hjá honum og øðrum, sum áður hava fingist við skiparakstur, at fylgja við. – Vit síggja jú, at fólk glað­ beint seta pening í oljufeløg, sum geva undirskot. Hetta er nakað, sum vit, ið hoyra til eitt annað ættarlið, ikki rættiliga duga at skilja. Nýggj tøkni Hann vísir eisini á tøknina, sum í hasara tíð var ein býur í Kina, sum hann tekur til. – Vit, sum eru komin upp í árini, eru analfabetar, tá ið ræður um tøkni. Eg vil siga, at vit soleiðis eru sett uttanfyri, sum Jógvan I. Olsen málber seg. Fyrrverandi skiparin og løgtingsmaðurin leggur dent á, at tað, sum ikki gongur frameftir, stagnerar – og at enda gongur aftur á. – Tíðin gongur sína leið, og inflatión er í tíðini. Hinvegin kann vera rætt við hvørt at stabilisera seg, sum Jógvan I. Olsen tekur til. Hann vísir á, at teir gomlu skipararnir luktaðu, hugdu og hoyrdu, og soleiðis fingu teir eitt serstak innlit í náttúruna. – Í dag finnir nýggja ættar­ liðið út av øllum hesum við tøkni, sigur Jógvan I. Olsen. Eingin vil upplýsa keypsprísin fyri Krúnborg og tey veiðirættindi, sum skipið hevur, men millum manna skilst, at prísurin helst er omanfyri 300 mió krónur Skipafloti Vilmund Jacobsen Myndir: Skipalistin Við keypinum av kombi­ner­ aða nóta-og trolskipinum, Krúnborg, eiga feløgini, sum hjúnini, Elisabeth Eldevig Olsen og An­finn Olsen saman við ís­lendska stór­ felagnum, Sam­herja, varða av, nú tvey uppsjóvarskip, ein flakatrolara, fýra ís­fiska­ trolarar og eitt línuskip. Í felagnum Framherji, sum varðar av størra helm­ing­ inum av partapeninginum, eiga hjúnini hvør sín trið­ ing, meðan íslenska felagið, Samherji, eigur ein triðing. Eingin prísur Hvørki keypari ella seljari vilja upplýsa prísin, sum Krúnborg er seld fyri, men millum manna sigst, at talan er um størstu íløgu í føroyskari fiskiskipasøgu. Tøl sum meira 300 mió. krónur fyri skip og veiði­rættindi eru nevnd, men eingin vil vátta hetta. Upplýst er tó, at íslendingar bjóðaðu 185 mió. krónur fyri Krúnborg, men tá tóku eigararnir ikki av. Onkur hevur mett, at keypsprísurin helst er einar tvífalt so stórur, sum virðið er á sjálvum skipinum. Eingin ”sorg” Tað var sorgardagur í Sør­ vági, tá ið ein meiriluti av partaeigarunum í P/F Vesturvón avgjørdu at selja flaggskipið í Vágum, men nú Framherji eisini hevur keypt flaggskipið í føroyska uppsjóvarflotanum, hoyrist einki um sorgardagar í høvuðsstaðarøkinum. Hetta er kanska heldur ikki so undarligt, tí stórur munur er á, hvønn týdning Vesturvón hevði fyri Sør­ vág í mun til týdningin, Krúnborg hevur fyri høv­ uðsstaðarøkið. Átta skip Skipini, sum hjúnini, Elisa­beth E. Olsen og Ann­finn Olsen saman við ís­lendingum varða av, eru nú átta í tali. Hesi eru pelag­isku skip­ini, Krún­borg og Høgaberg, flaka­trolarin Vesturvón, ísfiskatrolararnir, Akranes, Dragasund, Vesturleiki og Vestursøki – og áttanda skip­ ið er línuskipið, Stapin. Fiskiskipaflotin hjá hjúnunum, Elisabeth og Anfinni Olsen Kombineraða trol-og nótaskipið, Krúnborg (1999), er nýggjasta fiskifarið hjá P/F Framherja Vesturvón (1987) er flaka­ trolari – og næstsein­asta skip­ ið, sum felagið hevur keypt Akranes (1980) er ísfiska­ trolari, fyrrverandi Topas og Leivur í Hesti Dragasund (1981) er ísfiskatrolari, fyrrverandi Sardis og Dragaberg Høgaberg (1979) var fyrsta pelagiska skipið hjá felagnum Jógvan I. Olsen: – Ein onnur tíð Vesturleiki (1990) er ísfiskatrolari, fyrrverandi Polarhav Vestursøki (1990) er ísfiskatrolari, fyrrverandi Stjørnan Stapin (1988) er línuskip, fyrrverandi Gandi (úr Íslandi)